leygardagur 1. juli 1950síða 2

1. juli 1950 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 1. rr VAR RASMUS Á HÁSKÚLANUM IKKI GÓÐUR FØROYINGUR, TÅ IÐ HANN VAR ÍMÓTI LOYSING? Havi lisið 14. septembirs re- ferát av talu Rasmus Rasmus- sens úti á háskúlanum. Henda tala Rasmussar undraði meg, ikki so mikið tí, at hon sýnir opinberan loysingarmann, heldur tí hon sýnir eina fyri ein háskúlakennara ótolna yvir fyri teimum sum eru gamlan innstilling menniskjum, loysingarfólk. ikki Undir krignum var Rasmuss Louisar-madur og ímóti fólka- flokkinum. Og undan krignum taldist hann millum teirra, ið hildu fram, at ein sonn og sterk tjóðskaparkennsla, ið var botn- urin undir sjålvstyrispolitikkin- um, einki hevdi af við »separatismu«, sum Effersøe og gera hansara menn løgdu sjálvstýris- flokkin undir at stevna ímóti. Tað fellur ti bondskt og sálargrunnt, tå id nú tasmuss tykist beinavegin al spyrja, um teir menn, sum ikki eru loysingarmenn, eru Føroy- so ófatiliga ingar. Haví aldri kastað manni sum Sverra Paturssyni nakað ilt fyri, at hann allar dagar sínar hevur verið lovsingarmadur. Tað hev- ur einki moralskt lágt verið yvir Sverris loysingarstøðu. Hann hevur kunnað haft virðing fyri øðrum sum góðum Føroyingum, um teir ikki hava verið loysing- armenn. Og hann hevur altíð verið fúsur at viðgingið, at loys- ingarstøðan drepur offurvilja, og at menn, id tala fyri loysing, megu vera greiðir yvir, at teir megu nokta sær mangt og mik- ið, størri fólk hava, sum vit i dag. Men hann vil heldur sita skerdur og i um føri innigyrdur og hava full- veldið, ta fullu loysingina, enn vera í rikisfelagsskapi við Danir. Vil heldur aldri kastað ill eftir Rasmussi fyri ti, at hann er lovsingarmadur. Men (90, sum fellur mær fyri bróstið hjá sum eiga mong- tasmussen, er, at hann tykist hava givið seg upp í Erelndis og Thorsteins målageip um, at teir eru einans góðir Føroyingar, sum vilja kvetta við Danmark og snøklamenn skulu allir teir vera, ið vilja vera í ríkistelags- skapi við Danmark. Hann tykist at vilja siga Føroyingum, at nú- verandi stjónarskipan hevur einki brott: Føroyar er sami snøkil av Danmark sum altíð! At hin tjóðskaparligi spurning- urin er loystur nógv rúmari enn Jóannes bóndi og hansara menn nakra tíð undan krignum høvdu droymt um — so rúmt í rætti, at ennta loysingarrætturin íkki er eftiri tykist at hava fingið skil á. Ég teljist millum teirra, sum tasmuss ikki hava haft djúpa virðing fyri Rasmussi á Háskúlanum. Tað, ið Rasmuss og Símun hava gjørt fyri Føroyar, fyri hin for- oyska spurningin, verður altíð at liva í Foroya søgu. Fyri tað hava teir til allar tíðir av øllum Foroyingum fortjent tøkk og virðing. Hetta skal eg vera lann seinasti at káva burtur. Men júst tí, at eg havi kennslu av hesum, ger tað mær ilt nú at merkja brák og slor í støðu og gongulagi Rasmussar. Fáur ivadist í, at Rasmuss vildi verda fyrsti madur at vid- ganga, at vid teirri nýggju stjór- narskipanini hava vit viðvíkjandi tí tjóðskaparliga spurninginum vunnið: 1. Meiri lóggávuvald enn sjálv- stýrismenn droymdu um. 2, Meiri rætt fyri tí føroyska málinum, enn sjálstýris- menn nakra ti høvdu kraft. 3. Betri valutaastødur, enn nakar hevdi droymt um (hava allan okkara egna valuta og haraftrat rætt til ein í mun (til fólkatalið svarandi part av National- bankens fremmed valuta). 4. Fastan rætt til at yvirtaka at kalla øll mál viðvíkjandi mentun og vinnulívi. 5. Okkara flagg skrásett sum tjóðarflagg Føroya. 6. Fasta tilsøgn um loysing, um ein ynskir loysing. at fáa meirluti Hvat kunnu vít ynskja meiri av rætti, í okkara viðskiftamál- um við Danir? Eitt meg undrar mest av tí, sum Rasmuss tekur undir við loysing- ar- og fólkaflokkstrætarunum, er, at Førovingar tann 14. septem- meirluta bir skuldu sýna ein fyri loysing. Eingin kann vita betri enn Rasmuss á Háskúlanum, at hetta er eitt falsum, tí hann veitt, at nei atkvøðurnar vóru ímóti bæði loysing og stjórnar- uppskotinum. Svarið uppá, um Føroyingar ynsktu loysing má ti verða nei, um atkvøðurnar fyri stjórnar- uppskotinum ogn ei-alkvøðurnar tilsamans vóru meiri enn 30 %% — og tað vóru tær. At tað tá framsetta stjórnar- eisini varð felt er ivast í, ti atkvøðurnar nei-atkvøðurnar uppskotið einki at fyri loysing tilsamans enn vóru meiri 50 %. Henda veruleika kann eingin maður, ið er sannleikanum trúgvur rongja, sjálvandi heldur ikki Rasmuss á Háskúlanum. At hann roynir tað, ger fleiri enn undirskrivaða illa hýrðan. Vinur Rasmussar. Nr. 26 At roknskapurin fyri 1949 fyri Tórshavnar kommunu og úrdráttur av roknskapi. fyri hjálparkassan fyri sama ár eru til skjals á býráðsskrivstovuni frá 1. til 15. juli í ár frá kl. 11—13, verður her gjørt kunnigt. Tórshavnar býráð, tann 28. juni 1950. — LIGITATION Gerð av o.u. 780 m av veit til høvuðsvatnleiðing frá Hoydalsvegi til Hoyvíksveg verður her boðin fram til almenna licitatión. Frágreiðingar, treytir og tekningar fáast til láns ímóti 20 kr. í verkfrøðingaskrivstovu Tórshavnar býráðs frá mikudegi 28. juni 1950, kl. 10. i Skrivlig boð í afturlatnum konvolutti, merktur: >Boð uppá vatnleidingararbeid«, verða send verkfrøðingaskrivstovuni í seinasta lagi fríggjadagin tann 7. juli 1950, kl. 12, og tá opnaði, meðan teir, ið boði hava, eru hjástaddir. Tórshavn, tann 26. juni 1950. Tekniska nevnd Tørshavnar býráðs. ———————— KAPPING um eina byggiætlan fyri frúu trød Tekniska nevnd Tórshavnar býráðs býður her til almenna kapping um uppskot (tekningar) til eina byggiætlan fyri Frúu Tr60, matr. nr. 645 a, Torshavn. , | Til kappingina eru settar ein 1. heiðusløn á 1500.— kr. ein 2. heiðursløn á 1000.- kr. og ein 3. heiðursløn á 500.— kr. Skipan við frágreiðing og treytum kappingini viðvíkjandi verður útlflýggjað á verkfrøðingaskrivstovu byrådsins frá mikudegi tann 28. juni 1950, kl. 10. ! Tórshavn, tann 26. juni 1950. Tekniska nevnd Tórshavnar býráðs. AKTIESELSKABET FØROYA BANKI AFDELING: TRANGISVAAG HOVEDKONTOR THORSHAVN Stiftet 1906 Aktiekapital og Reserver ca. Kr. 2.000.000 Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid Kl. 11 — 3. Lørdag 11—-2 TRYGGINGARSAMBANDID : FØROYAR telf. 372 telf. 372 Foroya Sjóvátrygging... telf. 372 Foroya Vanlukkutrygging telf. 221 Foroya Kríggstrygging.. Føroya Brunatrygging .. Vit tryggja: Bátar - skip - verur - hús - innbúgv - ferðagoðs bilar o. a. Føroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging — feeded Tern