leygardagur 22. oktober 1949síða 2

22. oktoberber 1949 ÍSFISKUR- SALTFISKUR hevur lagt Javnadarflokkurin inn á ting sojlóðandi skriv: Tað hevur komið trolarum illa við, at teir hava verið lving- aðir at fara í ferskfiskaveiði. Teir, ið hava verið tvingslin- um lýdnir, og gjørt fleiri »bummtårar« við dundrandi undirskoti, eru næstan komnir á húsagang, meðan aðrir, ið hava latið sum einki um stýrisins sýtan at fara á saltfiskaveiðu, eru komnir aftur við góðum saltfiskafarmi og sloppnir av við hann igjøgnum Foroya fiskasølu uttan orð ella nakra straff. Tílíkt lógloysi kann ikki vera í landi okkara. At trolarar, ið standa illa í tí, ikki vilja vága sær út fyri ein og enn minni fleiri »bummtårar« ið kunnu gera enda á teimum, og tí heldur taka við straffini, ið ein lønandi saltfiskatúrur møguliga kann bera við sær, er fatiligt. Men aftur á hin bógvin kunnu vit ikki tola, at okkara lógir ikki verða hildnar. Og teir sum halda lógirnar, skulu helst ikki straffast við húsagangi aftur- fyri at halda tær. Her má eitt annað skil koma á. Sum landið liggur duga vit ikki at síggja annað enn al tvingslid, at trolararnir skulu á ferskfiskaveiðu, má verða avtik- ið, og at teir trolarar, sum í ár hava lýdnir, men hava verið fyri ovurstórum tapi av tí, fáa nakað av tapinum við ferskfiskaveiðu síni endurgoldið fiskasølu, ið við síni munandi verið av Førovya eftir = viðurskiftinum avgiftarinnløgum eigur at hava ráð til tess. Vit loyva okkum so statt al biðja tingið taka endurgjalds- spurningin og spurningin um avtøku av tvingslinum vidvikja andi ferskfiskaveidu Lil umhugs- ingar. HÚSABYGGING Tvussu eru lanvidurskiftini? Eg veit, at mong gleddu seg tå id talað varð um, at tær donsku kre- dittforeiningarnar ella lat meg siga tey donsku kredittfeløgini høvdu í hyggju at víðka teirra virk- isoki til eisini at umfata Føroyar, Teir trupulleikar, ið máttu ruddast av vegnum, áðrenn hetta kundi koma í lag, vóru ikki størri enn so, at teir kundu yvirvinnast. Onkur helt, at vit áttu heldur at stovna føroyskt kredittfelag. Ja, hetta kundi kanska fingist í lag. Høvdu vit fingið annað av hesum, so kundi tað helst gjørt teim tað sama, sum skulu byggja hús og ynskja lagalig lán annaðhvørt tað var danskt ella foroyskt, Vanlukkan er tann, at tað føroyska felagið kom aldri til livs, og hitt danska ef heldur íkki komið at virka i Foroyum, FØROYA SOSTIAL-DEMOKRATUR Vit, sum sita úti um landið og ikki hava høvi at fylgja við tí, sum teir stýrandi fáast við, royna at spyrja og fregnast um hetta og hatta, og her er talað eitt so týdningarmikið mál, at hesum noyðast vit nú at fara at spyrja eftir. Í mong ár hevur illa borið til at byggja vegna tilfarstrot; men nú gongst betur í so máta, og tessvegna verða nógv hús bygd. Tíbetur hava inntøkurnar verið stórar hjá mongum, men ójavnar hava tær verið, so tað eru ikki øll, ið kunna leggja 30—40 túsund krónur kontant á borðið. Hvat hendir so? Latum okkum taka t. d. eini hús, sum eg veit um, og sum kosta 38 túsund krónur. Maðurin átti sjálvur okkurt um 20 tús. kr., men innbúgv og anaað skuldi eisini rindast, og mátti maðurin tí læna 18 tús kr. - Hesin maður má árliga í rentum og avdrátti rinda 2700 krónur. Eg tal- aði við mannin, ið segði soleiðis: „So leingi, sum eg havi somu inn- tøku, sum eg havi í dag, eri eg før- ur at rinda rentur og avdrátt. Men koma vit inn í ringar tíðir, so verði eg seldur. Tað veit eg, at eg hvørki sigli ella rógvi undan.“ Hesin maður er í trongum skóm, tí hann følir seg ótryggan, og so-{ leiðis sita kring um Føroyaland mangir, ið eru í líka trongum skóm. Høvdu hesar 18 tús. kr. har aftur ámøti verið læntar hjá kredittfelag til 3 pst. í rentu, so var rentan 540 kr. um árið. Eg rokni við at lánið fæst við at avdraga tað í 54 ár í. v. s. 333 kr. 33 oyru um árið. Tað verð- ur við rentum og avdrátti kr. 873,33. Munurin verður umtrent 2 tús kr. um árið. Hesar 873 kr. er nakað eins og ein bilig årlig húsaleiga. Tað er alt, ið verður at rinda fyri at fáa stór og prýðilig hús til ogn og óðal. Eg kundi haft hug at komið inn á bílug keyp av byggitilfari við fel- agsinnkeypi, sum ikki kann gjøgnum- førast, fyrr enn lánviðurskiftini verða umskipað. Men henda greinin kann ikki væl verða longri og má eg tí støgga her. J. H. Danbjørg. Sambandsins bluff Einki kol hevur í seinastuni verið í landinum til trolaraflotan. Kol mega vit hava tøkt. Nevndin fyri „Oyrnafjall“ vendi sær ti til „Irolkol“ um al skipinum å vegnum frå Bretlandi til Narvik. Hetta skipinum 70.000 í farmagjaldi. tað siglt tómt á afturvegnum upp til Narvík. „Trolkol“ var segði felagið, men tað heyði ongan taka ein farm við vildi geva Annars vildi sinnað at keypa, tøkan pening. Tað søkti so landsstýrið um 300. 000 kr. Aftaná at vera „rykt“ kom hevði vorunevndina um málið í figgjarnevndina, ið samráðing , við tað. Tá ið fíggjarstøðan hjá Trolkol má sigast al vera meiri enn hættis- lig um millión er útistandandi skeyt javnadarflokkurin upp, at landshandilin keypti kolið, legði tað á Drelnesi har ið arbeiðið við upp- og útskipan, fer fram við mekanisk- nógv biligast og um greiðum, er skjótast, Men fólkaflokkurin vildi ikki lata landshandilin keypa kolið. — Hann skeyt tó uppá at læna „Trolkol“ peningin, Sambandsmenn landshandilin keypa kolið ella læna „Trolkol“ pening til keypið. Hetta er sambandsflokksins ting- mannastøða, Men sigur fyri fólki, at sambandsflokkurin vil lata keypa minka um útreiðslurnar. vildi hvørki lata „Dimmal.“ landshandilin vera við til at útgerðina í stórum fyri at Her gongur sjón fyri søgn: Skriva eitt í blaðnum, men aðra støðu á tingi. Bluff! Her var eitt av tveimum illum at gera. Antin at fylgja fólkaflokkinum taka og læna „Trolkol“ peningin við treyt einans at lata kol út móti kontantari gjaldan ella at lata útlending fará avstað við kolhandlinum. Tað sein- asta bar ikki til. Fiskireidskapur. Nr. 39 Øl eiga at bråka Føroyska hondsåpu frå fabrik OKKARA NIELS P. HOLM eygna- og oyrnalækni virkar: Miðvági friggjadag 21. til månadag 24. okt. Vestmanna miðvikudag 26. til friggjadag 28. okt. Hjá læknanum aftenå kl. 13. Garving av skinnum Vil taka aftur skinn til garv- ingar. — Saltid skinnini væl. P.F SKINNVIRKI TIf. 83 Línuhúkar frå nr. 7 til 12. Fiskisneri 1'/,, Ravmagnsperur 2, 2!) og 3 ibs. sneri. av øllum steddum eru bestar og bíligast hjá okkum. Okkara klædnaverur av ellum slegum eru brátt viðgitnar um alt landið fyri góðsku og prís Arbeiðaranna Trolarafelag. A. mb. Å 0 ve 7 / fr RV Detta vinfólk inn á gólvið Í erdósamatur frå HOULBERG tekur... Kemur gestur á gátt, og hjallurin er tómur, hava tygum altid okkurt for- kunnugt at bjóða, um dósamatur frá HOULBERG er í húsinum. Dósa- matur frá HOULBERG er til í mongum slagi, og alt er tað gjørt úr besta tilfari og undir strangasta eftirliti. Havid altid nakrar HOUL- BERGARAR nidurfyri heima ella - å sjogv! Umbod: B. Mortensen . tf. 8 Tórshavn $. HOULBERG '; KØDBYEN KØBENHAVN TRYGGINGARSAMBANDID FØROYAR telf. 372 telf. 372 Føroya Kríggstrygging.. Førova Brunatrygging .. Føroya Sjovåtrygging ... telf. 372 Føroya Vanlukkutrygging telf. 221 Vit trygg ja : Bátar - skip - verur - hús - innbúgv - ferdagods bilar o.a. Føroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging — y >