leygardagur 20. august 1949síða 1

FØROYA LANDSBOKASAVN FØROYA SOSIAL: DEMOKRATUR JAVNAÐUR FRÆLSI Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardag 20. august 1949 | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið BROÐURSKAPUR N uw >» - is} -GOTT Føroyingar tosa ofta um gott fólk. Eitt skip kann hava havt gott fólk, og eitt skip kann hava havt ringt fólk. Nógv kan ráða um skiparin á skipi ella trolara, um tað er ein góður skipari ella ein ringur skipari, men eisini hevur tað nógv at týða, at fólkið, hann hevur, er gott. Góður skipari við góðum fólki fiskar altið nógv, um líkindini i aðrar mátar eru góð. Sum tað er við tí smáa soleiðis eisini við tí stóra. Er tað umráðandi, at eitt skip hevur góða manning, er tað ikki minni umráðandi, at landið hevur góða manning, gott fólk. Gott fólk er hitt størsta virði, sum eitt land eigur. Ofta verður í almennum lívi tosað ógvuliga nógv um lógir, fyriskipanir og umbøtingar. Alt hetta er í tarvi, men einki verð- ur slíkt til nakran bata, um ikki góðir menn skipa fyri. Táið hetta verður havt á máli, um gott fólk, góðar menn, so verður altíð hugsað um, hvussu kønir og dugandi menninir eru. Tað hevur eisini og sjálvandi hin størsta tydning. Vællærdar og kønar menn skal eitt land hava, um tað skal kunna kapp- ast við onnur lond. Men dugi- leiki og lærdómur er langt ífrá alt. Menn kunna vera kønir og hava nomið lærdóm, men teir eru tó ikki teir rættu at skipa fyri og vera álitismenn. Álitismaður er nettup navnið, sum Føroyingar settu á mann, ið kundi verða settur sum und- angongumaður! og tá skuldi hann ikki bara duga verk sítt, men hann skuldi vera at Zíta á í øllum førum. Ein farin tíð er sjálvandi eingin glæmutíð í øllum lutum. Hon hevði gott fólk, men hon hevði eisini nógv av ringum fólki upp í millum. Men hon hevði tó tað, sum nútíðin mangan saknar: at hon klárliga gjørdi mun millum rangt og rætt. Hon hevði fasta moralskar reglur, og hon nevndi mann álitismann, tå ið hann helt seg til eina mo- ralska reglu. Vandin hjá okkum er tann, at alt er komið upp á flot. Einki lykist at vera fast longur, alt rekur. Vit vita ikki hvørja mein ing ein maður kann hava, og FÓLK - hevur hann eina, kann hann tveita hana frá sær fyrstu løtu. Rættiligir menn og órættiligir menn kunna vera, men teir órættiligu menninir kunna sita sum álitismenn í samfelagnum og millum manna bera høvur sítt hátt. Tað smáa verður kan- ska strangliga revsað, men tað stóra gongur og fær heiður og og æru aftur at. Fleiri fara at siga, at slíkt tos er ein bílig moralprædika. Tað er keðiligt, og tað er ikki upp- gávan hjá bløðum at draga so- MJÓLKABILURIN Í Havnin er stór nú, og táið bara eitt meiari er, haðani mjólkin skal verða keypt, er tað at rópa ógjørligt hjá mat- møðrum, sum búgva langt burt- ur at ganga eftir mjólk — og so mangan dagin standa fleiri tímar og bíða at fáa mjólkina. Ti mugu matmøður í Havn halda tað vera ein stórur lætti at kunna keypa mjólkina frá bili, sum koyrir til hvørt hús. Men goldið skal eisini vera fyri henda hentleikan. 12 oyru koma aflur at hvørjum litri, og táið Løgtingið nú hevur tikið aftur tey 15 oyruni, sum latin vórðu sum sludningur til vorðið fram. Hetta er skeiv hugsan. Henda nevnda um- hugsan er meira verd enn hin djúpasta metan av økonomi- skum og politiskum spurningum. Eingin er sjálvandi so væntin, at batin skuldi komið, og følk okkara skaptist um til álilis- menn um ein háls, ella tað sum var farið at reka stedgaði aftur í stundini. Henda umhugsan skal standa, sum tilætlad er: eitt minni á virði, sum er í einum góðum fólki og tel hitt frægasta eitt ynski, at vit finna fólki at gange 5 undan okkum, HAVN mjolkaseljaran, verdur keyparin at gjalda 90 oyru fyri liturin. Mjolk kann ikki verast fyri uttan, og mjolkaframleidslan hevur nógv at týða fyri jarða- brúkaran. Ti skuldi tað verið góður landspolitikkur, at Løg- tingið helt fram at lætta um mjólkaprísin. Givid seljaranum tey 15 oyruni og latið tey 12 oyruni sum studning til bil- koyrsluna i Havn. Tad før at okt um søluna. — Og slíkan studningspolitikk til landsins framleiðslu høvdu Føroyar ikki verið einsamallar um — hann er so vanligur í nógvum lond- um. t, Yrkisskúlastevna í Reykjavík Yrkisskúlin (tekniski skúlin) hevur í hesum døgum fund í Reykjavík. Umboðsmenn fyri henda skúla í Føroyum eru eisini bodnir við. — ZLours Znchariassen, lands- Sendinevnd til Grønland Avgjort er; at sendinevnd skal fara til Grønlands og kanna um byggilikindi i sambandi vid føroyskum fiskiskapi har. — »Umanak« við hini donsku sen- dinevndini er ivaleyst ikki farin av stað aftur; so báðar nevnd- irnar munu fara at hittast og hava ein stuttleika saman. Laks- urin er nógvur, og Danskar- arnir munu ikki hava fiskað hann upp. Blaðmenn sleppa ivaleyst ikki upp við hesi før- styrismadur, er ein, ið boðin er. Hann skal umboða skúlan í Foroyum. Menninir fóru vid »Drottn.« seinast. oysku nevndini heldur enn við hini donsku. Thorstein Petersen er so óður inn á teir donsku blaðmenninar, sum koma skulu við figgjar- nevndini, at hann man so ikki loyva tí slagnum at fara við »Joannes Patursson«. Eingir tænastumenn å Ting »Føroyatidindi« er altid ótt inn å tænastumenn, um teir so eru i statsins ella kommunnar breydi. Nú mælir blaðið til, af /er nakar tænastumadur inn á ting; so skal hann siga embætið frå sær! Ja, tå verdur ivaleyst Tingid væl mannad, og embætini væl umsitin! Vit skulu slåa seymin á høvdið og mæla til, at vor maður, sum setist við tingbord- ið, sigur slarvið frá sær. Onkur kundi kanska skotið upp á, at teir vóru sum tær halgu prestinnurnar í forðum og skuldi liva í vcølibata, sagt konuna frá sær, tá ið teir gjørð- ust tingmenn. »SMIRIL« »Smiril« hevur altid bædi hjå tøglingsmonnum og øðrum fólki verið eitt »tvistens æble«, og nú hevur hann fingið systkjum, onnur løgtingsfør, so nú má evnið vera vaksið og ikki minkað. Suðuroyggin hevur kanska havt størstu nyttuna av honum, men av teirri siglingini hevur hann fingið farm og ferðafólk, og tað er tað, ið slík skip skulu liva av. Suðuroyggin hevur nú í sein- astuni havt gott ferdasamband, og tað eru Suðuroýingar glaðir fyri, men teir halda ikki, at tað er so nógv at skriva um og gera so stórt Nógv pláss aðrastaðni hava tað líka so gott, og hava tað betri. Og so er at sige; at eins og norðanfyri, síggja nógv av smáplássunum í Suðuroy aldri »Smiril« ella >Ternunac ella yRitúna<. Ja, tey kunna síggja ley, men ley sigla framvið. Og Suðuroy Sumbø og Fámjin fáa einkr far eftir sjónum, hvørki vetur ella summar; skulu tær bygdirnar fáa nakað frá og til; má tað vera eftir landinum. Samferðslumálið í Føroyum loysist ikki av tí; at dýr løg- tingsskip sigla inn á /vørt pláss í landinum — tað verður eisini ogjorligt; um løglingið fær so skip; at allir fuglar í Føroyum verða uppkallaðir. Skip sum »Smiril« mugu sigla inn á tey stóru plássini, so máa annað samband vera mill- um hesi plássini og tey smáu — antin eflir landinum ella eftir sjónum. Nógvir bygdavegir eru eftir at gera. Roynið tit løgtingsmenn at fáa teir gjørdar, so kann farmur og fólk flytast eftir teimum. håvaståk av. summi bygdir i sum í. då.