Sosialurinarkiv
Sosialurin 1950-11-04, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 4. november 1950síða 2

‹ fyrra síða allar 6 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

4} november 1950 FØROYA SOSIAL-DEMOKRTUR Til Føroya fólk (Framhald av 1. síðu). Hægri skúlaspurin Eitt úrslit av fólkaflokksins og sambandsflokksins svartasta afturhaldspolitikki er, at einans ríkmannabørn hava møguleikar at leita sær kunnleika við land- sins hægri skúlar. Arbeiðs- og fiskimenn! Hugsið tvkkum um ! Javnaðarmenn hava fleiri ferðir sett uppskot um at seta á stovn ein kostskúla, har øll landsins børn, uttan mun til rikidømi, skuldi kunna troyta landsins lærdomskeldur, men afturhaldsflokkarnir hava hvørja- ferð felt málið. Tí kunnu í mannabørn. hugsa um at sær lærdóm við landsins hægri dag einans rík- leita skúlar. Tí er tað í dag ein vanlagna at vera eitt arbeiðs- ella fiski- mannabarn.“ Hitt kapitalistiska hurðar fødd styrislagid stongir allar fyri teimum, ið ikki eru við gullposanum. Hetta ómenniskjansliga og dre- pandi óskilið má fáa ein skjót- an enda. Okkara skúlaskapur má og skal umskipast so, at øll landsins børn hava sama rætt og somu atkomumøguleikar til ÓKEYPIS skúlaskap við allar landsins skúlar. Javnaðarmenn hava og vilja framvegis berjast fyri hesum týdningarmikla máli, og tí eiga øll. ið unna landsins uppvaksandi hesta, møta nov. og sela fo] ungdómi alt hitt fjølment hin 8. kross við lista C. Hin sosiala forsorgin Samhandsmenn og fólkaflokks- menn hava verið ímóti, at gomul skulu fáa ellisrentu, og avlamin somu avlamisrentu, sum í hinum partinum av ríkinum. Líka síðan 1930 hava javnaðar- menn barst fyri at fingið sosialu forsorgina á hædd við, hvat gomul ogavlamin fáa úti á land- inum í Danmark, men ár undan somu fólkaflokksmenn og ári feldu g sambandsmenn uppskoti. Leingi hildu teir fast um krypuls- ellisrentuna, har eingin kundi fáa av hesi rentu, ið vann meiri enn 500 kr. árliga, samstundis sum tey óarheiðsføru fingið lítið og einki. Tá id fyrsta landsstýrið varð javnaðarmenn sum verða við, at hin sett, settu treyt fyri at sosiala forsorgin varð bøtl. Nakað er vunnið, men nógv er eftir. Gomlum, sjúkum og avlom- num mugu vit tryggja tey bestu lívslíkindi. Hetta er eitt hjartamál javn- aðarmanna, og tí eiga oll at fylk- javnaðarflokkin, geva jast um honum vald at gjøgnumføra eina 100 %%, fólkatryggjan, so hin hit- andi sólin kann bróta ígjøgnum og skína inntil øll tey, ið nú av afturhaldsins politikki, mugu liva á lívsins skuggasíðu. Oljumálið Javnaðarmenn hava barst fyri einari landsyvirtøku av oljusøl- uni, so at miljónvinningarnir av oljusøluni, ið nú fer í kapitalist- lummarnar kundi koma land- inum til góðar, men fólkaflokks- menn, og sambandsmenn, hóast fremja ímóti og ferð sína undirskrift um at hetta mál, hava barst felt málið hvørja einastu tað hevur verið frammi. Gevið javnaðarmonnum vald til at fremja hetta mál, so tær fiskivinna má kann góðar miljónirnar, ið gjalda oljumagnatunum, koma teimum aftur til gjøgnum eina landssølu av olju. Hjálpið fískivinnuni við at seta KROSS við LISTA C. Pantsetingin av fiski Uttan at spyrja fiskimannin kann reiðarin panseta ullan hans- ara fisk. Javnaðarmenn hava sett fram uppskot um, at tað ikki skal verða loyvtlreidarinum at pant- seta fiskin hjå fiskimanninum, uttan eftir samtykt fiskimannsins. Afturhaldsflokkarnir, fólka- flokkurin og sambandsflokkurin ið altid eru ímóti fiskimonnum, feldu uppskotið. Reiðarín hevur sostatt rætt at pantseta fiskipart fiskimanna. Gongur galið, ja, so hevur fiskimaðurin mist fiskin og har- við alla inntøku. So illa verða tit, viðfarnir. Kunnu tit framvegis lata aftur- haldsflokkarnir fara soleiðis við tykkara ognum. Eingin rætthugs- andi fiskimadur kann gera tað. Bjargingarvegurin er javnaðar- flokkurin. Møtið tí fjølmentir hin 8. nov. og setið kross við lista C. fiskimenn . Føroya Fiskasøla Fiskimenn einki ord at siga yvir síni egnu veiðu. Fiskimenn eiga nátúrligan og rættvísan rælt til helmingin av stjørnarlimunum i Førova fiska- sølu, men henda rætt hava fólka- flokksmenn og sambandsmenn ferð eftir férd nokta leimum vid at fella uppskot javnadarmanna, ið hava miðað ímóti hesi rætt- vísgeran fyri fiskimenn. Fiskimenn skulu sendast til Grønland og Ísland. Har kunnu teir valta og skalta við blýlodd- inum, sum teir vilja. ; Tá veiðan er heimkomin, skulu teir einki orð hava at siga yvir egnari veiðu, tá skulu reiðarnir í Føroya fiskasølu skalta og valta, sum teir sjålvir vilja. So stórur er fiskimannsins rættur. Hesir somu flokkar, ið hjarta- leyst frátaka fiskimonnum teirra mest náttúrligu rættindi, heita aftur nú á fiskimannafjøldina um at velja seg, so teir kunnu hava vald til aldri at veita fiski- monnum henda rætt. Hvat:svar geva tit teimum nú Føroya fiskimenn? Nevan í borðið. Eitt dundrandi korta nei. Nú krevja tit tykkara náttúrliga rætt við at velja javn- aðarmenn. Nú verður krossurin settur við tann flokkin, ið loysir tykkum úr øllum politiskum og peningaligum trælabondum : JAVNAÐARFLOKKIN Avrokningin Javnadarmenn kravdu skjóta og greida avrokning til fiskimenn gjøgnum fiskimannafeløgini, men afturhaldið, fólkaflokkurin og sambandsmenn feldu uppskotið. Sum nú er, gongur illa hjá fiskimonnum at fáa avrokning- ina, ja so illa at til tíðir eru menn farnir til næstu ársvinnu áðrenn avrokningin kemur. Tunnligt er tí ofta við tøkum peningi, og hetta nervar heimini víða um stórliga. Men solei.is vilja afturhalds- menn, fólkaflokksmenn og sam- bandsmenn tað skal vera, og soleiðis verður lad óiva fram- vegis, um teir koma at eiga hitt politiska valdið her á landi. Javnaðarmenn hava roynt at trodka á, so fiskimenn kunnu fáa avrokningina beinan vegin gjøgnum fiskimannafeløgini, so reiðarnir ikki vera at tarna fiskimonnum at fáa teir egna pening um hendir, men helta er sum at losa fyri deyvum oyrum. Afturhaldid vikast ikki. Hetta åtrodkandi mál má fremjast, og tí eiga allir fiski- menn at fylkjast um javnaðar- flokkin, id ikki vil helma í fyrr enn sigurin er vunnin. Leiðin er: Kross við lista C. * Bankalagið Aflurhaldsflokkarnir, fólka- flokkurin og sambandsflokkurin, hava felt uppskot javnaðar- manna um landsyvirtøku av øllum bankayrki og slovnan av einum landsbanka. Bankarnir hava í reinvinnu uppá umleið hálva miljón hvør, og stendst hesin stóri vinningur eina mest av einari deyðstrongdari fiskivinnu og tyngjandi rentubyrðum á øll ley, ið å ein ella annan hált eru noydd at søkja sær peninga- stuðul frá bankunum. Í hundraðtúsundavís av kroh- um fura til starvslønir, nevnd- arlønir, tantiemu og annað ti- dag eina Nr. 44 UUU rzqLLCCC0111CCCCCØØCCCUU7"% líki. Við øðrum orðum, her sum allastaðni eru tað teir ein- staku, ið fara við ovurvinningi og ríka seg upp av teimum, ið eru peningaliga veikast. Fiskivinnan ber seg ikki, ti hon má stríðast við ólagalig lán og ovurtungar rentubyrðir. Hartil eru bankarnir bert at- komuligir fyri ríkmenn og aðrar ognarmenn, meðan teir peninga- liga veiku, arbeiðsmenn og fiski- menn eru mest sum útistongdir, og hava lillar og ongar møgu- leikar at koma til landsins pe- ningastovnar. Hetta ræðuliga órætlvísi haldá afturhaldsflokk- arnir, fólkaflokkurin og sam- bandsflokkurin, fast um. Javnaðarmenn vilja gera tað eins lætt hjá øllum landsins íbúgvum at nýta landsins pen- ing, soleiðis at eisini arbeiðs- menn og fiskimenn, id vilja keypa sær skip, byggja hús, ella á annan hátt vilja troyta landsins rikdoømskeldur, skulu hava lætta atkomu til tess og við lagaligum gjaldsfreistum og rentustigum. : Stydjid javnsdarflokkin i hes- um, SETID KROSS VID lista C! Mene mene tekel! f Tingakrossi fyri 2. novbr. slendur sum partur av 7. 3 i sjålvstyrisflokksins stevnuskrá: »flokkurin vil framvegis leggja stóran dent á at fáa seltan á stovn landbúnaðarskúlac. Nú mala tygum ov groft hr. L. 7.1 Hvi tora tygum skriva so? Lita tygum á, at veljararnir ikki vita av, hvat tygum gjørdi í tingseluni 1949? — So skulu teir fáa tað at vita her: Málið um búnaðarskúlan var fyri; alt tað peningaliga var i lagi, soleiðis at varð málið tå samlykt á tingi, vildi okkara leingi tørvaði búnaðarskúli nú verið komin undir tak. At- kvøðurnar stóðu javnar og av- gerðin lá í tygara hond. At- kvøddu tygum fyri, var skúlin nú rei-tur, men tygum kvøddi ímóli. Tygara, L 7., er skuldin fyri, al Førovar helst koma at bíða 50 ár enn eftir sínum búnaðar- skúla. e. Drápsroynd móti Truman. Mikudagin varð drápsroynd gjørd móti Truman presidenti. Tá hann í bili sínum skuldi kovra frá »hvita húsinumg, var dúgliga skotið eftir bilinum, uttan at nakar var raktur ella kom fil skaða. Politistar fóru beinan vegin at jakstra morð- menninar, og eydnaðist tað leimum at skjóla tveir niður, harav annan til deyðis. Morðmenninir vóru kommu- nistar. fm ————2—— Stemmið á lista