leygardagur 2. september 1950síða 1

FØROYA n 0 "4 Á NLSBOKA| i VH VIN FØROYA SOSIAL: DEMOKRATUR FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR or | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | : | Blaðið verður bilagt í åsi Nr. 35 | y y | adid verður bilagt á posthúsinum, og ) | Leygardagin før september 1950 kostar kr. 2,50 + porto um fjórðingsárið 24 årg. I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu | ÓGILIG ORRUSTA Á TINGI UM FOROYA FISKA- SOLUNAR STJORNAR- OG UMBODSMANNANEVDARMENN Th. Petersen og P. M. Dam i ongatid ådur. hornatøkum sum Tórstein roynir at prógva, at fiskimenn ongan rætt hava til um- bodsmenn hugsað sær, at latið fiskimenn sloppið at verið talan um. Pætur progvadi, at fiskimenn bædi moralskt helmingin av stjórnar- og umbodsnevndar- helt við fólkaflokks- og sambandsaftur- geva eftir við æruni heldur enn at verða bankaðir til tað, tí so hart vildu rættin til í hvussu er monnunum í fiskas6luni, haldið, at tað var klókt at stjórn og umbodsmannanevnd, men hann hevði tó tað heyði verið beint, um fiskasølan frivilliga vildi uppii. Men javnan rætt, ikki og partaliga áttu javnaðarmenn nýta sleggjuna (orðsins). at teir at enda vildu smyldrast og noyðast at geva eftir. Hann helt víðari fram, at um fiskimenn vístu, strævið lað var at toga nakað ígjøgnum á tingi til teirra hvussu tungt og fæl frama, vildi eingin av afturhaldsins tingmonnum, sum sótu har níðri í salinum grælt longur sum tingmenn, men verðið kastaðir út. Pætur var nú vorðin harðmæltur. sum burtur í øðrum heimi, kvakk veldisharra á Oyrnafjalli og var Hákun, ið sat og drovmdi seg við, stakk upp og bað Pætur ikki vera so harðmæltan: >Ja, Hákung varð honum svarað, »tå kvøkkur meiri seinri!« nú. Men tú verður at kvøkka »Eg«, helt Pætur víðari fram«, vildi átt sjey tungur og profetanna rødd at farið sum toran inn heim at vakt arbeiðsmenn og fiskimenn til verka al ferð eftir ferð hevur tikið rættin frá teimum«. svarta afturhald av tingi, sum fiskimannin og arbeiðsmannin, Th. P.: Dam er javnaðarmaður, sigur hann. Men eg spyrji hann um hann er kommunist, síðani hann vil taka ognarrættin av og geva fiskimonnum ein rætt sum aðrir eiga. Uttan fyri eru kommunistar, sum vilja knasa fiskasøluna. Vil Dam tað við. Reiðararnir vága alt. Fiskurin er teirra. Teir megu tí stýra fiska- søluni. P. M. DAM: Nú sær Tórstein frændi trøll á hyørjum horni. Vil Tórstein fremja kommunis- mu, skal hann bara siga, at tað eru teir, sum vilja veita fiski- monnum teirra rætt í ti stovni, sum selur fisk teirra. Tí fiski- menn vita, at teir áttu at havt henda rættin. Teir vága alt. Fiskin, slitið og sleipið, fødi til konu og børn, hús og heim til allar útreiðslur av útgerð og øðrum eru goldnar. Fyrst tå ið hetta er goldið, fáa teir nakað, um nakað tá er til at býta. Teir eiga sín hvørt arbeiðsmanna- og fiskimanna rikið hetta niðurbundið kontraktliga helming av veiðini. Víð sluppunum hava teir frå- býtisrætt. Men ífjør feldu Tór- stein Petersen og hansara menn, saman við sambandinum, javn- aðarmanna uppskotið um, at fiskimenn skuldu rætt í øllum fiskiskapi eins og teir feldu uppskotini um, at allar avrokningar skuldu ganga ígjog- num fiskimannafeløgini, og at fiskimannaparturin ikki skuldi kunna pantsetast uttan fiskiman- Hugsi eiga frábýtis- sins vitandi og samtykki. tykkum at ein annar skal kunna pantseta tykkara part uttan tykk- ara samtykki. Mannakraftin er tann dýrasti og virdismiklasti parturin í allari framleiðslu. Hann må altid eiga fyrsta rættin. Og í fiskivinnuni letur fiskimad urin hesa dyru kraft — og so vilja tit høgi harrar å tingi ikki geva honnum javnbjóðis rætt við kapitalin. Hesin mikli orðadráttur stóðst av eini umsókn frå Føroya ar- beiðsmannafelag fyri útróðrafel- agið í Klakksvík, har ið harður dráttur hevur prísin. verið um fiska- Arheiðsmannafelagið skjevt fis- kimansins vegna uppá, at fiski- menn skuldu fáa helmingin av umboðsmonnunum í stjórn og umboðsmannaneynd fiskasøl- unnar. Tá ið Tørstein Petersen sum formaður fekk hetta skriv at lesa hendi tað at tá ið hann kom Hil tað, ið verður skrivað um broytan av umboðs- »pussiga«, mannareglum Føroya Fiskasølu stedgar hann og heldur fyri og muttlar at hetta vidkemur ikki málinum. Men í sama bili kemur Poul Petersen inn og biður um orðið — hann hevði ikki hoyrt Th. P. og sigur, at pointið í sakini er, át ynskir hrovtt felagið fiskasølunnar umboðs- Lærarin og fiski- vinnunevndin »Dimmalætting« harmast yvir, at William Smith skal hava verid vid at valt lærarin R. Long til formann í liskivinnuneyndini. Neyðar »Dimma«, veit hon ikki, at sambandsmenn sjálvir hava knæsett, at folkaflokkurin skal hava nevndarformenninar. Hetta hendi millum annad vega- og havnanevndini, har fingu folkaflokksmenn 3 og sambandsmenn 3 og javnadar- menn 1. Javnadarmadurin vildi ikki taka dagar ímillum, hvør formannin skuldi fáa, men skjeyt uppá lutakast. Men tá til stykkis kom tóku sambandsmenn seg aftur og lótu fólkaflokksmenn fáa formannin, ti fólkaflokkurin vær størsti flokkur á tingi. Men hvussu við sambands monnum tåid teir velja.? Teir aftra seg ikki við at taka mann, ið javnaðarmenn eiga reglur. »Na«, sígur Th. P., tá tú kortini talar um hattar, kann eg líka væl lesa tað upp. Hann tekur so skrivið og lesur víðari. Og so var eldur í koluni : Men afturhaldið vildi hoyra um at broyta Feroya fiskasølu. Håkun Djurhuus sum at byrja við eftir åheitan A. Artings heyði bidið um at fáa málið til viðgerðar uttan at vita, at fel- agið hevði ynskt einki Føroya Fiska- sølu broytta sat sum landic. >mús Í Fad kvatt ikki úr honum. Hann smovkti eitt uppskot fram um at biðja semingsmannin koma uppí trætuna í Klakksvík. Tað var so samtykt. Men sem- ingsmannin kundu feløgini væl fingið uppí uttan at venda sær til tingið. Hann er eingin úlvur, og menn kunnu óivað tala við hann og fáa hann til arbeiðis uttan harraboð frå logtingi. (Búnaðarráðið) og tá ið teir seta = konntrollør á Toftum vrakaðu teir dugligan eldri vrakara, ið yvirvrakarin hevði innstillað, og settu teir, ein stórbónda, partamannin sam- bandslegtingsmannin Jens Kristian Olsen, ið aldri áður hevur fingist við vraking ella fiskaturking ? 22 Lastvognskoyring Anton Arge (y) Húsabrúgv Tlf. 443