leygardagur 4. juni 1949síða 1

FORC FØROYA OSTALDEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR | 4. : : í Nr. 21 | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og „ é | kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið 23 årg. I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 4. juni 1949 Hvítusunnu-andin Hvítusunnan er føðingardagur kristnu kirkjunnar. Andin frá himni kom yvir apostlarnar, og teir fóru út í heimin og løgdu støðið undir eina kristna kirkju. Nógv er sagt, og nógv er mett um tad verk, sum kristna kirkjan hevur gjørt og ger. Hørð og dømandi orð eru fallin. Hon verður søgd at hava svikið boð- orð harra hennara. Hon hevur søkt sitt egna, verið valdmikil og lagt inn undir seg. Tað vóru menniskju, sum stovnadu hana, og hon måtti verða merkt av ti, sum býr í menniskjuni. Men atfinningarsemi, illvilji og ókunnleiki hava dømt ov- strangt. Kristna kirkjan hevur verid ein andsmegi, og henni er at takka fyri meginpartin av ti, sum ein góður uppbyggjandi andi hevur lagt eftir seg. Tað var kristindómurin, sum í einari harðari og ránkendari tið bar fram tey ókunnigu boð- ini um menniskjuna sum e/na slekt, borin av sama faðiri og ætlað at elska hvørja aðra. Kristindómurin gróðursettur í kristna kirkjusamfelagnum legði støðið undir tað hjálpararbeiði, sum nú í øldir er gjørt millum tey sjúku og neyðstøddu. Hin kristni andin hevur altíð virt og fjålgad um við, tí tað er av halgum uppruna, um tað so er hitt sprettændi lívið, id nýliga kemur í ljósmála, ella tað er hitt følnandi lívið, id svinnur og einaferð doyr burtur. Eisini virðir hann /rælsi millum menn- iskjuni, at maður hevur sitt persónliga frælsi, men tå altid skal standa persónliga åbyrgdar- ligur fyri gerðir sínar. — Tann kristna kirkjan føddist við miklum verkjum. Hennara fyrstu byggimeistarar toldu at- sóknir og deyða. Hon hevur nú livað í friði og náðum. Tó kunna tær tíðir koma, tá ið hon møtir aftur tí hon møttli í goml- um døgum. Er tå andin livandi, og hon stendur føst um hug- sjónirnar, kunna atsóknirnar gerast til vinning, og hon blóm- ar av nýggjum. FØRCYSK gronsápa er tann besta Danska grundlógin hevur 100 ára minningardag 5. juni 5. juni 1849 komu góðir dansk- ir menn saman og samtyktu grundlóg Danmarkar ríkis. Vað var í fólksins søgu ein slør- hending. Her vunnu Danir tann rætt, sum Norðmenn høvdu vunnið sær á Eidsvold 1814. Kongur læt sítt einavalds- ræði aftur hagar tað natúrliga hoyrdi til: Zó/kið. Har var tå lagt grundarlagid undir fólksins ræði. Slíka løtu skaptist eitt demokrati 17, mei teim skyldum og eitt slíkt fær við øllum rættindum, ið ålagt. Í ár 5. juni eru so statt hundr- að ár gingin, síðan danska grundlógin var sett í gildi. Tess- vegna verður stórt håtidarhald í ríksins høvuðsstaði Keypmanna- havn. Innbodnir eru umboðs- menn fyri stjórnir og bløð í Norðanlondum eins og úr øðr- um parlamentariskum londum. Tveir eru fólkatingsmenninir... Í Dagblaðnum 17. mai stóð hesin stubbin: GÓÐUM ÚRSLITUM. Sosial- urin sigur um Danmarkarferð P. M. Dams: „hann var sum um- boðsmaður fyri ein løgtings- meiriluta, og hann kom aftur við góðum úrslitum“. — Má tað vera loyvt at spyrja: við hvørjum? Mær tókti so synd í blaðstjóra Dagblaðsins, tá eg las hetta. Tað må vera nógv fyri hjá honum at hava til arbeiðis at klikkja og speireka annan fólkatingsmann- in (P. M. Dam) fyri einki at hava avrikað á fólkatingi, með- an hann á hin bógvin skal rósa og hevja til skýggja hin folka- tingsmannin (Th. Petersen) fyri tað sama altso, fyri einki at hava avrikað. Men hvussu er Hvussu hava okkara fólkatings- menn so arbeitt á fólkatingi? Tað kundi verið vert at kannað: við hesuni:? At Th. Petersen púrt einki út- rættaði sum fólkatingsmaður í bardagatidini, er einki at siga hann illan fyri, tí tá var jú alt ferðasamband slitið, og eg skal heldur ikki á hesum sinni nema við, at hann eftir bardagan sat heima; men tá hann so endiliga steig fram „á danatingi“, var tað einans fyri at biðja danir hjálpa sær at gera løgtingssamtyktir til einkis, og einki annað. Ta 0 fyrsta stórmálið, ið lå fyri á folkatingi, tå Dam var komin har at sita, var stjórnar- skipan Føroya. Tað er flestum føroyingum kunnigt, at henda løgtingssamtykt í øllum høvuð- Dams í hinum frælsisbræv- heitum er verk tiltikna inum“. samtyktina av fólkatingi eins og hann á 16:- tingi hevði barst fyri uppskot- inum. Tað var í hesum máli, Th. „Vina- og Og Dam vardi løgtings- øllum alvi á Petersen á fyrsta sinni læt rødd sína hoyra á fólkatingi. Hann møtti har einans fyri at koll renna eina løgtingssamtykt. Hann bardist av øllum alvi fyri at fáa danir at vraka løgtings- ins samtykt í stjórnarskipanar- málinum. Ferð eftir eftir ár, hevur javnaðarflokkurin við P. M. Dam sum formanni sett fram uppskot á Føroya løgtingi, ið bøta skuldu um kor teirra ring- ast staddu í Føroyum, avlamis- fólki og gomlum; men hesi upp- skot hava verið feld burtur- sæð frá einari dýrlíðarviðbót. Meirilutin á løgfingi hevur ongatíð hildið landið havt ráð at veita hesum vánalig: stadda parti av fólki livilig kor fen so til ferð, ár Føroya menniskjalig kor. síðst loysnuði, og løgtingið sam- tykti lógina um eina forsvarliga sosialforsorg fyri Føroyar, ið veitti gomlum og lamnum fólki og faðirleysum børnum ein pen- KUNNGERÐ At elektrisitetsverkid aftaná hvítusunnu, vegna umvælan av høvuðslinjum, kemur at bróta av alla streymveitingina til býin frá kl. 3 til kl. 7 á morni, verður her gjørt kunnugt. 31. mei 1949. Tórshavnar elekt isitetsverk, Ósemjan um Týskland stendur við Uppskot til felags grundlóg bæði frá Russum og Vestanmonnum. Spurningurin um at fáa eina semju millum Rusland og Vest- anlondini viðvíkjandi Týsklandi stendur so heilt í bolni. Fólkaráðið, sum er hinum av Russum hersetta partinum, hevur gjørt eina grundlóg fyri eitt sameint Tyskland. Hana hevur Vzshinski, russiski uttanríkismálaharrin, lagt fram á Parisar-fundinum, sum allir 4 uttanríkismálaráð- harrarnir halda. Men Vestan- menn nokta at taka við hesari grundlógini. Afturímóti hava teir lagt fram grundlóg, sum demo- kratisku týsku flokkarnir i Vesturtysklandi jáltað í Bonn. Hesa lóg noktar so Vish- inski at ganga undir. Meðan liggur Berlin aftur stongt. Arbeiðararnir við jarn- breytirnar streika, og flogførini jøgnum loftgøtuni. Menn spyrja, hvussu tað um útvegur hesum ruðuleika. Týska stovnað í hava flúgva g endar, og nakar fæst úr um somu land sosiala ingastuðul, ið liggur danir Henda hædd, sum veita í kommununum. forsorgin kemur at kosta yvir 215 millión, og samtykti løgting ið at átaka sær helvtina av hes- um útreiðslum og lata taka hina helvtina, ið svarar til tað, ið hann letur til hina sosialu statin forsorgina í Danmørk. Fólka- flokkurin gekk harðliga ímóti hesum uppskotum, men hann varð við undirlutan. Hesa ferð vóru tað teir donsku peng- tað gott pá > arnir, ið lógu í buktini, og kann jú líka skot sum nakað annað. vera eitt Og á øðrum sinni síggja vil sama sjónleikin aftur á fólka- tingi: Th. Petersen stríðist sum ein hetja fyri at fáa danir al ganga eini tykt, meðan Dam av øllum alvi (Framhald á 4. ímóti løgtingssam- síðu) Ein dugnaligur PRENTARI | fær plúss beinan vegin | Arnold Østers prentsmidja telef. 374 |