leygardagur 12. november 1949síða 1

FRÆLSI Nr. 43 Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu FØROYA SOSIALDEMOKRATUR JAVNAÐUR Leygardag 12. november 1949 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið BROÐURSKAPUR | | 23 árg. VID NEVADUKI SO HARÐUR VAR LEIKUR Á TINGI… Mánadagin fiskivinnu okkara, serliga trolar- unum, fyri á tingi. Th. Petersen var fyrstur, ið orðið hevði. Sinnisrørdur leyp hann hvassliga á uppskotið, ið var undirskrivað av Kr. Djur- huus landsstýris vegna, og segði tað at vera eitt knýttnei, eitt korta knýttnei til hvønn einasta trolara, hóast Vinnulánsgrunn- urin og saneringsneyndin høvdu mælt til hjálp. Sum aðraðstaðni afturgivið helt P. M. Dam eina stóra talu og vísti á, hvussu átti og kundi fara fram, Hann fanst eisini at, at einki konstruktivt = uppskot var frá nevndini, ið sett varð at kanna trolaramálið, ella frá stýrinum og ásannaði, at um landsstýrisins uppskot varð samtykt, vildi tað tað sama sum, at ikki ein kundi fáa eina saneringin siga einasti trolari hjálpandi hond. Eisini Iversen ásannaði, at landsstýrisins = uppskot, neyvan kom, um tað óbroytt varð sam- tykt, at verða til hjálp fyri nakran trolara. Richard Long og ymsir aðrir funnust harmir at uppskotinum hjá landsstýrinum. Skattalógin á tingi Danskir serfrødingar hava eftir áheitan frá landsstýrinum kann- að skattaviðurskiftini í Foroyum og selt fram uppskot til stýrið at leggja fyri tingið. Undir umrøðuni av skattaverki vóru allir um, at verkið valaverk skattateknisk um ikki alt í tí kundi verða góðtikið júst sum tað fyrilá, var avgjørt vert hesum partar var eilt sæð, og samdir nógv í tí gott og at fremja. Fyri = javnaðarflokkin P.M.Dam og tók undir nógvum, serliga ognarskattinum, talaði við ið tó mátti verða lagdur so- leiðis, at hann ikki kom at nerva menn, ið bara áttu hús, trøð og bát id er eitt slags minstamát fyri allar familju- forsyrgjarar. Dam saknaði í uppskotinum ta broyting, at eingin skuldi var sanering av | Landsstýrismaðurin Kr. Djur- huus vardi uppskot sítt. Hann og Louis Zachariasen hildu fyri at um menn ikki vildu seta líka nógvan nýggjan partapening í trolarin sum tað lán, ið talan var um frá tíð almenna var so lítið treysti til trolarin, ið bað um hjálp, at einki var við tí heila. Og tá ið hann kom inn uppá, at bankar høvdu pening í klemmu og spurdi, hvat ið tey pappírir vóru verd, sum hitt almenna átti í troalrunum og svaraði, sær sjálvum við trýsti: hjá nógvum einki! rópar Th. Petersen til: »Tad passar ikki! Tú stendur har og lýgur! Nú varð eldur og rok í. Ein røpan millum Th. Petersen og og-1-Z-Fh---Petersen-upp at dríva, og tá ið Zachariasen aftur nevnir orðið bankar, steðgar Th. Petersen frammanfyri honum nevar í talarastólin og rópar: Tað passar ikki. Nú skalt tú ikki vera persónligur. Kom framm við tí!... Løgtingsformaðurin hevði fleiri ferðir ringt til fundarsið, uttan at tað batti og tað gekk rúm løta, áðrenn kyrra varð aftur, og fundurin kundi fara fram í góðum. hava loyvi at taka skattin frá, men harafturímóti fáa húshalds- budgettið dyrtidarvidgjørt, t. v.s. tær fyrstu 6000 kr. deildar við prístalinum og faldaðar við 100 altso skornar niður í ca. 2300 kr. Hægsti og líka frádráttur fyri øll vildi eftir hesum so statt verðið ca. 3700 kr. Sum nú er kann tað henda, at ein maður ella felag, sum í ár hevur 700. 000 kr í skatt, næsta ár verður uttan skatt, um inntøkan verður 700.000, hvør arbeiðs- maður og fiskimaður má rinda skatt av tí sindrinum teir vinna. meðan Fyri fólkaflokkin talaði P. Petersen og helt, at vit skuldu minkað um tann persónliga skattin og lagt hann á vøru- brúkið. Iversen talaði fyri sambands- flokkin var í iva um ognar- skattin — helst ímóti honum, tí hann var nýggjur. Rættleiðing til harra Danbjørg viðv. spurninginum um avrokning lastamanna. Tygum eru á skeivari leið, tá tygum í Føroya Sosial-Demo- krati tann 5. í h. siga monnum frá, at >hann (eg) er enn ikki komin til botns í málinum“ (viðv. lastamanninum). I brævi til tygara, dagfest 6. mei í ár segði eg tygum frá, hvørja støðu Føroya Fiskimann- afelag og semingsmaðurin høvdu tikið. Samanber frágreiðingina, í sum F.F. nú hevur givið í Før- oya Sosial-Demokrati tann 29. s. m. Eg helt hetta vera beina st6du. Og harvid var eg »komin til botns í málinum“. Seinri, 12. mei, skriva tygum mær, at tygum kenna eitt dømi, har træta er í komin um henda spurningin. Í brævi, dagfest 4. juni, bað eg tygum senda mær gjøllari upplýsingar um hetta, og lovaði at leggja hetta trætumálið fyri rættin, um tað gjørdist neyðugt. Eg havi ikki fingið hesar upp- lýsingarnar frá tygum enn. Men fái eg teir, og sýnir tað seg, at har er grundarlag fyri sakarmáli, vil eg sjálvandi framm vegis halda mítt lyfti. Miðvági, 5. novbr. 1949. D. P. Danielsen, Løgfr. cand. jur. Hvør verður státs- ministari í Onglandi? Stafford Cripps? Bevin? Dalton? Flestir gista uppá Cripps, ið sigst at vera Brettlands hvass- asti heili í tí bretska arbeiðara- flokkinum og — halda mangir í ollum Brettlandi. Telegrafstjórin sigur frá vegn innsenda grein í Sosialinum við- víkjandi veðurtiðinden fyri Før- oyar, at hesar verða uppaftur- Nær veit hann tiknar skjótt. ikki. Formannsval í Suður-- oyar Fiskimannafelag Harra J. H. Danbjørg, lærari, er einsamallur og einmælt upp- stillaður til formann fyri Suður- oyar Fiskimannafelag og heldur soleiðis áfram í hesum starvi. Nýtt skipa- felags skip Leingi hevur verið á máli at fáa bygt eitt nýtt nútimans ferðafólkaskip at sigla millum Føroyar og Danmark. Nú er útlit fyri, at ålva verð- ur burtur úr. Talan er um at byggja skipið á Aalborgar skipssmiðju fyri 7,4 milj. Støddin er nakað sterri enn »Drottningin«. Ferðin um 16 míl. Rúm er fyri um 270 ferðafólkum. Roknað verður trygging frá tinginum uppá 3 milj. tryggingin er játtað í fjør 3 milj. frá statinum, og skipafelagið sjálvt hevur 1,5 milj. tøka. við láni ella Fiskiskapurin ið hevur verið út av lagi ring- ur eystanfyri, er nú betri, og gera fleiri trolarar seg út at fara avstað hagar. Undir Grønlandi hevur roynst væl. Kallsevni sigst at koma fullfermdur heim. Hann hevur verið á saltfiskaveiðu. Undan Íslandi eru línuskipini komin heim við góðari veiði. Í Suðuroy rógva menn út, tá ið viðrar. Hevur fiskast toliligt, men ikki so væl sum í fjørheyst. Tó vænta menn betri fiskiskap, tá id líður meiri út í novembir og út í atventuna. Besta snurriváðsskipið í ár var Alvi, næsta Vestmanna. Danmark hevur selt fyri nak- að væl meiri í fiski í ar enn í fjør. Hetta hevur bøtt mikið um valutaviðurskiftini. APOTEKIÐ Louis Zachariasen vil, at Løg- tingið skal ogna sær apotekið. Við honum heldur Dam. Men Th. Petersen vil leiga — og tá ið til ber byggja apotekara- bygning. Tey gomlu, sjúku og treingjandi hava í all- ari verðini bestu forsorg í New Zeelandi, Brettlandi, Svøríki, Danmark og Noreg. Hvussu í Ruslandi kenst ikki.