Sosialurinarkiv
Sosialurin 1950-09-23, síða 1
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 23. september 1950síða 1

allar 6 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

FRÆLSI ; Lysingarprisur fyri mm: Nr. 38 | I. sidu, 15 oyru å 3 og 4. sidu od FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR JAVNADUR 20 oyru á | Nekur orð um búnaðarskúlamálið Av tí at harra L. Zachariasen, landsstýrismaður, umtalar bún- aðarskúlamálið í Tingakrossi og har neynir Føroya Jarðarráð uppi í, halda vit undirritadu okkum skylda til at geva hesa frágreiðing. Málið um byggjan av land- búnaðarskúla kom til Føroya Jarðarráð sendandi frá lands- stýrinum við umsókn um at fáa lán til byggingina av hesum skúla á Heygsgarði í Kollafirði. Fyrstu ferð málið var fyri á fundi í ráðnum, varð haft á máli, at tað var! ikki vist, at Heygsgarður var tann besti garðurin til landbúnaðarskúla, tað hevði verið vert í samband við lánisakina, at kannað eftir um Jarðarráðið ikki kundi fingið onkun betri garð at boðið Løg- tinginum til skúlagarð. Hetta var Jarðarráðið eint um og á 17. mars 1949, varð einmælt samtykt at vit undir- skrivaði ráðsins vegna skuldu tala við Hans Johannesen bónda í Miðstovuni á Sandi. Hetta varð so gjørt, men tað bar ikki til at koma til semju um hetta mál við Miðstovubóndan. Vit und- irritaðu, sum tá vóru staddir á Sandoynni, tala so saman um hvat ið nú var at gera, og eint- ust vit tá um, at royna ein annan garð, sum eisini var nevndur á áðurneynda fundi ráðnum sum ein hóskandi skúla- sarður. Tí fóru vit til Jóannes | Dalsgaard bónda í Dalsgarði í Skálavík. Hann var ikki serliga hugaður til at lata rættindini til frá sær til almenningin, samráðingar komu tó so gjørdu ein sáttmála ráðið til komandi fund. 10. mai sama ár verður so málið haft aftur til viðgerðar á fundi. Har samtykkir tað sam- laða ráðið einmælt, at lata sak- ina aftur til Landsstýrið og biðja sama fundi, garðin men langt, at vit at leggja fyri stýrið um at leggja hana fyri eykatingsetuna og síðani senda hana aftur til ráðið. Landsstýrið legði ikki málið fyri eykatingsetuna, men sendi tað til ummælis til Føroya Bún- aðarfelag. Búnaðarfelagið mælti | tinginum til, at hava Heygsgarð í Kollafirði til skúlagarð fram um Dalsgarð í Skálavík. Við hesum áliti frå Føroya Búnað- arfelag kemur málið aftur til Jarðarráðið, har tað verður við- gjørt á fundi, 20. oktober í fjør. Chr. Djurhuus, landsstýrismaður, var eisini á fundi. Á hesum fundi lýsir formaðurin í Jarðar- ráðnum Reinert samdan við okkum og setur upp- skot um, at Jaðarráðið ræður ting- inum til at fremja skúlamálið á Heygsgarði. Her Jarðar- ráðið at standa í tvíningum, í lí minnitali J. Reinert ráddi til Jóhan seg 6- kom at hava Heygsgard og fleirtali, undirskrivaði ráddi til at taka Dalsgarð. Aftaná henda fund kemur formaðurin J. Reinert fram í Dimmalætting ósamdan við undirskrivaðu. Málið avgerðin og lýsir seg fer um verða so til Løgtingid og at Heygsgarður skúlagarður verður standandi, í tí tað vórðu ikki nóg miklar atkvøður fyri at taka Dalsgarð. Málið kemur so aftur frá Landsstýrinum til Jarðarráðið og verður viðgjørt á fundi 14. mars í ár. Í fylgisbrævi bidir Landsstýrið um at lána 500.000 kr. úr Jarðargrunninum til byggjan av búnaðarskúla í Heygs- garði. Ráðið stóð í tvíningum sum áður. J. Reinert var fyri at lata eitt hóskandi lán til skúla á Heygsgarði, undirskrivaðu vóru ikki sinnaðir til tað, á hesum sinni, men samdust um at svara Landsstýrinum aftur at tilboðið um Dalsgard sum skúlagarð stóð við makt til ólavsokutingið, kundi endilig støða takast til lánspurningin. Hetta er í stuttum tað, ið farið er fram í búnaðarskúlamálinum Jarðarráðnum. skal Vit vilja minnast at tað vórn nógvar greinir í blødunum tå um garðarnar um hvat og hvussu í eystur og vestur, soleiðis sum mangan. Vit skulu lata alt liggja, men røra eitt sindur landsstýris- og hví og so tad við mann L. Zachariassens støðu til málið. Hann skrivar longu áðrenn (Framhald 2 síðu) Leygardagin 23. september 1950 | Skattapråt (Framhald frå sidsta blad). A Tvøroyri ' byrjar 10.000 at bera fulla byrði fyri tey smáu. Th. Vera maðurin Petersen heldur hetta rúkandi skeivt. Maður má fyrst hava síni 20.000, áðrenn hann ber fulla byrði fyri smá- mannin. Men at so verður fáur og eingin at bera fulla fyri smá- mannin á Tvøroyri leggur hann einki lag í. Tvørturímóti — hann formannin í líkningar- ráðnum! Dyrði eigur Tórstein sigur: Eingin inntøka skal verða hækkað fyrr enn oman fyri 10.000 kr. og full hækking (40 9/,) skal ikki fara fram fyrr fyri 20.000. enn oman Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,50 + porto um fjórðingsárið BROÐURSKAPUR | 24 árg. Soleiðis er gift í Havn. Varð sama gjørt á Tvøroyri og í øðrum kommunum, ið hava fáar inntøkur yvir 10.000, vildi skattabyrðan í enn og størri muni verðið trýst á hin minna mannin enn tilfellið er. líkningartalvan fyri Tað sigst, at Poul Petersen hevur løtt Th. Petersen — men um hann hevur fingið hann ví vatnid«, sum Danir siga, fyri at hevna seg fyri »politiskan tort og svida« er ikki vist. Poul Petersen er formaður í líkningarráðnum. Hansara = >politiska uppgåva« har halda menn vera at finna trýst á arbeiðaradriftina, men annars at geva sóknarstýrinum Tvøroyri frammaná, tá ið tað fáa skatt frá hinum forrætningunum, ið »glimra« i »sterlingi«, men við lítlum skatti. roynir at Føroya Fiskasøla og Fiskimenn Langt undan krignum hava sum kunnugt javnadarmenn barst fyri, at fiskimannastatturin skuldi i minsta lagi eiga helmingin av stjórnar- umbodsnevndar- monnunum í fiskasøluni. Tá æt fiskasølan Føroya Fiskaexport. Men javnaðarmannauppskot- ini tá vóru feld av sjálvstýrinum og sambandinum. og Nú ið menn aftaná kríggið aftur fóru undir at seta eina fiskasølu fyri allar Føroyar, og ein meirluti kom til sættis um ta fiskas6luskipan, vit hava í dag, tóku javnaðarmenn aftur veita fiski- minsta stríðið upp fyri at mannastattinum i lagi helmingin boðsmonnunum. Men aftur vóru teir við undir- av stjórnar- og um- Í lutan. Hesa ferð vóru tað sambands- menn og fólkaflokksmenn, sum teldu javnaðarmanna uppskotið. Javnadarmenn royndu aftur í fjør at fáa samtykt við lóg, at fiskimenn fingu rætt sín í Før- oya Fiskasølu. Men menn og lagið: følkaflokksmenn fel- sama sambands- du javnadarmanna uppskotið. Og nú í seinastu tingsetu, tå ið so stuttar stundir vóru til nakað, tóku javnadarmenn upp aftur stríðið fyri fullum rætti fyri fiskimannastattinum. Hetta hendi undir málinum, ið Føroya arbeiðsmannafelag legði á ting fyri útróðrarmenni- nar í Klakksvík. Mikil orrusta kom so at standa millum serliga fólkaflokksmenn- inar við Th. Petersen og Hákuni Djurhuus sum orðførarum og javnaðarmenn við P. M. Dam sum orðforara. Foroya arðeiðsmannafelag bað fyri fiskimenn, at teir fingu við at fiskimannastatt- fullau stjórnarrætt í Dam átók sær í ikki meir enn ein !/, tíma at gera uppskotið liðugt um hetta. Tað var lættliga gjørt við bara at eina samtykt um at seta tað av javnadarmonnum í fjør framsetta uppskot um Føroya Fiskasølu í gildi. Men fólkaflokksmenn bardust úlvar á ímóti hesum 3 síðu) lóg skipað, urin fekk Foroya Fiskasølu. gera skó (Framhald sum