leygardagur 12. februar 1949síða 2

12. februar 1949 , FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR - Heðin Em: FLOK ATRØLLL Bókadeild Forovingafelags Keypmannahavn 1948 gav út Í trongum, fjarstøddum manna feløgum kannst tú finna løgin og ser einstaklinga-menniskju. Tey eru storknað í sær sjálvum ella teimum umstøðum, tey eru tveitt í. Onkur fer at greiða svkologiskar grundir til hesar sálarligu Livid hevur givið ein bakbrest, og so gerast tógvar. tey trøllsk. Leggjast í einbýli, lata øskusáluna vaksa og fara at geva seg í hóslag við djór og duldar Men oflast kannst tú als ikki sykoanalysera hesi fyribrygdi. Tey eru bert so. Eingin menning er í leim- flydd frå verun- verur. um, tey eru leikanum, sum ley siga, og eru t.d. sloppin sær inn í ein brenni- sila har sum ein- marg- vinsheim og oygd trøll og stara at tí háttliga, sum har er at síggja. Heðin Brú er ein hegnis- maður at sýna skeivrunnin flókatrøll. Hann er er í mestaparlinum av skald- humanistur og ” okkum slík skapi sínum satirikari, og hansara frásøgu- háttur er speiandi men góðs- ligur. Menniskjuni eru hóast ójavnt kann vera, so vil skaldið okkum, at vil mangan rógva øll somul í sama borði. Heðin formin, og so, og siga ofta eg- aftur at [i málinum Brú nýtir hetta eyðkenda livandi flytur nær leimum ein serligan dám. Í søguni LEðin sól hava vit ein einbýlismann. »Fuberkulin« hevur storknað hann. Fyrr lá ið seks vóru í húsi, skar hann sólvið... Hann persónar og hendingar okkum og inn al gevur lorv og sópaði hevar kríalúrini seg, og ein livandi kappingar- honum kortin: 9 rundan um lægr er enn í hansara besti lystur er at stinga nevt... Mín fyrsti skúladagur er ein av teimum ógvuliga stull- ligu søgunum, hóast undir henni og kæti hennara liggur ein sjónlig tragedia. Hon er eilt frålikt dømi um tað góðs- liga skemti, sum Heðin Brú nýtir. Hesin torvunni næmingurin Krisjan er av ti slagnum, sum ivaleyst ikki fer at laga seg eftir siði og skikki millum manna. Lærarin er Hann stórvegis kønur í barnasykologi, tí løgnu ikki eisini av slagnum. man vera og hansara tragedia er, at hann skal við hesar sálir, sum hann einki hegni hevur at upp ala. Men skúlans sýnir okkum, at hill mennisk|- fáast verðabók ansliga situr onkustuðni og binir i Í søguni Hin langa núttin honum. um hin blinda dreingin Ola er Heðin Brú aftur fullvegis roman- hann fyrsta skald- hjá frálýst og nótúr- tikari og lyrikari, sum tað í skapi. Innsýnið blinda er hugtakandi er var sinum hesum sera væl hansara kensla, sum mennist, nú hann hevur mist sjónina. Men eins og aðrir av persónunum hjá Heðin orkar hann ikki at bera myrkrið: sinnið hans- ara fellur í eitt djúpari myrkur, fluttur úr Brú so hann verður bygdini. — Og hevur Hedin Born eru Barnalysingar Brú stóran tokka til. rundan um hin blinda. Børn spæla vaksin á teirra egna háll 4 hini vakru Tann hvíta kirkjan, og Heðin Brú leggur fram viðkenslu sína fyri Upp I Præ- søguni sum m Vaksa heimum i børnum, gleðisleysum dikumaðurin. Henda er lann søgunum. Har er lig. Men okkum dámdi al fing- lagnu hennara frågreidda, Hví hella komið at gyrða seg beiskasta av saliran harð- ið konuna og meira kvendi er inni við ræðslu og óttanum Íyri Wlamanni? Hon kann vera rangdømd. Hevur manns- ikki skupt henni ins brennivinslag ein Hamann við hornum og hógvum men sum hon eis- ini hevur sum eina vernd, lá ið åslendur. Hesi hjúnini eru á- hugaverd, men ley eru meira í brotum. Ein stór sålarlig søga kundi fingist rangsnúna lívslagnum. burtur úr hesum Tvinnir eru koslirnir er ein núlíðarsøga. Ein søga frá kriggslíðini. Húsið sum er undirkomid, og sum kemur krígussigl- við aflur av væl er uppundan ingini, ið frálýst IO [ff [————-———————————————e——————=-C…——…——8—— sínum ólta og vandum. Somu- leiðis tann frøi, sum er á hjún- unum, lá ið tey kunna gjalda øllum sítt og kenna seg at vert skuldaleys. Ein hersøga og Malvin- us og teir kemur eisini nú- tíðin fram. Har er ad hin støðuleysi = nútíðarmaðurin. Í Malvinus og teir er høy- udsmyndin hin avfallni ungi siglingarmaðurin við fullum buksulummum. Kugvin, sum rykkir alt upp úr og stendur við tveimum hundraðkrónu- seðlum í kjaftinum. Og Ein hersøga vísir okk- um hin lurvuta Niklas Nikláa, sum knappliga verður ríkur og fer at ganga undir høgum hatti við fjøður í, ikki ger penings- verk og sum bygdafólkið held- vorðin ørur í høvdinum. menn, sum flýggja ikki endi- Emanuel loysna standa ur er Hetta úr verunleikanum sum i men ikki kunna fyri lí nýggja, sum kemur á teir. Hetta smáum myndin av samfelagi, sum fer av grund, loysnar úr liðunum og ikki fótar sær aftur. Myndir eru liga storkna og Laðin sól sundur og kann vera i og Íýsingar, sum vit eiga al geva gætur, nú okkara fólk og samfelag eru í hesari broyting- arlidini. - Heðin Brú hevur ud givið út fleiri skaldsøgur og ivey søgusøvn. Skaldskapur hansara víða hvar í bøkur er væl umtóktur Kórovum, og fara nú hans eisini at verða týddar til fremmant mál. Einki al ivast í vera væl fagnað, og ikki at saknast hjá teimum, sum tokka for- fer henda bókin at verður hon hava (il fóroyskt mål og ovskar bókmentir. M. J. Hver á sínum odda Væntandi at Thorstein Petersen og Erlendur Patursson var, fóru al draga eina tínu, men nú eru teir hvør á sínum odda: moti hvor øðrum í øllum bædi og vinnuligum. reka málum, tjóðøskuparhvum Í trolaramálinum er Thorstein Pelersen sum ikki er al undr ast i i parti við eigarum trolaranna. Hann er ógvuliga hvassur í orðum móli Lands- styrinum og meinilutanum á Tingi, lí teir hava noklað verk- tj fallsrætlin og gjort henda nýggju trolarasállmálan. og dikialur tað Thorstein Svartafelag Men Stím rópar hann. hval er fyri diktalur, Petersen rósar? Trolarseigarar løsdu trolararnar allar og løgdu fiskimenn, ultan tnd ikki dikla- harðræði av lað á landi allar at teir vildu. Er tur? Er tað ikki fáum monnum? Er ikki eitt kemur kapital-diktatur, sum at svíða at øllum sam- felagnum ? Thorstein Petersen finnist at, at:stýrisvaldið ger reglur móti » einum lemjandi og tynandi ar- beidisstedgi, ti hann vil hava eitt fåmannadiktatur her á landi. Erlendur Patursson leiðina, síggja vil í september«. Hann Landsstýrið hevur gjørt brols- verk móti hinum førovska fiski- gongur »14. Sigur, al manninum, lí teir hava tikid frá til úlverð- vvirmanni yvirmonnum og lagt armannin. Tokan frå skuldi verið løgd aftur at. hjå undirmanni. Erlendur Patursson og Tjóð- veldisflokkurin hava tikid langt atfinningarkjansin. — ON Løgting og sidan síggja og vita, al Landsstyri gera einki, sum teim- Ferðin nidan i um er í lagi. Nr. 6 Légtingsborgina er so skúmandi, at ongum verður givið ans! Einaferð skuldu allir stættir sita við sama borð, men nú er einki hjartalag fyri útgerða- mannastættinum. Hann kom sum ein sjúklingur -- og við honum var trolaravinnan eisini sjúk — men Erlendur Patursson vil ikki halda, at honum bægir nakað. Ella er hann sjúkligur, so kann onkur heilsubót bland- ast honum burtur úr øðrum. Hann og trolarar eiga ongan stuðul at fåa úr såttmålabytinum. Soleiðis standa tjodskapar- menn — oddamenninir fyri hini tjóðskaparligu frígerðarfylking- ini í Førovum. Tað var harmi- ligt, at hin tjóðskaparliga rørslan, sum var glæsilig og hevði eina viluga stevnuskrå, skuldi enda soleiðis. Í einum »kaosi«, einum skilaloysi. — Hvat id vit so halda um Løgmannin, landsstýrismenn ella samgongur, so mugu vit siga, at Landsstýrið í hesari hættisligu ósemju bar seg rætt og væl at. Fløkjan, sum lamdi okkara vinn- ulív, nervuna í okkara samfel- agi, var beind til Landsstýrið, og leir loystu hana. Og hvat skuldu leir annað g Hon var beind til teirra at loysa, og ti áttu teir at gera tað. era? teir noktaðu verkfall lletta verkfallið kundi smeitur fyri at tí stóð ikki mátti stjórnin slíkt ikki Oy at rætt. verið var ein slíkur okkara vinnulív, til bólar, og tí reglur, at kom gera fyri aftur. Og einki at gera við tað, ið trætan stóð um: vinning trol- aranna? Hvat varð sagt, um sáltmáli varð gjørdur, og út- gerdarmadurin, sum segði, at arheiðistólið ikki kundi røkjast við teirri samsýning, tað fekk í sín part, fekk påra ongar sømd- ir? Bert niður ut ein nevnd varð sett kanna, um ikki áút- gerðin kundi fáast bíligari. Nær fekkst tann nidurskurdurin í lag? Nei, lat okkum fáa slíkar eftirkanningar. Tær eru fyri neyðini. Men okkurt mátti ger- ast nú. Taco var fyri neyðini. Undirmaðurin kundi ikki missa, og hann ifisti einki. Vit frá útheiminum, sum altíð skulu Men tå ræðið, kenna hesar menninar yvirhjóða. ið leir so fiski- taka valdsræðið sigur og koma til tá má maður og arbeidsmadur við, sum bydar. Førovingar vilja ikki hava Førovingar vilja ikki eitt skilalovsi. hava diktatur — allarminst peninga- og ognardiktatur,