mánadagur 22. mai 1950síða 1

FRÆLSI Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á FØJ FØROYA JAVNAÐUR Mánadag 22. mai 1950 SOSIAL-DEMOKRATUR BRODURSKAPUR Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og Nr. 20 I, síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu kostar kr. 2,50 + porto um fjórðingsárið 24 Arg. JAVN ADARMAN NASTEVNÅAÅ bæði fyri byggharra og smid. | skal tað sjálvandi verða hús, Betalingsevnid hjá monnum hev- | sum verða standandi. Í OSLO FYRI ØLL NORBURLAND Foroyingur við á fyrsta sinni. Javnaðarfelogini í ollum norð- urlondum hava eina samarbeiðs- kom neynd. Leygardagin 7. mei henda nevnd saman í Oslo og á fyrsta sinni var ein foroyingur við. / Einar Gerhardsen sum helt inn- Þann norski statsministarin sangsrøðuna oglegdistarvsskråina fyri vendi sær serliga til Før- ovingin P. M. Dam fólkatings- mann og bad hann vera væl komnan á fund sum serligur umboðsmaður fyri Føroyar, hetta var fyrsta ferð Føroyar hovdu haft sín egna umboðs- mann í sovorðnum samnordisk- um samráðingum og hann ynski alt gótt fyri Føroyar sum serliga tjóð. Orðið var latið til P. M. Dam, sum millum annað mælti: Vit Førovingar kenna hetta sum eina søguliga hending at vit nú mota við egna manni á nørønum javnaðarmannafundi. Vit hetta bert inngang til eitt nýtt søguskei men kenna ikki sum symbolsk fyri okkara haldi at vit í hesum, at tað er ein javnaðar- eisini sum naka ideilogi; eg manna stevna, vit á fyrsta sinni mota til á nørønum fundi, er eitt tekin um, at vit sinnisliga sum fólk ganga inn Íyri teim idealum, sum javnaðarmenn í norðurløndum trugva upp á og starvast fyri. Danmørk og Før- ovar hava fyri stuttum framt eina stjórnaskipan sum í síni veru er ein vina- og frælsisavgerð, sum fyri eftirtidini ger husa hend- ing til eitt ta blað í Danmarkar søgu. Tað er yvaleyst allir flokkar og ein meiraluti av Før- vakrasta 80, af danskir politiskir ovingum standa aftanfyri og av øllum góðtaka hesa skipan; men eg tori tó siga, at stjórnarskipan merkt av in fyrst og framst er javnaðarmanna frælsis-oskodan- um Ta er ti náttúrligt, at tað nett- upp er ta føroyska socialdemo- kratiðiðsum er tann fyrsti politiski flokkur, ið aftaná stýrisskipanina kemur á fund víð partamonnum frå hinum løndunum fyri at ráðagera um arbeidarana norønu kor. - Tann tjóðskaparligi spurning- urin er loystur. og tað skuldi sostætt ligid betur fyri enn ávur hjá drigið eina línu og komið uppí arbeiðara og fiskimanni at sum ein eind innafyri norður- lendsku arheiðarrørsluna. Javn- aðarmenn í Føroyum vita, at tað verður langt stríð at náa so langt sum okkara bróðirflokkar í hinum norðurløndunum; men vit trúgva á, at tað ber til. Og vit kenna okkum ikki einsamall- ar, Vit at vit kenslu og undirtøku hjá br6dir- um øll norðurlond. Dams vita, møta sam- flokkum P M. fagnað á fundinum. Síðani søgdu umboðsmenn fyri hvørt landið frá støduni hvor hjá sær. Víðari røða var væl samrøtlt millum var um figgjarlig sam- arbeidi loudini. Frend- urin vardi allan leygardagin og langt út á sunnudagin. Húsabygging Tað hevur valla verið byggt so nógv nakantíð ávur í Foroyum sum nú. hundratals hús standa í gerð bæði í bygd og by. Og trongdin til bygging er uppaftur størri byggingin. Tad eru sostætt stór peningavirði id verða CNN sett í bygging í eygablikkinum og verður lad við í tíðini sum kemur. Øl tey hús ið bygd verða ganga inn sum ein partur av Tað er tí ið bygd okkara tjóðarognum. húsini, eru tey kunnu eitt langt áramál. Tess halda. tess virðis- umráðandi al verða, sóð, SO halda i longri húsini miklari og tryggari er tann part- urin av tjóðarogninni. Hetta er tí eit ið almenningurin eigur af størsta ans fyri. Men higartil kann tað ikki sigast at Løgting ella kommunufyrisatið far um ting. hevur heilt og haldiga verið óskipað av al- mál, hava hevur givið sær stórt hesi Bygging almennum lógum og frisetanum. Tann sum hevur haft hug til at byggja ring hús hevur gjørt tað og tann sum hevur haft hug til góð hús hevur gjørt at byggja lað og hetta frælsi hevur goldið Ð ur fyri tað mesta verið vánaligt og tá ið so eingin »kredittskipan« hevur verið at hjálpa byggingini, er ikki undarligt at hús í Før- oyum í lí stóra og heila einans heva verið bygd við tí fyri eyga, tey bílig. Urslitid er, at tey halda so lítið at tey fægstu eru nýtulig fyri næsta ættarlið. at fáa Hetta er ein ræðulig sløsan við virðum; at hugsa sær al hvørt ættarlið skal hava nýggj útlegg av húsubygging, tað er jú heilt tað jú bert verið tilvøksturin ið bygdi av nýggjum umvalingar. Er fað ikki teir, ið ráða undir at skipa hesi viðurskifti“ Tað ætlan frammi eilt kreditt-lag, sum skuldi gera lík- meiningsleyst, skuldi ella gjørdi størri upp á tíðina at fyri borgum fara ) var í síni tíð ein um at nýskapa indi til at lana uppá sparikassa- kor upp til eini 80 pst. av byggi- peninginum. Men tað hendi onga- tíð nakað, og nú eigur henda skip- ikki at verða gjøgnumførd sum hon var tilætlad, tí hon var ikki nóg góð, vit mugu ganga aðrar leiðir, vit eftir al skipa lån sum hava langar av- mugu koma dragstíðir, sum t.d. 70 ár og fyri rentu úppa t. d. 3 pst. Men so Hesi tøl ljóða næstan ómøgu- lig fyri okkum, sum bert kunnu slíta 20—40 pst. í sparikassalán úppá 15—20 ára so bankalán úppa kautión fyri 6!/> pst. og eini 10 ára avdrags- tíð. Men lond skipað seg við hvgging. Eitt avdrag og soleiðis hava onnur nú í Danmørk, har er tað so vorið at tað eitt einasta hús í landinum uttan al- byggt verður valla gg menningurin byggir vid. Samstundis sum almenning- urin byggir vid skipar han fyri at húsini vera sóð al húgva i, góð fyri fólkaheilsuna og halda í langt áramál. Hevdi tað at byggikonir ikki verið heldigt menn skrivaðu um hesi ting í bløðini, rættleiddu krøvum vit eiga okkum í teim at stilla til eini hús vidvikjandi liviligheit og haldgóðheit, hverji krév vit eiga at stilla til tilfar, tið smíð Og vildi tað ikki verið beint at skift og so framvegis. orð um, hvat ið kundi verið gjørt fyri at fingið byggingina biligari enn nú; vit halda okk- um vita, at alt byggitilfar er so avbera dýrt í Førovum saman- borið við aðrastæðnis. Hevdi tað verið frugtbart at ikki kunna diskutera hesi ting alment? NORÐOYA SPARIKASSI Sparikassin er opin hvønn gerandisdag kl. 12 —1 og kl. 4 — 5, leygardag bert kl. 12 — 2. Lán verða givin móti veð í jørð og bygningum tenfa av innskoti er frá 1. april 1950 3%, p. a. og fyri innskot uppá uppsøgn 31%, p. a. Nordoya Sparikass?. Færøsk Margarine VITA I Vitaminiservi Færøsk Produkt - 4 — Á Fint Produkt