leygardagur 12. august 1950síða 1

FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | : Bladid v lagt ; sthúsi UPPSØGNIN TIL LANDSSTÝRIÐ EINMÆLT samtykt á ringfelags- og flokksleiðslufundum JAVNAÐARFLOKKSINS POLITISKA STØÐA TIL VALINI! Tá ið sambandið í efstu løtu, líka áðrenn tingið skuldi verða sett og tingsins forsæti skuldi veljast, heilt óvæntað og óvart leyp frá orði og avtalu síni um at vera við at velja javnaðar- mann til løgtingsformann, mátti Dam og Øregaard einsamallir taka støðu flokksins vegna, tí hinir báðir javnaðarflokksting- menninir ikki vóru til staðar, og ongar stundir vóru at fáa fatur á nakran av flokksleiðsl- | uni. Beinan vegin aftaná hava Oregaard og Dam lagt støðuna teir tøku fyri flokksleiðsluna í Havn, á Tvøroyri og í Klakks- vík. Og hin 8. august varð ringfelagsfundur hildin har id menn mOttu fjølmentir úr Suð- uroy, Klakksvík, Eysturoyuni og úr Havn. Á øllum hesum fundum varð Avsannan P. M. Dam hevur avsannan. Ritzaus bureau, København. sent hesa Til korrigering af radioens oplysning vedrørende valget al folkeflokksmanden Th. Petersen til lagtingsformand undlader jeg ikke at oplyse: Ved valget af landsstyret blev der indgaaet den overenskomst, at medens sambandspartiet skulle erholde lagmanden og derved ledelsen i landsstyret, skulle socialdemokratiets — og selv- styrepartiets valggruppe erholde lagtingsformanden og ledelsen i lagtinget. I henhold til denne aftale er de tre partier ved aubningen af de tre foregaaende aars lagtings- samlinger gaaet i valggruppe til valg af lagtingsformanden. Men ved aabningen af denne lagtingssamling vægrede sam- bandspartiet sig ved at gaa i valggruppe med socialdemokra- tiet. Og da lagtingets forretnings- uppsøgnin til landsstýrið ein- mælt góðkend. Á ringfelagsfundi var góð- kenningin soleiðis orðað: »Å ringfelagsfundi Føroya javnaðarflokks vóru umboðs- menn flokksins á einum máli at samtykkja: Fundurin góðlekur løgtins- manna Oregaards og Dams upp- søgn til landsstýrið ólavsøkudag 1950, id løgd varð á løglings- borð beint aftaná, at sambandið við ti framfarna formannsvali- num hevði slitið hin seinasta samarbeidståttin við arnar. sosialist- Fundurin lýsir landsstýris- mansins Davidsens mótmæli móti uppsøgnini at vera í stríð við javnaðarflokksins støðu.c Øll resolutíónin verður prent- að í næsta blaði. orden bestemmer, at formanden tilfalder det parti eller valggruppe, erholdt folkeflokken, lagtingets største parti, storste der er lagtingsformanden. Lagtingets presidium nu af 2 folkeflokksmænd, sambandsmænd. Med undtagelse af eet udvalg har folkeflokken og sambandspartiet delt de for- skellige lagtingsudvalgs formands- ognæstformandsskabsigimellem. Sambandspartiet har saaledes i strid med den ved valget af landsstyret gjorte aftale i for- folke- bestaar og 2 ening med og hjælp af flokken frataget socialdemokra- tiet lagtingsformanden og al ind- flydelse paa ledelsen af lagtings- arbejdet. Folketingsmand Dam. Fyri tað ótroyttiliga og menn- andi starv, sum TictorjDanielsen trúboðari hevur útint í bíbliu- umseting, sálmayrking og um- seting av dygdargóðum bókum, hevur Mentunargrunnur Foroya Løgtings veitt honum sum heið- ursgávu 3000 krónur. Útróðramenn gjalda — grossistar valda! Nú hevur sambandið lagt fram á ting uppskot til fíggjarlóg fyri árið 1951. Henda figgjarlog er uppá 8,220.000 kr. Í beinleiðis skatti til tingið skal verða goldið 3 mil. kr. og í tolli 4 milliónir. Hin beinleiðis skatturin verð- ur lækkaður, meðan tollurin verður hækkaður. Hetta ger sambandið. Tað hevur til upp- gávu at verja um teir stóru, so tað kann vera so rímuligt. Tær stóru inntøkurnar skulu verjast; pening í landskassan fåa teir við at leggja høgan toll á brúks- vørur, so maðurin við tungum húsi — nógvum børnum — kemur at rinda landshúsar- haldið. Síðst hjálpti fólkaflokk- urin sambandinum at gang: hesa leið. Munnu teir fara at gera tað aftur nú? Tað er vist einki at ivast í. Tá síðsta figgjarlóg varð gjørd, gingu samband og fólkaflokkur saman um at fella javnaðar- manna uppskot viðvíkjandi stór- mannaskatti — og teir beikaðu bara meira toll á fólkið. Nú ber sambandið fram uppskot um at leggja 270.000 kr. í toll á hin føroyska útróðramannin og bileigaran. Jú, hetta er mannagongd : sambandsins Stórmannin at lívga, smámannin at trælka! DAM = GRØNLAND Dagblaðsblaðstjórin heldursum so mangur ótangi,at tað ber til at siga eina ósannind so uppí saman, at fólk fara at trúgva henni. Eitt nú roynir Dagblaðið at jabba upp í saman, at Dam skal hava verið fyri, at Føroy ingar skulu verða tvungnir at selja grønlandsveiði teirra gjøgn- um tað gronlendska sølufelagið. Vit hava áður dokumenterað, at henda frásøgn Dagblaðsins er kolsvørt ósannind. Akkurát hitt mótsetta er til- felli. P. M. Dam har ið hitt grønlendska sølu- felagið hevur verið til umrøðu, mælt ímóti, at grønlandsfiskurin hjá Føroyingum skal verða seld- hevur allastaðni, » | ur á annan hátt enn Føroving- ar sjálvir halda vera best. Hetta mótmæli P. M. Dams i grønlandsneyndini og á rikis- degi úlinti, at undantak varð tikið fyri Førovingar, soleiðis eingin avgerð skuldi verða tikin Føroyingum viðvíkjandi, fyrr enn samráðingar vóru farnar fram millum grønlandsstýrið og ríkisráðið øðru megin og lands- stýrið og fiskivinnufeløgini hini megin um søluskipanina. Til tess hesar samráðingar eru lidnar verða tær somu reglur- | nar fyri Føroyinganna fiskiskap í Grønlandi at galda. Allir fiskimenn eru greiðir yvir at eingin hevur harðari mótmælt atburðinum hjá teirri | grønlendsku sjóverjuni móti teim føroysku fiskiskipunum enn Dam annaðhvørt tað hevur verið í Danmørk í Føroyum ella tá ið hann var í Grønlandi. Nú tá ið frættist um hin óargaliga atburð hjá Mågen móti føroyskum skipum, mót- mælti P. M. Dam fólka- tingsmaður bæði brævliga og við at hetta fjarrit til statsministaran: »Forfærdet over telegrammer- ne fra Grénland om skydning efter færøske hándlinefiskere, konfiskering affangst, idømmelse bøder, som tilsammen langt større end nogen engelsk trawler idømt for ulovligt fiskeri ved Færøerne. Uforståeligt under hensyn, man principielt gået ind for færingernes ret fiske over- alt grønlandsk territorium. I ønsket etablerede gode forhold ikke sættes over styr henstiller inspektionen humaniseres og der kun gribes ind, hvor virke- lige grønlandske interesser ge- neres. Venlig hilsen Dam.c Samstundis sum Dam er av- gjørdur í fordøman av tøkuni av snørisskipunum, skilir hann at hitt besta vinarlagi millum Føroyingar og Grønlendingar er ein høvuðstreytin fyri, at Før- oyingar skulu koma at vinna fullar sømdir í Grønlandi. Og tað er Dams og javnaðarmanna mál. Eingin kann nokta, at tað ikkí í lítlum muni skyldast Dam, nú hann kom á ríkisdag og í gronlandskommissionina, aft principielt sum senda grønlandsstongilin varð brotin, soleiðis at so brátt samráðingarnar um søluskipan-