mikudagur 13. juli 1949síða 1

FRÆLSI SOSIAL: | | | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | 1. Síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu | FØROYA LANDSBÓKAS A} FØROYA IOKRATUR JAVNAÐUR Míkudag 13. juli 1949 Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og | kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið | BROÐURSKAPUR 23 Arg. At svara burtur við »14. septbr.« hevur 28. juni eitt aftursvar til tað, vit skrivaðu um privatkapitalismu í Førovum, og er tad sum vant plægdi at vera tos burtur vid, skuldseling- ikki eru eftirfarandi, orð, sum ein, id er ar, sum og nógv fermur at skil á. ila gálur, skal fáa > sjel »Vit muga taka okkum saman, so øll úrløkan verður okkara. Sjálvir flyla og selja fisk okkara og sjálvir keypa úlgerðarvørur- nar..., sigur blaðið. vLat okkum ikki pinast av hesum sosiala brokki«, Ja, hvørjir útgerðamenn eru tað? Eru tað Føroya eisini stórúlgerðamenninir í fiskasølu, sum sjálvsagt eiga nógv skip, og sum blaðið ikki tykist at hava gott álit til? Hví fara hesir stórútgerðanenn, sum eru stórir skipaeigarar, at lala vinning sín fara til fremminda menn? Hava teir íkki fyri neyð- ini, at skip teirra fáa alt tað, tey kunnu fáa av úrtøkuni? Ella heilt fjákulir, ti tað, bara fiskimenn, ið eru leir vera ikki missa av ringari fiskasølu. útverð- amadurin, skipneigarin. sum >}. seplbr.« plægi siga, skal sila við sama borð fer eisini at hava tap. Ti halda vit ikki, tað kann vera eitt sosiall brotsverk at:spyrja hesar stóru sum fiskimaðurin, útgerðamenninar i Føroya fiska- sølu, hví í Harrans navni teir hava tveitt allan Gronlandsfiskin og -úlgerð upp í hendurnar á einum útlendskum felagi, sum ællar at fletta bróðurpartin inn undir seg? teir og leggja Jú, vit hava roynt at gera vart við hetta >sosiala brokkið, sum nivast av, og vil heyði hin Føroyingar søgdu neltupp, al nystovnadi Tjóðveldistlokkurin hug at seta knivin á verunliga skurð, so var reiðar at og geva li ein Javnaðarflokkurin til taka hondina í. Men »1 1. septbr.< ønir ikki hesum tosinum aftur. Hann tosar slíkt, sum vit ikki kunnað hava borið fram, t.d. um heilsølumannin Broczir. Vit søgdu, at Brochie, sum hevur búð her i Føroym næstan ein munnsaldur, ikki kundi lelj- útlendskar handils- Onglandi og ast millum menn, ið Danmørk og hava stóran handil Tað eru jú aðrir sila i við Føroyar. útlendingar, sum hava húð leingi her í Føroyum, og sum ivaleyst hava fingið væl burtur úr handli sínum. Mangur maður, bæði hin fremmandi, sum at kalla hevur fingið búrætt her í Føroy- um, man hava góðan hug at geva og Føroyingurin sjálvur, seg í hóslag við útlendskar han- dilsmenn og handilsfeløg, um so hin føroyski fiskimaðurin skuldi lisið ímillum. Men nú er lað Onglendingurin Brochie, sum stendur fyri skotinum og fær loyggi Jú hetta vænlaðu vit allid, at »Socialurin« sloð við lið stórúlt- gerðarmannsins í Forovum, og við lið G-mannsins, sum sýgur fiskimannin. Og hin foroyska g suður- og norðurpólin kend øll, sum | I Ja, nú er vísan 10n er. Hon gongur aftur, og on hevur allið sama jag. Tid er eisini al kvøða hana ivaleysa íðunt (soleiðis gera teir í úl- heiminum). til fólkið dugir hana uttanal. Innihaldið er: at ser- iga Javnaðarmenn eru svin- Teir lrúnaðarorðini og undar. hava svikið ley stóru eru arnír upp í gulldansin rundan Brochic í um Foroyum, stór- kapitalistin í Ameriku alt rella slagið, sum merøsvø. fiski- mann og arbeiðara. Í ki er vert al sign um hesa dor præ- dikuna. Vónandi eru For ngar enn eitt sindur skiluligir 3 eru ikki heilt gjørdir upp i ørvili av ollum tí, ið brýtur inn á okkum; teir hava skil á høgru og vinstra og kunna meta, hvat id er heilt Fiskimannsins lív er Snørið men ótrúlgt. einstáltað. rennur, og hann dregur; teir lærdu September-menn skulu nú ikki halda, at fíling og snurranin í vadbeininum ger Jógvan fiski- mann til ein reinan bylling —. Rætt skulu vit tó geyn vi. at lítið tykist al bala at seta spurningar fram til teirra, seplbr.«, i umsiling hava í hondum, og sum settir eru í almenna lænsstu. Hesin vanvirðisligi atburður er harðliga at :álala. Hella er frill og demokraliskt land, og menn i almennum slarvi fulla skyldu til alment í bløðum at hava greiða frá viðurskiflum, sum ógreið eru, og fólkið vil hava greiði d. Cddamenn Skal tjóðin trívast og mennast, ræður ad um at eiga góðar menn og kvinnur, og at ein og hvor samfelagsborgari kennir skyldu sína, men eiga góðar ”» ábyrgd og mest ræður um at menn at sela á odda í samfelag- num. Okkara verður í løtuni privatkapitalistiskum fylgir, al forælningsmenn standa ógviliga frammalaga og serliga teir, ið kjósa til samfelag er ella styrt eflir stýrislagi, og harav okkara forætningsmennirnir teirra umboðsmenn i handils- málum, koma at standa á odda í okkara samfelag. Allur føroysk- í dag seldur ur fiskur verður g gjognum tann privatkapitalistis- ka monopol, sum eitur Føroya Fiskasðia. Teir menn, ið sljórna avgjørt hesum monopoli, eru oddamenn í landsins fiskasølu. Ein skuldi frå, at okkara reiðarar seltu teirra bestu menn í eilt tilikt stýri fremstir á odda fyri okkara høvuðsvinnu- fara eftir li, »14/9« fórir framm, so vegi. Men skulu vil ið blaðið sær lað út til, al tað einans eru pinkulingar, ið har sita, væl al láið við verðaldarhandils málistokki. Blaðið Drockie merkja, teir verða »14/9« sigur, at harra gl hevur fingid gjørdan veitir honum fisk, ið draga úr ein sállmála, sum fjórða fiskimenn ókeypis hvønn okkara Grønland illa við havinum yviri við Blaðið fer ógvuliga harra Brockie fyri eyðræning, sum blaðið málber seg. Blaðið sigur, al hesin harra Brockie er ein útlendingur, 10 eyðrænur okkum, og eg haldi meg hava sæð í sama blaði, al her eru fleiri útlendingar av nakað sama slag sum hesin Brockie, Táið eg g byrjaði hesa greinina, ætlaði eg atseta hesa yvirskrift- omanfyri, Ringt skil« men so kom eg at hugsa um, ind: al eg heint nú havi nýtt tað Ð vvirskriflina í oðrum føri nevn- iliga = ga viðvíkjandi ti, al fiskimenn ofta megu steðga í halv og heill ár eflir ti peningi, sum leir hava vágað lívið eltir, og sum leir so harðliga til at fåa fyri al kunna rinda tað neyturvuliga treingja til matna og klædna til konu og born. Men av sonnum átli »Ringl skit« ella okkurt verri at staðið máldir omanfyri, táið talan er um útlendingar, ið sigast at eyðræna okkum, og tåid talan er um, at vii lata útlendingar sleppa at hagreiða okkum soleiðis. Hvat gera oddamenn okkara? soleiðis — Hví lata teir hagreiða ? seg umboða fiskimenn- rætt at krevja frá- Vit sum irnir, hava greiðing í hesum føri, og eg føli tað sum mina skyldu at krevja, at føroyskur fiskur altid, taid fiskimannsins partur er uppii, verður seldur fyri so høgan prís sum gjørligt. Okkara fiskimenn gera skyldu teirra, og teir hava rætt at krevja, af hinir, sum av Løgtingi og Landsslýri hava fingið monopol uppá fiskasøluna eisini gera teirra skyldu. 5 Harra + Brockie kann vere svartur ella hvítur — eg kenni men er tað ikki vanligt, at keyparar royna at bíligt og selja dyrt? Eg ikki ræltari, enn at slýrið hevur hann ikki keypa Síðgi fyri Føroya skuldina fyri, at selt er ovbiligt um so er at prógvast kann, Fiskasølu at ovbiligt er selt. Teir menn, ið skuldsettir verða fyri at hava selt ovbiligt megu koma almennt framm við frågreiding, sum kann prógva, at hægri prísir ikki kundi fáast, — væl at merkja, táið útreiðslur eru Kunnu teir ikki megu vit spyrja, hví teir selja gjøgnum millum- frároknaðar. lað, so menn. Eg komi aftur til hesi viður- skifti seinni. Í. H. Danbjørg. Ønsker De Stilling í England? Vi skaffer eng lske sygehuse Dem gratis stilling i gode familier, skoler, sanatorier, gsan sygepleje), hoteller 0. s. v. Der søges kokke, barneplejersker, syge- plejersker (ogsaa elever) og hjælp til al slags husarbejde, ogsaa for personer uden faglig øvelse Barnløse egtefolk kan lige ledes skaffes pladser. Aldersgrænse 18 Kendskab til ikke nødvendigt. Rejseudvifter bliver godtgjort 55 Aar, engelsk er og kan ogsaa forudbetales. Send os en ufrankeret Konvulut, adresseret til Dem selv og bed om vor interessante brochure: HVORDAN KAN JEG OPNAA EN STILLING I ENGLAND? ISOBEL JAY, HOVE, ENGLAND Alle henvendelser besvares, uden ud- vifter for Dem.