leygardagur 5. mars 1949síða 3

Nr. 9 ber oya | SOSIAL-DEMOKRATUR | Bráðf. blaðstjóri: MARTIN JOENSEN Prent: A. ØSTER HEIMATIDINDI Gudstænastur Mikukvøldið kl. 8 føstuguðs- tænasta i Havnar kirkju. 1. sunnudag i føstu: J. Joensen próstur kirkju. N. J. Rasmussen Klakksvíkar kirkju. Jóhs. Follend prestur í Sør- rågs kirkju. KFUM Sunukvøldið kl. 8,30 hugnalig samvera. í Havnar prestur i Minningarhátíð fyri F.H. 0. Djurhuus Í Havnini hevur verið minn- ingarhåtid fyri J. I. O. Djurhuus. Peningurin, sum innkom hetta kvøld, skuldi nýtast at geva út »Iionskvædid«, id skaldið hevur tytt. Týðingin av hesum tiltikna og verðaldarkenda greska forn- kvædnum var liðug fyri fleiri árum síðan, men ikki hava verið líkindi at fáa tað út. J. H. 0. Djurhuus losaði einaferð, ikki so langt áðrenn hann legð- ist, at hann skuldi heita á 10 teir frægastu skiparar í Føroy- um og biðja teir veita pening til at fáa verkið úlgivið. Hann helt, at við slíkari gerð gjørdu leir nøvn síni ógloymandi í Førova søgu. Okkum er ikki kunnugt, um hann fekk hesa ætlan í lag. Lítil og etngin fiskur er fyri trolarum eystan fyri. At leggja i hav Vedrid hevur verid so ringt, at eingi likindi hava verid fyri skipum at fara út. Tey gera 16 til av harða hendi, men munu fara og bíða til fyrsta vikan av mars er farin. Examia Realskúlarnir á Tvøroyri og Vågi hava examiu og årsroynd i hesum døgum. Byrjað verður seinast í febr. og varar allan mars mánað. Sjúkan kom upp ímillum, og noyðist onkur al taka sjúkraexamiu seinri í sum- mar. Seyðurin hevur ikki havt tað gott í vetur, nógvastaðni eru eingi seyðhús og man vera vánaligt við støð- um eisini. Tó siga menn, at hann er ikki illa í holdum. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Hevdi nú marsurin ikki gjørst ov harður, og prílurin verið loliliga lýggjur, kundi hann komið toliliga væl undan. Oljubingið hjá Gudmund Mortensen keyp- manni, sum staðið hevur á Tanganum, var flutt á sjógv henda dagin og varð sleipað yvir um til hilt landið hinu megin fjørðin. Nú verður tað sett upp á Drelnesi tætt hjá Saltbinginum. Tað eru Danir, sum standa fyri arbeiðinum. Nógv giftarmål Nógv fólk tykjast at vera gift í Føroyum í velur, og brúd- leypini hava verið tætt eis- ini ræltiliga stor brudleyp, um tey ikki hava verid so stør sum i gamlar dagar. Klondyke" Danska bladid »Information« sigur, at einir 2000 Danir eru i Torshavn nu, og nevnir byin eitt satt >Klondyke<. Ringast er at fáa høli hjá hesum nógva innflutta fólkinum. Vørunar lika dyrar sum verið. Hvor maður at einki fæst fyri peningin, og bestu ráðini fyri at fingið gott skil á þeninginum var at fingið vøruprísirnar niðursettar. tær hava klagar um, eru Utróðurim hevur verið hindraður sum vanligt av veðrinum. Tó hevur onkur dagur verið so frægur, at út hevur verið farandi. Ons- dagin í vikuni komu bátar á Tvøroyri til gott 3000 pund. At taka einkarsølu av olju, koli, salti 0.0. Ein meiriluti av vøruneynd- ini (Fólkaflokksmenn og Sam- bandsmenn) leggja fram at taka av Landshandilin. Ein minni- luti av somu nevnd (Javnadar- menn) bera fram, at Lands- handilin skal halda fram og taka einkarsølu av olju, koli, salti, radiotolum og skipaúltgerð. Tað er gamalt, málið at land- ið skal taka einkarsølu av vissum slórum innflytingar- vørum sum t.d. hesar oman fyri nevndu. Tað er jú longu framman undan ein einkar- rættur á hesum slórvørum. Handilin fer fram nú í líðindi soleiðis, at sølumenn í útlond- um geva vissum monnum heima einkarrættin at hundla við teirra vørum. Soleiðis skap- ast tey stóru privatmonopolini, og at sleppa fram at hjá øðrum er sera Irupult fyri ikki at siga heilt ógjørligt. Mótstøðan hevur at flyta fram, at ein handil sum okkara Lands- handil hevur verið vørudýrk- andi. Vørurnar vóru bíligari, um privatmenn høvdu tær al selja. Til hetta skal sigast, at eing- in trýr uppá, at lað er reglan um eina stals-einkarsølu sum dýrkar vørurnar. Hava vørurn- ar verið dýrar, so er tað lands- handilsstýrið, sum ikki hevur skipað og røkt handilin á rætt- an hátt. Skal Ld. ein lands- handil við einkarrætti uppá stórvørur røkjast sum ein smá- handil: keypa sínar vørur frá heilsølumonnum heima og teir frá heilsølumonnum burturi og hesir aftur frá framleiðslustaðn- um, so er einki at undrast á, at vørur gerast dýrar, táið tær eina ferð koma nýtaranum í hendi. Skal ein landshandil røkja tað mál, sum hann er ætlaður at røkja, so má hann sleppa und- an øllum teimum nógvu mill- umlidum, sum í dag tyngja handilslívið. Vinnulívið í bognar undir útreiðslum. Á máli hevur havt at lætta um hesar útreiðslur. Føroyum í dag óførum útgerðar- verið Tað skuldi gerst best við at skapt ein stórhandil, sum tók sær einkarrættin at uppkeypa og úlselja hesar vørur, sum skipautgerdin skal nýta. Hetta er reglan um statsins einkarrætt viðvíkjundi handilsskapi. Hetta er einki band, hetta skuldi verið Men tað sum vinnulívsins frigering. balar ikki at seta menn, eru mólstøðumenn av slíkum nationaliseringsreglum at stýra handlinum. Tá verður royndin eitt fiasko, Hiðani og haðani FERÐIN TIL SUÐURPÓLSINS Ferðin gongur væl. Kalt er, men > > pulshosurnar liva beinunum væl. Vit logdu stillt og kastaðu niður. Fingu ein stóran Suðurpólstosk. Frálík livur Hon kom væl við. Cand. foliticus. í honum. GLEÐ TEG TIL ELLISAR... Gleð teg til ellisår, tú ellispening fár og kanska ein riddarakross tað mangur fær at sita 2... um einki ross Gleð teg til ellisår um mangt eitt sår tær livid gav. Kanska ein målari teg myndar av og í eitl vindeyga kemur tú. So onkur keypir leg, sum gleðir seg at hava teg hangandi å bróstinum... Øl eiga at bråka Føroyska hondsåpu frå fabrik OKKARA 5. mars 1949 Rilsdrekkaspurningurin Hesin spurningurin hevur verið nógv umrøddur nú. Øll eru á einum máli um, at drukk- ið: verður nógv, og at brenni- vínsnjólingin sæð frá nógvum síðum er til stóran skaða fyri tjóðina í síni heild. Í orða- skiftid er eisini komið fram tað óskil, brennivín kann volda, um menn, sum hava stór á- byrgdarstorv, hava lyndið at gera nógv av ti. Menn sum ov- drekka seg, og sum altid skulu hava eina kenning, eru illa búnir til nakað starv; men skulu teir hava ráð um tað er á landi ella sjógv — so verður ringt burtur úr — íkki bert fyri teir sjálvur persónliga, men mest fyri tað, id teimum litið til, og sum teir hava at røkja. Eingin tosar av útspill- ingarhugi ella av óndskapi, um hann sigur, at tann størsti skaði fyri okkum er, at menn, sum hava ábyrgdarstørv, drekka ov nógv. Tað er eisini tað, at hann sum hevur ræðið og gongur undan, skal vera ein álitismað- ur, verður altíð ein fyrimynd eisini viðvíkjandi morali. - Ráð eru givin at minka um rúsdrekkanýtsluna. Hesi ráð miða mest móti nýggjari lóg- gåvu. Men tað er sjáldan at lóggávur bøta um slíkar spurningar, sum nerta við mor- mótstøðuevni í fólkinum. Sjálvandi kann lóggávan mis- brúkast; men mest, ið umræð- ur, er at fólkið kann gerast so mikið andaliga stimbrað, at tað er fort at sær og temja hugin til gerðir, sum volda einum sjálvum, familju, av- komi og samfelagi skamm og skaða. Vit hava fráhaldsfeløg, og tey gera ivaleyst gagn á hesum økinum. Uppvenjingin og óvir- kanin í yngru árum kann gera nógv, og at hin ungi hevur nakað at fara til, sum hugtaka hann kann. Rúsdrekkaspurn- ingurin og -nýt. Hann hevur til allar tíðir verið frammi í fólka- lívinum. Spurningurin er liga fleirtátlaður, og hjá okkum hann við hesa tíðina, sum floðir knappliga inn á okk- nógv al og stýra Ogvu- nertur um vid so nógvum nyggjum, sum vil mugu royna at duga at møla. K. FØRCYSK grønsdpa er lann besta dimma men GAGNAST VÆL