mikudagur 5. oktober 1949síða 1

4 ur S0SIAL: DEMOKRATUR JAVNAÐUR FRÆLSI Lýsingarprísur fyri mm: I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu | FØROYA LAND 12 oyru á Leygardag 8. oktober 1949 | ØROYA TÆR STÓRU OG STERKU SÁLIRNAR |»retskir reiðarar Teir eru heldur skjarrligir menn, hasir, ið skriva >Dimma- lætting«. Nú hava teir sjålvir so javnan í ymsum málum havt aðra støðu enn sambandsins tingmenn — og teir hava ikki dult hana, men aðrir megu ikki eftir teirra tykki hava loyvi at at nema ein fingur við sam- bandsflokkin. Gaman í! »Dimma«-menninir siga seg at hava »kastet et flygtigt Blik« å eina grein i hesum blad, og tad er ikki småvegis teir har hava sæð. Betur hevdi tað óivað verið fyri teir sjálvar, at teir høvdu kannað greinina meiri gjølla, áðrenn teir lupu á. Greinin greiddi frá eini sam- komu, ungir enskir sosialistar høvdu havt fyri at búgva seg út til stríðið fyri at dugna arbeiðar- afjøldini, og hon var ein áheitan á føroyskan ungdóm at gera tað sama. Vit skulu ikki verða lang- réknir í hesum føri, men einans siga, at vit ongatíð hava dult fyri, at vit eru mótstøðu- Havnamálið í Tórshavn Tórshavnar bý- varð málið um havnabyggingina til viðgerðar. Formaðurin greiddi frá málin- um í samfullar 2 tímar og 20 minullir, og ikki fór hann við eirindum við teimum, ið hann helt vera ímóti at gera brim- garðin frá Gulakletti lidnan, áðrenn farið varð undir hin eystara brimgarðin. Orðaskiftið varð heldur beiskt, og ikki kom málið til atkvøðu- eftir orðaskiftin- Á eykafundi í ráð týskvøldið greiðslu; men um at døma vóru minst 5 av býráðsins 9 limum sinnaðir fyri at gera eystara brimgarðin fyrst og kanska samstundis bryggj- una frá Gulakletti inn móti Fiskacentralinum — og lata brimgardin frá Gulakletti- bíðja til sidst, um tað ikki var gjør- ligt at gera hann samstundis. Nógv kundi verið at funnist at formannsins leiðslu av hes- um fundi, men lat tað nú fara. Vit kunnu tó ikki lata vera við at hefta okkum við tað, ið for- maðurin nevndi viðvíkjandi bulvirkinum innanfyri eystara menn av kommunismuni eins væl og nazismuni á sinni, og vit kunnu leggja aftrat, at eisini amerikanskur peningapolitikkur og imperialisma bydur okkum ímóti. Óttast »Dimmalætting« fyri teirri russisku alomspreinguni, so skulu vit í minsta lagi kunna ugga hana við, at um tað ræðu- liga skuldi hent, at russar sleptu eini slikari niður á Vagl- ið í Havn, so mundu tær >store og stærke . Sjæle«, ið »Dimmalætting«, hvørki verið henni nærri ella fjærri enn aðrir blaðmenn og fólk yvir- høvur í Havn. Ikki skulu teir fyri, at teir sýna so sjónarringinum, at teir stórvegis úlsýni Hedtofts. heldur óttast mikið í fjala »Flygtig« lesnaður eins væl | og »flygtig« skriving hevur so lítið virði. ' og sterku lætting« lagt sær Tad skuldu tær stóru sålirnar i »Dimma- i geym. PK M brimgarðin (tað arbeiði, Tór- garð stiladi fyri nøkur ár her- fyri): >... Henda bryggja kan detta niður, hvørja løtu tað skal vera. Ætlandi kemur hon at kosta byarstyrinum 1 millión at gera aftur í forsvarligan stand. TÝSKLAND Ætlanin var, at veljast skuldi kanslari fyri Eystur-Týskland ígjár; men var einki frætt frá hesum vali, tá blaðið fór til prenlingar. . rikisdagurin skal hava sæti i lí av russum her- setta partinum av Berlin. Ikki skal hesin býarpartur innlimast í eysturtýska ríkið, sigst. Eysturtyski Russar siga seg vilja vera vid til at sett verður ein stjórn fyri alt Týskland. Einans ein tílík stjórn, siga teir, kann undir- skriva friðasáttmála fyri týska ríkið. Póland yvirfyri Ong- landi og Fraklandi mótmælt, at hevur Vesturlýskland er vorðið ein Tað skal stríða ímóti Potsdamsåttmålanum, siga statur fyri seg. teir. skriva í mótans før fyri, ið einans vildu mótmæla Íslendingar hava fingið játtað eitt lán uppá 1.250.000 £ í Ong- landi at byggja 10 nýggjar trol- arar fyri. Bretskir trolarareiðarar mót- mæltu harðliga, at teir fingu hetta lánið, men tað varð kort- ini játtað. Teir hildu fram, at teir sjálvir máttu byggja trol- arar uttan stuðul og hildu tað vera uttanhandað, at bretar skuldu lata pening til fremm- andar menn at fáa sær ný- verða til skaða bretsku trolvínnuna. fyri William Heinesen: DEN SORTE GRYDE Um heilt stutta tíð verður at fáa ein nýggj skaldsøga av William Heinesen: >Den sorte Gryde«. William Heinesen hevur vunn- ið sær eitt stórt skaldanavn í Danmark — og langt út um tað, hvat so annars verður blakað á hann her heima í Førovum. Tað er Gyldendals Forlag, ið gevur út bókina, og tað er ikki eiti av, teir seta stórar vónir til hesa bók. Vit skula loyva okkum at prenta upp eitt úrdrag úr grein um bókina í »Bognyt«: »Om antagelsen af dette ma- nuskript kan der ikke rejses nogen diskussion. Det er skrevet af en moden kunstner, som til- fulde behersker sine midler. Det spændende er, om denne store roman ikke vil vise sig at være ethvert forlags ønskedrøm: kva- litets-bestselleren. Saavel menne- skeligt og kunstnerisk som rent romanteknisk ejer den kræfter, som kunne pege i den retning«. Og seinni sigur sama bladid: Hvis der er nogen ret- færdighed til — og det er der jo heldigvis sommetider — maa Den sorte Gryde blive en sukces af de store«. BOKADAGURIN Nú, bókadagarin er afturum farin, halda vit, at fólk eiga at frætta um úrslitið av honum. Vit hava tí spúrt í tveimum bókahandlum í Havn, hvat teir Blaðið verður bílagt á posthúsinum, - og kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið BROÐURSKAP UR 23 árg. Teir siga, at teir hava havt góða sølu, og at dagurin vign- aðist reiðiliga so væl sum í fjør. Spell halda teir tað kortini vera, at so fáar bøkur eru útkomnar i árinum, tí efterspurnin var stórur; men mong høvdu longu áðrenn bókadagín keypt tær nýggju bøkurnar. Alt samanlagt halda bóka- sølumenn ansin fyri foroyskum hókmentum vera stóran millum fólk. Tað er hugnaligt at frætta, og vit vóna, at næsti bókadagur verður væl fyrireikaður í góðari tíð frammanundan. Men best verður føroysk bókaútgáva styðj- að, um fólk keypur bøkurnar, so hvørt sum tær koma út. Grenlandsskipið DISCO sendi hósdagin út neyðsignal. Tað hevði siglt seg upp á ein flúr á ferð frá Ivigtut til Juli- anehaab. Tað eyðnaðist skipin- um at koma av aftur skerinum og í havn; men áðrenn tað kann halda áfram til Danmark- ar, skal tað verða tíkið upp at sýna. Hetta verður helst gjørt á amerikansku flotastøðini í Grøn- landi. Við skipinum vóru 79 ferða- fólk. Av teimum fylgja 40 við skipinum, meðan flogfar verð- ur sent úr Danmark eftir hin- um. Fiskiskapurin Landað í Bretlandi hava: Royndin 432 ks. 994 £, Havsøki 105 ks. 199 £, Vestmanna 450 ks. 1174 £, Lambanes 169 ks. 620 £, Ósi 404 ks. 1284 £, Hoy- vík 321 ks. 847 £, Alvur 249 ks. 714 £, flutt 2 ks. 14 £, Skipa- fossur 269 ks. 373 £. Ur Grønlandi eru heimkomin: Saxaberg 56 tons, Vøn 80 tons, Hamranes 152 tons, Skarvanes 108 tons. Hesi hava øll roynt við línu og hava landað nakað í Grønlandi. Undan Íslandi: Keldan 13 tons, Godthaab 34 tons, Carlton 72 tons, síðst- nevnda er snørisskip, hini linu- skip. Undan Bjarnaoynni : Skåla- berg 76 og Egil 88 tons. Samráðingarnar hósdagin um friðarsáttmálan við Eysturríkið endaðu úrslita- halda um søluna henda dag. | leysar.