leygardagur 22. oktober 1949síða 1

FRÆLSI 2 Nr | Lýsingarprísur fyri mm: - 39 | 1, síðu, 10 oyru á 3. og 4. sidu | FØROYA LANDSBÓK FØROYA SOSIALDEMOKR JAVNAÐUR 12 oyru á TINGAKROSSUR DROYMUR ENN eini blaðgrein mikudagin um trolaramålid sigur Ting- akrossur millum annað hesi orð: »Sidsta leygardag kastar >Før- oya Socialdemokratur« okkum fyri, at vit saman við »Dimma- lætting« eru við at taka álitið á okkara trolaravinnu frá fólki. Nei. tað gera vit ikki: men vit hava alla tíðina gingið ímóti streyminum og roynt at leiða fólk okkara burtur frá eini dreymasjónarhugsan um okkara trolvinnu inn í verðuleikan, og tað er meira enn »Socialurin« hevur gjørt. Hann var fult við í ti stóra trolarafebrinum og heldur framvegis upp á dreyma- sjónina“. Um Tingakrossur sum hann sjálvur sigur, fyrr hevur »gingid ímóli streyminum« og ikki hevur vilja verið við til at veita før- oyingum tey arbeiðsamboð (trol- ararnar), ið tørvur varð á, so er stundin nú komin eisini fyri hann at vakna og verða við til at taka tey tøk, id krevjast fyri at bjarga trolaraflota okkara. O. u. 1000 menn arbeiða um- borð á trolarunum, og á landi hevur nakað av fólki arbeiði, ið slavar frá trolaradriftini, og koma vit aftur í ta tíðina, tá fiskur verður turkaður aftur her, so verður ikki eiti av arbeiði, teir koma at geva. Javnaðaðarmenn sóu sanniliga eisini vansarnar við at keypa dýrar og vánaligar trolarar. Teir settu tí fram uppskot um, al kønir menn skuldi verða valdir at ansa eftir, at trolararnir vórðu keyptir við skili: men ikki varð svarað til hetta uppskot javnaðar- manna. — Arbeiðsamboð máttu fáast til vega, harvið varð einki at gera, tí ikki kundu føroyingar allir leggjast á landi: men tað var teimum longu greitt, at tann tíð kundi reiðiliga skjótt koma, at hesi dýru og i mongum før- um vánaligu før ikki kundu svara seg í driftini. Teir vóru greiðir yvir longu lá, at tey máttu niðurskrivast, so tann sløða, trolararnir eru í í dag, kemur ikki javnadarmonnum óvart tvørlurímóli. Hitl fría inilialiviða málli ikki skeriast, tí læt fólkaflokkurin og sambandið menn keypa, sum teir vildu, hvat leir vildu, og vildu í dag fyri hvat teir svíður taðtil alt landið; men harv- ið er einki at gera: Trolararnir megu bjargast! Tingakrossur og menn hansara megu sleppa síni negativu støðu og verða vid lil at bjarga teimum. Landsins arbeidsambod megu bjargast og fáast til at svara seg peningaliga — sjålvt um skorið verður nakað djúpt í støðum. Bryggjur Nú verður arbeiðið við leingjan av bryggjunum í Il6s- vík, Hvalvík, Streymnesi og á Ovri byrjað. Hesar hava verið so stuttar, at bátar sum t. d. Tróndur hava havt ilt við at arbeitt vid tær. bryggjur PETER WIGELUND skipasmiðjustjóri í Reykjavík, vitjar í hesum døgum Føroyar. Hann er nú 50 ár, og útvið livitíð síni hevur Mangir hann rættis í Reykja- kennari í helvtina av hann arbeitt í Íslandi. eru »teir føroyingar, ið hevur hjálpt til vík. Enn er hann nevaleiki har vesturi. — Undir bardaganum var hann kennari fyri enskar hermenn í Íslandi, og stundum luttók hann við teimum í nevaleiki móti amerik- anskum hermonnum. Einki fólkatings- val í Danmerk Ikki varð danska ríkisstjórnin feld á hesum sinni. - Mlir flokk- ir løgdu fram síni sjónarmið á ríkisdegi týsdagin og miðviku- dagin, og orðadrátturin var bædi langur og strangur. Kon- servativir, kommunistar og rets- forbundet settu harðliga at stjórnini fyri hennara lækkan av krónuvirðinum. Klokkan Í hósmorgunin kom álitisuppskot til stjórnina til at- kvødugreidslu, og varð tað sam- tykt við 72 atkvøðum. Sostall varð stjórnin sitandi. Javnadar- menn og radikalir vóru fyri uppskotinum. Ímóti vóru kon- servativir, kommunistar, rels- forbundet og 5 meðan hinir vinstrumenninir ikki greiddu atkvøðu. vinstrumenn, Leygardag 22. | | | | | oktober 1949 Føroya fiskasøla Javnaðarmenn hava verið greiðir yvir og ofta havt á máli, at tað ikki ber til, at fiskimenn, ið eiga helvtina av øllum tí veiða, ikki eru um- boðaðir í Foroya Fiskasølu. Flokkurin hevur tí lagt soljóð- andi skriv inn á ting: fiski, teir Undarligt at hugsa sær, at ein landsskipan fyri søluni av lands saltfiski er so rangvíst háttað, at Førova fiski- tryggjad um- boð í stjórn og umbodsnevnd > okkara monnum ikki er fiskasølunnar. Tilikt er so ódemokratiskt sum hugsast kann, og tað søm- ir seg lítið fyri landsins stjórnar- menn at lata tílíkt órættvísi standa við. Undirskrivaðu loyva okkum tí at heita á Føroya løgting at broyta skipanina fyri Førova fiskasølu soleiðis, at veidimannastætturin, ið vanligt sambært såttmåla eigur helm- ingin av veidini, verdur at fåa helmingin av limunum f um- bodsmannanevndina og stjórnina fyri Foroya Fiskasølu. FRÁBÝTIS- RÆTTURIN Ikki hevur tað eyðnaðist at . gjort fráhýtisrættin galdandi eis- ini fyri trolarararnar. Javnaðar- menn hava hildið tað verið ein blóðugan órætt, at fiskimenn ikki hava havt fråbytisrætt i allari veiði; krevja teir tí nú, at Føroya løgting ger frábýtis- rættin galdandi eins væl fyri trolarar sum fyri sluppur og skonnartir, teir kreyja fråbytis- rættin gjørdan galdandi á tann hátt, at peningur fiskimannsins býttur frá beinan vegin, sum selt er, um skipið hevur veitt til fsfisk ella saltfisk. Vit. loyva okkum her af prenta upp flokksins áheitan á verður tingið: — Ferskfiskasåttmåli millum fiskimenn og trolaraeigarar er lagdur fyri tingi0. Meðan — fiskimadurin hevur frábýtisrætt við sluppum og skonnartum hevur hann ongan fråbytisrætt við trolarum. Hetta má verða hildið at vera skeivt. Vit loyva okkum ti at biðja tingid um at'skipa fyri, at fiski- Bladid verdur bilagt å þosthúsinum, c og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið BROÐURSKAPUR 23 Arg: verður manninum við lóg tryggjað at eiga frábýtisrætt í allari vinnu síni, og í sambandi við henda spurning gera tað lógfast, at Førova fiskasøla ella annar avrokningarstovni, maður ella felag skal avrokna veiði- monnum og útgerðarmonnum hvør fyri seg, so veiðimaðurin altíð er vísur í at fáa peningin, so brátt keyparin hevur goldið veiðuna. Kemur nú ferð á? Hvalvíkar = sóknarstýri ætlar nú at seta reiðiligt skump á veg- agerðina millum Hvalvík og Hós- vík; 'tí eftir hvat vit hava frætt, hava teir keypt 4-tonsa belti- traktor av amerikanskari gerð til hetta arbeiðið. Soleiðis eigur tað at verða. Við hakkara og spaða gongur seint, og ikki er tíðarhóskandi at bera grót á rygginum. Latið okkum bara taka maskinurnar í hrúk, nokk er at takast við fyri menniskjuni kortini. Jarðarráðið hevur eisini fingið verður hann nýdyrkingar- beltitraktor, og hrátt royndur í arbeiði. rr EL-LJOS r” rr I NOLSOY Edv. Hansen, Nólsoy, hevur keypt motorar, dynamoir og akkumulatorar, ið onglendingar settu upp suðuri á Boruni und- ir krígnum. Hann hevur nú fingið lagt inn elektriskt ljós í sethús síni. Verkið er nóg stórt til at veita allari Nólsoyar bygd ljós, so væntandi er, at fleiri skjótt fara at fáa sær el-ljós frá hon- um. „Okkara flokkur hevur á tingi allatíðina mælt ímóti hesi fyrilitsleysu heftan av skuld okkara almenna hús- arhald«. Soleidis sigur x í »Tingakrossi« av 12. oktobir. Hann talar um Vinnulånsgrunns lån til trolar- akeyp. Men hvi ikki halda seg til sannleikan, ið er, at helmingurin av gamla sjalvstyrisflokkinum við hinum helminginum aftan- (Frh. á 4. síðu.)