leygardagur 26. august 1950síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSTALDEMOKRATUR
JAVNAÐUR
FRÆLSI
BROÐURSKAPUR
Nr. 34
1. sidu, 10 ovru á 3.
Lýsingarprísur fyri mm:
og 4
12 oyru á
síðu
Harra Johann Poulsen, løgtingsmadur
Góði Jóhann!
So mong ár vit hava gingið og sagt
tú til annan,
knappliga farin at
i talu vid meg.
hvønn Men nú ert tú
nýta orðið tygum
Hetta sýnir, at tú ert
tú sigur teg ikki at
Firtin!
just tað, ið
vera:
Men eg skilji, at tå kennir teg illa
við. Fyri lína egnu skuld vóni eg,
at tú gert lað. Ti so er nakað av
blugvni í tær. Tað eru teir reinu
forherðingar, ið læn uppá háð, tå
ið teir hava gjørt nakað, ið er skeivt
Tú hevur verið við at borið teg
skeivt og ómannsliga at. Tú kennir
teg so illa við. So gert tú tað, sum
eisini øðrum hevur verið fyri: Tú
roynir at umbera teg við at herða
trossid upp í tær og gerast ella spæla
firtin, tað vil síga kasta skuldina a
tær á
drátti
hin partin og í anda
eftir
um skyni vid at leggja við og bedýra.
at tú kortini ikki ert firtin.
Hetta er, eitt
psykologisk kent fyribrigdi í manna-
sama
leita tær einum ærbar-
sum madurin segði
sålini,
Men, Johann, ein kann ugga seg
sjálvan. So er við tær. Men tå slepp-
ur ikki frå kennsgerningunum og
leir, fyri at nyta eitt heldur sterkt
orðaval: dómfella teg!
Um tú vegna flokk tín ella bara
fyri teg sjálvan tíggju ferðir sendir
út í radio ella skrivar í hløð, fært tú
ongan at halda annað, enn at tað
var rimiligast at jaynaðar- og sjálv
stýrisbólkurin, sum hevði fleiri at
kvøður aftanfyri seg enn sambands
fekk Men tá
hendi, men javnaðar- og
flokkurin, løgmannin.
ið tað
sjålvstyrismenn gingu við til at velja
ikki
sambandsmann til løgmann, og har-
við leiðsl
una í landsstýrinum, mátti tað vera
geva sambandsflokkinum
ein sjålvfylgja, at javnadar- og sjålv-
stýrisbólkurin helt fram við at hava
løgtingsformannin og harvið leiðsl
una á tingi.
Og, Jóhann, tú og tínir partamenn,
ið vóru tilsteðis undir samráðingun
um um løgmannsvalið og setan av
stjórn, vita, at frá sambandssíðu var
fyri at fáa løgmannin argumenterað
við, at okkara bólkur hevði løgtings-
formannin,
Og eisini tå må, í hvussu firtin tú
skilja tú hevur
vid ál
at velja løgtingsfor-
tílik argumenta-
frukt, er
ert, enn kunna
tað í 3 ár
við okkum
gjørt ganga í Val
bólk
mannin at ein
bar fulla
sæd eins góð og ein avtala, eitt lyfti
ljón, ið moralsk
og kann ikki av nøkrum andaliga
rudduligum manni verða tikin sum
innad,
Sanbandsmenn kundu ikki fáa
løgmannin uttan við okkara atkvøð
um líka so lítið sum vit kundu fáa
løglingsformannin, uttan at sam
bandið gekk í valfylking við okkum
um val av okkara manni.
Men vil t. d. ikki sambandið halda |
við valinum av okkara munni
til løgtingsformann, må so moralsku |
fram
tað ikki
sitandi á
fylgjan verða tann, at letur
løgmannin verða okkara
atkv6dum,
Hetta, Johann, skilir tin mate
matiski heilj eins væl og titt mo-
ralska hjarta.
Tak við vinaráði mínum: lat ikki
henda mannminkingarsjålvtan í tær
og sum eg menniskjaliga so væl
skilji, fáa teg til at vera forherðing
trætara.
tær til vit
og ein reinan
Eisini rådi eg megu
vera andaliga ruddiligir ikki held-
ur at halda fram vid at royna al
síga fólki, at tað bar til hjá Øre
gaard at utseta løgtingsformanns-
valid,
Tú, sum gamalur tingformadur og
utleggjari av tingskipanini, skilir so
væl sum nakar, at tað var beinan
vegin ógjørligt hjá Oregaard at út
seta formannsvalid,
Tingskipanin sýtti lí.
Í henni stendur nevniliga:
Grein 2: Valini fara
hvørja ferð ein løgtingsseta byrja
Og í grein 3 stendur: „Formaður
tram
og næstformadur verda valdir vid
lutbundnum vali, so at hin fyrsti
valdi er formaður, og hin næsti
valdi er næstformadur, Um tveir ella
fleiri bólkar eru líka stórir, ræður
lutakast“.
Her stendur altso, at
næstformaður skulu veljast,
ferð løglingssetan byrjan.
formaður og
hvørja
Og tað kann ikki frávíkjast uttan
ein meirluti av (ingmonnum er fyri
ti,
Um hetta stendur í tingskipanint:
„Frávik.
gr. 38.
uppskoti frá formanninum
Eftir
ella eftir skrivligum uppskoti frá 6
átroðk
tingmonnum kunnu í sera
andi førum áðurneyndu reglur verða
frávíktar, tær hvíla á regl
í stýrisskipanarlógini, tå
tingmonnum
um ikki
um minst
helvtin av greiða al
kvøðu“.
på
Og, Jóhann. Tú kannst vålta, at tu
tilsteðis. Tú kannst
vátta, at Veyhe heldur ikki var til
steðis. Og allir hinir
vátta, at S. P,
tilsteðis.
vart ikki eisini
lingmenn
kunnu Zachariasen
var ikki
Tín matematiski heili kann fáa
skil á, at tå ið 3 menn av 12 sam-
gongumonnum ikki vóru á tingi,
vóru ikki meiri enn 9 eftiri. Og sum
tingmaður ennta fyrrverandi
tingformadur tú vaålta, al
kannst
11 atkvøður skulu til fyri at fáa eitt
mál samtykt á tingi.
Hetta skilir hvørt einasta barn
hesa dokumentatión.
Aftur eitt vinaráð
maður. Ger tær ta æru, at
blaði, í „Dimmálætting“
allastaðni, har ið tú, títt
flokkur útborið
(Framb. á 4.
Jóhann!
Ver nú
tú í
Í radio og
blað og tin
hesum
hava
síðu)
| Leygardagin 26. august 1950
Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og
kostar kr. 2,50 4 porto um fjórðingsárið
24 årg.
Á lívsins skuggasíðu |
Nú er brátt fjórðingsøld liðin,
síðan marxisman á fyrsta sinni
tók lut í tí politiska stríðnum
her á landi. Eins og aðrastaðni
er herrópið: ognarleysir fylkist!
Arbeiðarar á landi og sjógvi
fylkist til frígering fyri ta kúgaðu
fjøld!
Tiverri hevur afturhaldið við
sínum herrópum haft eydnu at
villleiða stóran part av arbeidara-
fjøldini soleiðis, at ikki hevur
marxisman fingið fleirtal á Førova
Logtingi enn. Men fet fyri fet
hevur afturhaldid noyðst at
førka seg móti maristisku
leiðini fyri ikki heilt at missa
fótafestið. Hetta hevur gagnað
teirri kúgaðu fjøldini t.d. við-
víkjandi socialum fyriskipanum
og tilikum. Eisini er settur á
stovn ein studentaskúli í Tórs-
havn, men tíverri er okkara
krav um kostskúla íkki framt
enn. Men nú um vikuskiftið
seinasta hevði undiritaði ta stóru
gleði at síggja, at ein av aftur-
haldsinsstinnastustuðlum, harra
realskúlalærari R. Long hevur
sent skriv inn á ting og boðað
frå, at í
hvussu er hann er
komin eftir ti, at hetta aftur-
haldsins mål og mid um at
steingja fåtæksmannsbørn úti
frá hægri lærdómi ikki kann
haldast longri. Eg eri ikki |
greiður yvir, um harra Long er
einsamallur afturhaldsmaður, ið
viðgongur hetta ella kannska
aðrir síggja tað sama, men betur
hevði mær dámað, um hann
hevði haft skrivað flokksins
vegna, ti ordatakid sigur, at ein
svala ger einki
latum okkum vóna, at
Long, nú ið val stendur fyri
durinum, kann fáa aðrar aftur-
haldsmenn at skilja, at tey rætt-
vísu marxistisku krøv, sum meir
og meir fram um allan
heimin, eisini skulu sigra her
á okkara oyggjum, tað er einans
spurningur um tid, so má yvir-
linka — trýstið. Leingi
nokk hevur slitmannafjøldin her
gel summar, men
harra
vinna
klassin
á landi tolad hin kapitalistiska
jarnhælin sær á nakkanum,
men einaferð siga vit stopp.
Vit krevja, at okkara børn
skulu hava sama rætt til lærdóm,
sum tey, ið fødd eru vid gull-
posanum á Vit vita,
at yvirklassin neyðugt vil síggja
fálæksmannsbørn koma framm
til tey hægru plássini, men bara
bakinum.
arbeiðarafjøldin fylkist og setir
krøvini harðliga framm, so skal
kapitalistiski
dvína.
hin jarnhælurin
Ognarleysir á landi og sjógvi
fylkist!
J. H. Danbjørg
FERDAÆTLAN 1950
s.s. PTJALDUR«
Or Keypmannahavn:
15. september
6. oktober
27. oktober
17. november
7. desember
Or Feroyum:
99
23. september
17. oktober
7. november
28. novembei
18. desember
Pf. Skipafelagið Feroyar.
fæ IV/ IV. í
(AVE 3),
SIM Ma (5
MAKISAÐA
við ella ullan tis
| || OS
Kst. Kommunelæge +
C. Klan
prakt. nu í Klakksvik og paa
Norðuroyar m. Bolig p. Syge
huset Tlf. 77 og dgl. Cons. 9-11
i Km. sekr. Rob. Joensens Hus
Eyst. K. Tlf. 277