leygardagur 8. apríl 1950síða 1

SOSIALDEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | . | Blaðið ve (lagt á sthúsi + Nr. 14 | Or oyru å 3. og 4. ða | Leygardag 8. apríl 1950 he hg He 0 24 Arg. Nú er pakkhúsið synad, fyrst | HVAT FÆR SKIPARIN? Prúð rokning! Torshavnar býur má brúka hópin av pengum, áðrenn hann tíðarhóskandi havn. fær eina Men allir íbúgvarar Tórshavnar eru á einum máli um, at íkki hevur býurin stórar vónir fyri at trívast, uttan havnarvidur- skiftini verða gjørd so góð, sum tey á nakran hátt kunnu fáast, og so må heldur verða ofrað nakað væl av peningi; tí skulu menn røkja sjógvin nakað til muns út frá bynum, so má havnin í minsta lagi gerast so kyrr, at skip óttaleyst kunnu verða løgd á hana, og at tey hava góð líkindi at arbeiða undir. Hetta eru allir Tórshavnar borgarar greiðir yvir, og teir óttast heldur ikki fyri at rinda tað, hetta arbeiði kemur at kosta býnum. Men máti skal kortini verða við øllum. Lesarar av hesum blaði vilja óivað kunna minnast, at vit fyri 0. u. hálvum ári síðani funnust at, at ein partur av Tórshavnar býráðslimum tóktust vilja leggja 2 milliónir kr. meira enn neyðugt í skatti á íbúgvararnar, heldur enn at taka við einum tilskoti uppá 2 milliónir frá statinum. — Eitt tilskot, ið fæst, bert býráðið vil søkja um tað. Tá fekk blaðstjórin av hesum blaði blakað upp í eyguni, at hann var eitt neyðaradýr við ongum ryggi (hesi orðini stóðu i „id. Sept”). Okkum kunnugt hevur ikki Tórshavnar byråd enn søkt stat- in um studning til havnabygg- ing, og um tað ætlar at gera tað, vita vit ikki; men vit vita, at felagið Kampsax fer' undir at gera ta stóru havnina í summar. Felagið hevur åtikid sær hetta arbeiði fyri smáar 8 milliónir krónur. Vit vita eisini, at skattapro- sentið í Havn í ár er uppfarið frá 8 til 10,4. Og er tað so løgið, tå soleiðis verður farið fram ?? Nú siga bløðini frá, at henda sama kommuna aftur stendur fyri einari stórari útreiðslu í samanhangi við havnagerðina. Tað er pakkhúsið, ið Jens í Dali sáli læt gera yviri í Trøð á sinni, ið teir nú halda seg vera noydd- ar at fáa heint av vegnum. Teir hava í mong ár havt hug at keypt hetta pakkhús; men altíð hava teir hildið prisin verið ov høgan fyri tað sum kunska eisini er rætt. Men nú stendur á. Antin megu teir fáa hetta pakhúsið nú ella slætt ikki; tí nú verður farið undir havnagerðina. Arvingar Jens i Dalis hava kravt 150.000 kr. fyri ognina, og leigararnir (ið hava smiðju og mekaniskan verkstað í húsinum) meta tap sítt til 800.000 kr., um teir missa húsið! Hetta eru tøl, ið tala! Húsið varð í sínari tíð bygt fyri o. u. 5000 kr., verður sagt, og tann ið tað møguligt hevur fingið, er einans framkomin við, at kommunan hevur bygt havn, so tað er kom- ið at liggja væl fyri. stóra virðisøkjan, ) av vanligum sýni og síðani av yvirsýni. Og úrslitið er hetta: 115.000 kr. fyri pakkhúsið og 51.500 kr. til leigararnar. Ein prúð rokning! Gerið so væl, borgarar, betalið! Tað er óført, sum alt, ið Tórs- havnar kommuna må ogna sær, økist í virði! Tá hetta pakkhús hevur so stórt virði fyri teir, ið eiga, og fyri teir, ið leiga, er tað so ikki stór synd at taka tað frá teim- um? Og gull kann eisini keyp- Tórshavnar ast ov dýrt! Vit skulu ikki einans heita á Tórshavnar byråd um at lata pakkhúsið standa; men vit beinanvegin krevja av ti, at tað sigur nei takk til slíkt keyp og letur húsið standa í friði. Ikki verður tað nakað prýði at hava standandi; men kortini má krevjast, at máti er við øllum. og tað má kunna lata seg gera at fáa bygt hesa havn, um hetta grothusid ikki verður sprongt burtur. Javnaðarflokkurin er ikki og hevur ikki verið loysingarhugaður. Nú er sambandið og ,Dimma- lætting“ farin at hera moti javnadarflokkinum, gjørt hevur verið móti sjálv- stýrisflokkinum síðani 1906. Javnaðarflokkurin verður beinleiðis — og á donskum máli fyri sínum donsku lesarum lagdur undir at vera loysingar- flokkur. Allir menn, sum føroysku politisku søguna, vita, at hetta er beinleiðis ósannindi. Javnaðarflokkurin hevur ongatíð latið nakran verið í iva seg at sum kenna ta um sína støðu í stjornarmål- um. Hann er nevniliga tann einasti flokkur, sum framman- undan vali, legði eitt fullfiggjad stjórnaruppskot fram. Hetta var heimastýrisuppskotið og einki loysingaruppskot. Við støðu síni á tingi hevur javnaðarflokkurin so greitt sum nakar undirstrikað støðu sína ímóti loysing. Men blað javnaðarmanna eins og javnaðarmenn á fundi ella í øðrum orðaskifti við sam- bandsmenn hava gjørt sam- bandinum tað sólargreitt, at um sambandsflokkurin helt fram við síni stupidu antinåtionalu støðu, vildu sambandsmenn ikki bara hava skuld í at hava skapt ein loysingarflokk, men teir vildu koma at síggja, at hesin flokkur við sambandsins forbeinaðu støðu vildi fáa lík- indi at vaksa og kanska veru- liga spreingja samvinnubondini millum Danir og Føroyingar. Hetta varskóið skal samband- ið leggja sær í geyma, um tað av sonnum ynskir, at Føroyar | skulu vera í ríkisfelagsskapi við Danmark og harvið ein grein av tí norðurlendska tjóðartrænum Men sambandið eigur ikki at gera syndina um aftur frá 1906 og leggja út við ósannis brigsli um loysingarhug hjú javnaðar- monnum. Eitt tað síðsta løgtingið gjørdi áðrenn tað fór heim, var við lóg at samtykkja lækkan av lønum til yvirmenninar umborð á teim føroysku fiskiskipunum. Men nú eru tey flestu skipini farin til fiskiskap, og hava vit enn einki sæð til, at hendan løgtingssamtyktin er kunngjørd og hevur fingið lógargildi Sigla yvirmenninir enn fyri tær gomlu kontraktirnar?? Og hví er so vorðið? Lækkanin av yvirmannaløn- ini var eitt lið í tí arbeiði, sum gjørt var á løgtingi fyri at fáa fiskivinnuna at bera seg; men enn hevur landsstýrið einki gjørt fyri at fáa tey mál, sum saneringin byggir uppá, kunn- gjord. Tað sær ikki mætari út, enn at landsstýrið í fullum álv- ara roynir at spenna bein fyri royndirnar, ið verða fyri at menna og stimbra land- sins høvuðsvinnuveg. gjørdar KALVAVEIÐA „Bonnybridge“, motorlínuskip hevur verið á Havnini. Tað skal royna við línu undir Føroyum eftir kalva Nakrir av manningini verða føroyingar, og skipari sigst at vera Óla Jákup Jensen. | Tað hevur so ofta verið funn- | ist at, at fremmandir fiskimenn | oyða grunnarnar uttan um | oyggjar okkara, so lítið verður | burturúr hjá hinum føroyska fiskimanninum. Men skulu bestu skiparar okkara nu aftrat fora tey fremmandu skipini og vísa útlendingum tær fiskileidir, sum føroyingar kenna, so eru | vit komnir so langt burtur av allari leið, at einki høpi er í nøkrum longur. nýtt enskt TH. A. KEMPIS | i føroyskari týðing. Hin tiltikna hókin av Th. á Kempis: Kristi eftirfylging er nú útkomin í føroyskari týðing. Tað er frú Petra Lambaa Toft um, ið tytt hana hevur úr donskum. Bókin verður nærri ummæld her í blaðnum seinni. Tað eru fleiri ár síðani, H. M. Eidesgaard tyddi hesa bók; men ikki er hansara týðing prentað.