leygardagur 4. november 1950síða 2
‹ fyrra síða allar 6 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
4} november 1950
FØROYA SOSIAL-DEMOKRTUR
Til Føroya fólk
(Framhald av 1. síðu).
Hægri skúlaspurin
Eitt úrslit av fólkaflokksins
og sambandsflokksins svartasta
afturhaldspolitikki er, at einans
ríkmannabørn hava møguleikar
at leita sær kunnleika við land-
sins hægri skúlar.
Arbeiðs- og fiskimenn! Hugsið
tvkkum um ! Javnaðarmenn hava
fleiri ferðir sett uppskot um at
seta á stovn ein kostskúla, har
øll landsins børn, uttan mun
til rikidømi, skuldi kunna troyta
landsins lærdomskeldur, men
afturhaldsflokkarnir hava hvørja-
ferð felt málið.
Tí kunnu í
mannabørn. hugsa um at
sær lærdóm við landsins hægri
dag einans rík-
leita
skúlar.
Tí er tað í dag ein vanlagna
at vera eitt arbeiðs- ella fiski-
mannabarn.“ Hitt kapitalistiska
hurðar
fødd
styrislagid stongir allar
fyri teimum, ið ikki eru
við gullposanum.
Hetta ómenniskjansliga og dre-
pandi óskilið má fáa ein skjót-
an enda. Okkara skúlaskapur
má og skal umskipast so, at øll
landsins børn hava sama rætt
og somu atkomumøguleikar til
ÓKEYPIS skúlaskap við allar
landsins skúlar.
Javnaðarmenn hava og vilja
framvegis berjast fyri hesum
týdningarmikla máli, og tí eiga
øll. ið unna landsins uppvaksandi
hesta, møta
nov. og sela
fo]
ungdómi alt hitt
fjølment hin 8.
kross við lista C.
Hin sosiala forsorgin
Samhandsmenn og fólkaflokks-
menn hava verið ímóti, at gomul
skulu fáa ellisrentu, og
avlamin somu avlamisrentu, sum
í hinum partinum av ríkinum.
Líka síðan 1930 hava javnaðar-
menn barst fyri at fingið sosialu
forsorgina á hædd við, hvat
gomul ogavlamin fáa úti á land-
inum í Danmark, men ár undan
somu
fólkaflokksmenn og
ári feldu g
sambandsmenn uppskoti.
Leingi hildu teir fast um krypuls-
ellisrentuna, har eingin kundi
fáa av hesi rentu, ið vann meiri
enn 500 kr. árliga, samstundis
sum tey óarheiðsføru fingið lítið
og einki.
Tá id fyrsta landsstýrið varð
javnaðarmenn sum
verða við, at hin
sett, settu
treyt fyri at
sosiala forsorgin varð bøtl.
Nakað er vunnið, men nógv
er eftir.
Gomlum, sjúkum og avlom-
num mugu vit tryggja tey bestu
lívslíkindi.
Hetta er eitt hjartamál javn-
aðarmanna, og tí eiga oll at fylk-
javnaðarflokkin, geva
jast um
honum vald at gjøgnumføra eina
100 %%, fólkatryggjan, so hin hit-
andi sólin kann bróta ígjøgnum
og skína inntil øll tey, ið nú av
afturhaldsins politikki, mugu liva
á lívsins skuggasíðu.
Oljumálið
Javnaðarmenn hava barst fyri
einari landsyvirtøku av oljusøl-
uni, so at miljónvinningarnir av
oljusøluni, ið nú fer í kapitalist-
lummarnar kundi koma land-
inum til góðar, men fólkaflokks-
menn, og sambandsmenn, hóast
fremja
ímóti og
ferð
sína undirskrift um at
hetta mál, hava barst
felt málið hvørja einastu
tað hevur verið frammi.
Gevið javnaðarmonnum vald
til at fremja hetta mál, so tær
fiskivinna má
kann
góðar
miljónirnar, ið
gjalda oljumagnatunum,
koma teimum aftur til
gjøgnum eina landssølu av olju.
Hjálpið fískivinnuni við at
seta KROSS við LISTA C.
Pantsetingin av fiski
Uttan at spyrja fiskimannin
kann reiðarin panseta ullan hans-
ara fisk.
Javnaðarmenn hava sett fram
uppskot um, at tað ikki skal
verða loyvtlreidarinum at pant-
seta fiskin hjå fiskimanninum,
uttan eftir samtykt fiskimannsins.
Afturhaldsflokkarnir, fólka-
flokkurin og sambandsflokkurin
ið altid eru ímóti fiskimonnum,
feldu uppskotið.
Reiðarín hevur sostatt rætt
at pantseta fiskipart fiskimanna.
Gongur galið, ja, so hevur
fiskimaðurin mist fiskin og har-
við alla inntøku.
So illa verða tit,
viðfarnir.
Kunnu tit framvegis lata aftur-
haldsflokkarnir fara soleiðis við
tykkara ognum. Eingin rætthugs-
andi fiskimadur kann gera tað.
Bjargingarvegurin er javnaðar-
flokkurin. Møtið tí fjølmentir
hin 8. nov. og setið kross við
lista C.
fiskimenn
.
Føroya Fiskasøla
Fiskimenn einki ord at siga
yvir síni egnu veiðu.
Fiskimenn eiga nátúrligan og
rættvísan rælt til helmingin av
stjørnarlimunum i Førova fiska-
sølu, men henda rætt hava fólka-
flokksmenn og sambandsmenn
ferð eftir férd nokta leimum vid
at fella uppskot javnadarmanna,
ið hava miðað ímóti hesi rætt-
vísgeran fyri fiskimenn.
Fiskimenn skulu sendast til
Grønland og Ísland. Har kunnu
teir valta og skalta við blýlodd-
inum, sum teir vilja. ;
Tá veiðan er heimkomin, skulu
teir einki orð hava at siga yvir
egnari veiðu, tá skulu reiðarnir
í Føroya fiskasølu skalta og valta,
sum teir sjålvir vilja.
So stórur er fiskimannsins
rættur.
Hesir somu flokkar, ið hjarta-
leyst frátaka fiskimonnum teirra
mest náttúrligu rættindi, heita
aftur nú á fiskimannafjøldina
um at velja seg, so teir kunnu
hava vald til aldri at veita fiski-
monnum henda rætt.
Hvat:svar geva tit teimum nú
Føroya fiskimenn?
Nevan í borðið. Eitt dundrandi
korta nei. Nú krevja tit tykkara
náttúrliga rætt við at velja javn-
aðarmenn. Nú verður krossurin
settur við tann flokkin, ið loysir
tykkum úr øllum politiskum og
peningaligum trælabondum :
JAVNAÐARFLOKKIN
Avrokningin
Javnadarmenn kravdu skjóta
og greida avrokning til fiskimenn
gjøgnum fiskimannafeløgini, men
afturhaldið, fólkaflokkurin og
sambandsmenn feldu uppskotið.
Sum nú er, gongur illa hjá
fiskimonnum at fáa avrokning-
ina, ja so illa at til tíðir eru
menn farnir til næstu ársvinnu
áðrenn avrokningin kemur.
Tunnligt er tí ofta við tøkum
peningi, og hetta nervar heimini
víða um stórliga.
Men solei.is vilja afturhalds-
menn, fólkaflokksmenn og sam-
bandsmenn tað skal vera, og
soleiðis verður lad óiva fram-
vegis, um teir koma at eiga hitt
politiska valdið her á landi.
Javnaðarmenn hava roynt at
trodka á, so fiskimenn kunnu
fáa avrokningina beinan vegin
gjøgnum fiskimannafeløgini, so
reiðarnir ikki vera at tarna
fiskimonnum at fáa teir egna
pening um hendir, men helta
er sum at losa fyri deyvum
oyrum. Afturhaldid vikast ikki.
Hetta åtrodkandi mál má
fremjast, og tí eiga allir fiski-
menn at fylkjast um javnaðar-
flokkin, id ikki vil helma í fyrr
enn sigurin er vunnin.
Leiðin er: Kross við lista C.
*
Bankalagið
Aflurhaldsflokkarnir, fólka-
flokkurin og sambandsflokkurin,
hava felt uppskot javnaðar-
manna um landsyvirtøku av
øllum bankayrki og slovnan av
einum landsbanka.
Bankarnir hava í
reinvinnu uppá umleið hálva
miljón hvør, og stendst hesin
stóri vinningur eina mest av
einari deyðstrongdari fiskivinnu
og tyngjandi rentubyrðum á øll
ley, ið å ein ella annan hált
eru noydd at søkja sær peninga-
stuðul frá bankunum.
Í hundraðtúsundavís av kroh-
um fura til starvslønir, nevnd-
arlønir, tantiemu og annað ti-
dag eina
Nr. 44
UUU rzqLLCCC0111CCCCCØØCCCUU7"%
líki. Við øðrum orðum, her
sum allastaðni eru tað teir ein-
staku, ið fara við ovurvinningi
og ríka seg upp av teimum, ið
eru peningaliga veikast.
Fiskivinnan ber seg ikki, ti
hon má stríðast við ólagalig lán
og ovurtungar rentubyrðir.
Hartil eru bankarnir bert at-
komuligir fyri ríkmenn og aðrar
ognarmenn, meðan teir peninga-
liga veiku, arbeiðsmenn og fiski-
menn eru mest sum útistongdir,
og hava lillar og ongar møgu-
leikar at koma til landsins pe-
ningastovnar. Hetta ræðuliga
órætlvísi haldá afturhaldsflokk-
arnir, fólkaflokkurin og sam-
bandsflokkurin, fast um.
Javnaðarmenn vilja gera tað
eins lætt hjá øllum landsins
íbúgvum at nýta landsins pen-
ing, soleiðis at eisini arbeiðs-
menn og fiskimenn, id vilja
keypa sær skip, byggja hús,
ella á annan hátt vilja troyta
landsins rikdoømskeldur, skulu
hava lætta atkomu til tess og
við lagaligum gjaldsfreistum og
rentustigum. :
Stydjid javnsdarflokkin i hes-
um, SETID KROSS VID
lista C!
Mene mene tekel!
f Tingakrossi fyri 2. novbr.
slendur sum partur av 7. 3 i
sjålvstyrisflokksins stevnuskrá:
»flokkurin vil framvegis leggja
stóran dent á at fáa seltan á
stovn landbúnaðarskúlac.
Nú mala tygum ov groft hr.
L. 7.1
Hvi tora tygum skriva so?
Lita tygum á, at veljararnir
ikki vita av, hvat tygum gjørdi
í tingseluni 1949? — So skulu
teir fáa tað at vita her:
Málið um búnaðarskúlan var
fyri; alt tað peningaliga var i
lagi, soleiðis at varð málið tå
samlykt á tingi, vildi okkara
leingi tørvaði búnaðarskúli nú
verið komin undir tak. At-
kvøðurnar stóðu javnar og av-
gerðin lá í tygara hond. At-
kvøddu tygum fyri, var skúlin
nú rei-tur, men tygum kvøddi
ímóli.
Tygara, L 7., er skuldin fyri,
al Førovar helst koma at bíða
50 ár enn eftir sínum búnaðar-
skúla. e.
Drápsroynd móti Truman.
Mikudagin varð drápsroynd
gjørd móti Truman presidenti.
Tá hann í bili sínum skuldi
kovra frá »hvita húsinumg, var
dúgliga skotið eftir bilinum,
uttan at nakar var raktur ella
kom fil skaða. Politistar fóru
beinan vegin at jakstra morð-
menninar, og eydnaðist tað
leimum at skjóla tveir niður,
harav annan til deyðis.
Morðmenninir vóru kommu-
nistar.
fm ————2——
Stemmið á lista