leygardagur 15. oktober 1949síða 1

þ JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu 12 oyru á | Leygardag 15. oktober 1949 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið | 23 árg. PRISTALID Tå arbeidarafelagid Fylking å Tvøroyri fyri nøkrum árum síðani fram uppskot til nýtt prístalsgrundarlag, ið sýndi, at húsarhaldsbudgettið átti at liggja um 10.000 kr. árliga, vóru teir mangir, ið gjørdu gjøldur burtur úr hesum. Fylking ávísti, at tað vóru grundlønirnar, ið frammanundan bardegnum hovdu ligið alt ov lágt, og at livikorini tí høvdu verið so syndarliga vánalig. legði Tað er ikki einans í Førovum, hesin spurningur hevur verið frammi, men ymsa staðni í Europa og eisini í USA. Í Danmørk hevur Samvirkende Fagforbund reist spurningin um nýtt prístalsgrundarlag, og nú eru kanningar og útrokningar lidnar har. Úrslitið, teir komu til, er tað sama, sum Fylking kom til fyri fleiri árum síðani: Húsarhaldsbudgettið eigur at vera 10.000 kr. árliga. Í Danmørk familjan« roknað til 4 fólk, her rokna vit við 5. Statistisk Department hevur góðkent hesa nýggju útrokning, og verður hon nú nýtt í Danmørk. Tað er tó íkki givið, at hon vil verður »pristals- hækka lønirnar nakað, tá tær støðugt verða roknaðar út frá somu prísum og somu grund- lønum, sum tær áður vórðu roknadar tad kann eins væl henda, at tær fara nakað niður. Tað hevur leingi verið í um- búnað at fingið eitt nýtt og (kanska) meiri rættvíst prístals- grundarlag fyri Føroyar, og helst verður eitt tílíkt at fyriliggja um ársskiftið ella kanska fyrr; men skal ein slík broytan verða gjørd, so batar ikki at rokna út frå teim grundlønum, menn noydd- ust at arbeiða fyri í neyðartíð- unum; tær megu hækkast, tí tað batar einki at gjalda órættvísar lenir á einum rættvísum grundarlagi. P, K. M. JAVNADARMENN VUNNU STORSIGUR f NOREGI Stortingsvalid var ein óførur sigur fyri norska arbeiðara- flokkin. Atkvøðulal flokksins øktist frá 607.000 við síðsta val til 769.000 hesa ferð, og ting- mannatalid fór frá 76 upp í 86. Høgriflokkurin misti 4 tingmenn. Bóndaflokkurin = og vinstrifl. vunnu hvør sínar 2, meðan kommunisfarnir taptu stórliga teir mistu 10 av 11 monnum. Javnadarmenn høvdu meir- luta í norska stórlinginum; men hann var knípin: teir høvdu 76 av 150 tingmonnum. — Nú hava leir vunnið sær so avgjørdan meirluta, Å norska storlingi sita nú: 86 javnaðarmenn, 22 vinstramenn, 21 høgrumenn, 12 bóndaflokksmenn, 8 fyri Kristiliga fl. og Í kommunistur. ” Eystur-Tyskland Í Eystur-týsku stjórnina komu 8 kommunistar og 8 úr ødrum flokkum: men tað ger væl tað sama, hvør í henni situr, hon verður so enn pottalok fyri annað russiska kortini ikki kommunismu. Sjálvsagt er fólk- ið ikki eftirspurt. Eitt frítt val er óhugsandi undir kommun- istiskum oki eins væl og undir nazistiskum. At hesir heldur vált teirra áheilan á nazistar, fyrrverandi offiserar, smáar og meðalstórar kapitalistar um styðju og sam- menn kenna sær undir føli sæst av fyrrverandi týskar arbeiði. Týskir offiserar og generálar skulu fáa teirra borgar- ligu rættindi aflur, leggja teir aftrat. Jú, jú, heita er einki nýtt, týsk nazisma og russisk komm- áður havt góða unisma hava samvinnu og trivust væl saman. ONGLAND Í hesi vikuni hevur spurning- urin um at útskriva til val til enska parlamentið verið til um- røðu. Alllee hevur tingast við sínar egnu partamenn og stjórn- ina um spurningin; men hós- dagin frættist, at stjórnin hevði samtykt, at val íkki skuldi verða í heyst. LINGIADUFLOKKARNIR Seinasta sunnudag høvdu ling- iaduflokkar Havnar felags framsyning f fimleikasalin- um í kann verda sagt beinan vegin, at sjåld- an man betur lid hava fimleik á hesum staði. Fimleika- Tórshavn, og tað gjørt Fyrst sóu vit kvinnuliðið. Vit kendu luttakararnar og íðkan- inar aftur frá í vár, men hetta var nakað annað enn tá; nú var als eingin feilur í, hvørki í samansetingini av íðkaninum ella hjá tí einstaku gentuni. Tað var, sum tað hert var ein, íð- kaninar, og hinar spegilsbílætir hennara. Soleiðis eigur tað at vera, tá ið tað skal vera full- fíggjað, og tað var hetta liðið. Genturnar vóru so smidligar, so óbundnar og so samstundisligar, at tað var ein frøði at líta. Sjálvi smíl sóust á andlitum teirra, so at ein hevði varhugan av, at hetta var teimum ein fragd at vísa fram fyri fólki; og so eigur tað al vera, Síðana kom mannslidid inn, og tað sama kann hetta liðið sum um hitt fyrra liðið. letta liðið hevði fingið eina venjing síðina í vár, at tað ikki var at kenna aftur, og tá serliga = viðvíkjandi høvuðburði. Sjáldan havi eg sæð betur gongulag hjá fimleikaliði. sigast um gongd og Vit eru glað yvir, at okkara útsendingar til lingiadina í 1949 vóru so dugandi, men hetta vísir eisini, hvat kann koma burtur úr, táið dugandi lærarar og ágrýtnir luttakarar leggja sær 5 eina vid at fáa burtur úr. 6 pi eftir er at ynskja at fleiri og fleiri leggja sær hetta í geyma. P, P. S. fram aftur nú Framsýningin fer sunnudagin; men annars vildi eg hildið, at fram- sýningarnar áttu at hildið fram, til øll høvdu sæð henda vakra fimleik. WILLIAM HEINESENS bók, Den sorte Gryde, sum vil umtaladu leygardag, er nú komin til Féroyar og fæst í bókasølunum. Vit skulu seinni ummæla hana greidligari. síðsta Semja um havnagerð Aflaná tann rokfundin i Havnar byarstyri um havna- gerðina í Havn, sum vit søgdu frá síðsta leygardag, eru ráðs- limirnir nú vorðnir samdir um at lata gera 100 m aftrat eyst- ara brimgarðinum, 25 m av brimgarði frá Gulakletti og bryggju frá Gulakletti inn til Fiskacentralin. Nýtt far Í hesi vikuni er komið til landið farið, id Th. Mælkefor- syning & Margarinefabrik hevur keypt i Onglandi til siglingina á Skálafjørð og í Sundalagið. Båturin, id líkist Ternuni, er 5 ára gamal. Hann er 177 føtur langur og merktur til 179 br. reg. lons, motorurin er 500 hk. Hann varð bjargaður Fyrrapartin miðvikudagin datt 2. borgini út av trolaranum, ið lá á vestaru vág í Havn. Tilburð- urin varð sæddur frá landi, og róp kom í, meðan skip við bryggju tóku til at ýla. Tað eyðnaðist báti frá landi at bjarga manninum. maskinmeistari á Hav- Tollarar og syndarar 28. januar í ár byrjaðu toll- ararnir virki sítt í Føroyum. Í tíðini til 2» ár) eru tiknar 60 rapportir. Í bøtum er goldið til tollararnar gott 8000 kr., harav 6000 í Havn. Ferða- fólk hevur goldið gott 12.000 kr. í tolli. Tollararnir tikið umleið 150 fløskur av sprutti og nakað av øðrum tollvérum, ið ætlanin var at smugla í land frá skipum. 50 kr. er sprutismugling. Størsta kvettið gjørdu tollar- arnir umborð á danska skipin- um »Ånne Louise«, har teir tóku 8000 sigarettir og 28 fløsk- Hovmeistarin í toll 30. juni (2 hava lægsta bótin fyri ur av sprutti, botti 3460 kr. + 140 kr. fyri smuglaðar vørur.