týsdagur 25. oktober 1949síða 4

25. oktober 1949 TIL GRØNLANDS (Frh. frá 2. síðu.) Eg og mínir grønlendsku vinir skiltust í ynskinum um, at tað má eydnast okkum at skapa eitt vinar- lag og eina samrenning millum Grønlendingar og Føroyingar yvir- høvur, so tann misskiljan, sum hev- ur verið og enn mátti vera partanna millum, kom at javnast burtur fyri fatanini av, at vit sum tær smáu fiskaratjóðir, vit eru, veruliga eru i sama báti, og standa okkum best við at vera í samvirkna og samveiði og dugna hvørjum øðrum sum best. Grønlendingar eru aftarlaga í mongum og hava langan tein at rógva fyri at vinna ájavnt við Før- oyingar. Serliga illa eru teir fyri við bú- viðurskiftunum, arbeiðsamboðum og arbeiðsídni. Her kunnu Førovingar í einum samarbeiði vera teimum til fyrimyndar og hjálpar á so mangan hátt bæði sjóvinnu og landvinnu við- víkjandi, og royndi eg at gera monn- um hetta so greitt sum møguligt. Men í framleiðslu av góðum salt- fiski standa teir sum sagt í dag frammanfyri Føroyingar. Hetta eiga vit at leggja okkum í geyma og beinanvegin taka betri partar fyri okkum í viðgerðini av okkara saltfiski, so vit aftur kunnu siga, at vit eru um ikki fremstir so ájavnt við teir fremstu í framleiðslu av góðum fiski. Grønlendingar eru hegnismenn. Tað sýna teir lutir, teir gera, og mangir eru listarliga gávaðir. Summ- ir royna seg sum málarar, høvundar og tónaskald. Tað er ikki at ivast í, at teir í samarbeiði við dugnafólk skjótt kunnu taka seg fram åjavnt onnur fólk eisini í øllum øðrum føri. Latum okkum vera hesir dugna- menn, ið teir koma at arbeiða saman við okkum sum teimum til gagns og sóma. Sildaveiðan Heldur ikki í ár bar til hjá norðmonnum á sildaveiði við Ís- land. Veiðinøgdina hava teir nú gjørt upp fyri árið til 223.000 tunnur móti 206.000 tunnum í fjør, so ein mun frægari var tað kortini. FISKIMENN! Skal nú hin kapitalistiski jarn- hælurin fáa loyvi at trampa omaná okkum? Ferð aftaná ferð hava álop verið gjørd fyri at fáa minkað um hýrurnar hjá trolaramonn- unum. Men higartil hevur eydn- ast at forða fyri hesum álopum soleiðis, at stórvegis er einki broytt. Ført verður fram, at trolarar- nir fáa ikki endarnar at røkka FØROYA FOLKAHÅSKULI Almennur fundir Til tess at halda 50 åra minn- ing Føroya Fólkaháskúla verður almennur fundur úti á háskúla- num 2. nov. kl. 8. Røðarar verða H. A. Djurhuus, Jóhannes av Skarði o. adr. Stjórnin. FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR saman við teim hyrum, sum nú galda. — Her ímóti hava vit ført fram, at okkum tykist ta ógvu- liga løgið, at ikki verður talað um alt hitt, sum ovdýrt er, og sum meira nervar raksturin hjá trolarunum enn dekkara-hýrur- nar, sum alls ikki tola at mink- ast. Latum okkum kanna eftir hvat annað ið sparast kann, áðrenn vit fara at skerja lønir- nar hjá teimum monnum, sum slíta heilsu og klæðir, vátir og illa túraðir, ofta í slíkum veðri, at tað stendur um lívið, og mangan við deyðanum fyri eyg- unum. — Vit vita, at nógv av tí, sum fer umborð í trolararnar, kundi fingist hópin bíligari, um rætt varð farið fram. Umvøling- arnar kundu óivað giørst betri og biligari. Rentan av lánunum er nógv ov høg, og tryggingin kann eisini verða nógv biligari At skipini et ovdyrt keypt, er eisini ein' verunleiki, sum må nevnast, og sum eigir at viðger- ast á Føroya Løgtingi. Tí har er tann feilurin gjørdur, sum dýrkaði trolararnar og øll tey før, sum tey seinastu árini eru komin til Føroyar. Hitt privata initiativið fekk fríar hendur og langt tjóður og stuttan hæl — tað við vøkrum fyri at siga orðum. Teir, sum tá góvu tí sokallaða privata initiativinum fríar hend- ur, skulu vera eitt sindur varn- ir, áðrenn teir loypa ov harðliga á okkara sjómenn, sum tuskast úti á havinum og føra alt tað til lands, sum ríkar nakrar upp, sum væl kunna umvera hund- raðir av túsundum krónum, tá ið tað ræður um at bjarga land- inum úr einum óføri, væl at merkja — um so er, at vit eru við at koma í eitt óføri, sum nakrir rópa upp um. Sjálvur meini eg, at Føroyar eru ikki í nøkrum vanda, bara rætt verður farið fram, og skipað verður so- leiðis fyri, sum rætt er, bara spart verður, har sparast kann, og tær ríku áir, sum í dag føra gullið til privatar spekulantar, verða veittar aftur til ta keldu- — | [[[[|[[ | [|[[— ØTI eiga at brúka Feroyska hondsápu frá fabrik OKKARA FØRCYSK grønsd pa er tann besta en GAGNAST VÆL una, sum tær renna frå. Ti trol- | ararnir eru av sonnum ein rik- dómskelda fyri Føroyar, men ríkidømi rennur skeivar leiðir — ikki til dekkarar, kyndarar og kokkar, tí teirra partur er so lítil, at hann av sonnum ikki tolir at minkast. Men aðrir hava ríkað seg upp, deils sum agentar millummenn við at keypa trol- ararar til landið, bankmenn við at arbeiða við tí peningi, sum inn kemur fyri fiskin og tílíkt, heilsølumenn ið selja til trolar- arnar o. s. fr. „Dimmalætting“ er farin at rópa neyðarróp fyri at fáa løg- tingið saman at viðgera trolara- sáttmálan til feskfiskaveiðu. Tessvegna vil eg vegna Suður- oyar Fiskimannafelag lata teir harrar løgtingsmenn vita, at dekkarar, kyndarar og kokkar tola ikki at missa so mikið sum eitt tvey-oyra av teirra hýrum. Kunna tingmenn ikki finna aðr- ar útvegir fyri at bjarga trolara- flotanum, so megu teir lata fólkið sleppa at velja aðrar menn inn á Føroya Løgting, menn, sum ikki loypa á teir ringast løntu menninar í okk- ara samfelag, men heldur á teir, ið ráð hava at rinda. Verður tað talað um at minka lønirnar hjá dekkarum, kyndarum og kokk- um, so krevja vit løgtingsval. Vit ætla ikki tigandi at lata hin kapitNistiska jarnhælin trampa omaná okkum. | Fisk Nr. 40 , Enn hava vit tó demokrati í Føroyum — Guð ske lov, so få- tak fólk skulu eisini hava rætt at liva. J. H. Danbjørg. Saltfiskalandingar Úr Grønlandi: Westward Ho 82 t, Lambalíð 25 t, Vesturvík 120 t. (lína), Saltaire 68 t. (sn) og Marité 175 t. (sn. og lina). Ur Hvitahavinum: Hovdaberg 78 tons. Undan Íslandi: Guliklettur 32 t. og Símun á Torkilsheyggi 22 tons, (lína). Heimkomnir fiskimenn siga, at dansk-norska felagið ikki bara í Sudurhavnini í Før- oyingahavnaøkinum hevur bygt stórt handils- og goymsluhús og brædingarhus, men eisini sett upp 4 lítil oljubing. Teir harmast yvir, at Føroy- ingar ikki hava „kaprað“ sær lendið, ið norðmenn nú nýta, tí tað er, siga teir hundrað ferð betri enn tað, ið Føroyingar hava sett seg á. Teir beinan- vegin kreyja at fáa loyvi at byggja har ið Norðmenn eru. Tit fáa bestu málingina hjá okkum. M. P, Jacobsens málarabúð, ireiðskapur | Línuhúkar frá nr. 7 til 12 Fiskisnøri 1!/„, 2, 2!/, og 3 Ibs. Ravmagnsperur av øllum støddum eru bestar og bíligast hjá okkum Okkara klædnavørur av øllum slogum eru brátt um alt landið fyri góðsku og pris | | | viðgitnar | ARBEIÐARANNA A.m. TROLARAFELAG b. A. Bygging av leikfimis- Útboðið verð.r slovpi bygging av leikfimis- og skúla sampart tekningar til skjals hjá J. Hofgaard oyri, og sum kunnu fár ið verða aflurgoldnar, tá og svimjihøll arbeiði og úlgrefslur við svimjihøll við Tvøroyrar og arbeidistreylir, ið eru arkitekti, Hvítanesi, Tvør- ist imoti at gjalda 25 kr., ið tær verða afturbornar. Tilboð verða at geva Frodbiar sóknar kommunu innan 1. november 1949 Kommunan heldur sær tilboðini eins og einki at kl. 17. rætt til at velja imillum laka. Tvøroyri, hin 7. oktober 1949. Frodbiar sóknarslýri.