mikudagur 21. februar 1951síða 1

ker á FRÆLSI Lýsingarprísur fyri mm: | I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu FØROYA LANDSBÓKASAV Foroya Sosial-Demokratur JAVNAÐUR | Miðvikudaginn 21. februar 1951 20 oyru á Nú mistu fiskimenninir minstulønina, | Prestajorðin — og hin 100 kr. Skiparararnir og trolaraeigararnir stóðu fastir í lentrætuni. Javnaðarflokkurin, sjálvstýrisflokkuriu og tjóðveldisflokkurin løgdu so fram fyrispurning á tingborð til landsstýrið, hví stýrið lat standa til og einki gjørdi. Landsstýrið so statt krevst at leggja fram uppskot til at taka ta sokalladu Hákunarlógina av og lata møguliga trætu avgera vid tvungnum gerðardómi. Og afturhaldssamgongan var samd um at samtykkja tvungnan gerðadóm! Og tjóðveldismenn við teimum. Haraftrat kom samgongan lúrandi uppí við einum uppskoti um at avtaka lógina um feskfiskasáttmálan fyri dekkarar, kyndarar og kokkar. Henda lógin gav sum kunnugt fiskimonnum tryggjan fyri at fáa 700 kr. í minstuløn fyri framanundan ella aftaná góvu. túrin, uttan mun til, hvat ið túrarnir Fiskimannafeløgini hava mótmælt avløku av hesi lóg. Javnaðarmenn bardust sjálvandi av heitum huga ímóti aftur- um haldsins uppskoti avtøku av hesi lógini. Sjálvstýrismenn stydjadu javnaðarmenn á tingi og í neynd. Og her aftraðu tjóðveldis- menn seg kortini við at fylgja samgonguni. Men einki bælti. Fiskimenninir megu søgdu Thorstein Petersen, nidur i hyru, ella Martin megu skipini liggja Holm, Jens Kristian Olsen, A Sørensen og alt harkarliðið, id talaði fyri afturhaldssamgonguni. Hetta síga teir, hóast teir fiskimonnum seinasta ár. Vila, hvussu lítil inntøkan var hjá Neyðar fiskimenn, sum valborðið seinast hava givið hesum biksvarta afturhaldi høvi sum hendi henda dag á tingi. til at kvørkra fiskimannastattin soleiðis Fi ——— Jeriko múrar skulu rapla fyri rættvísislúðrum... Hvussu hart stóð ikki stríðið um javnaðarmannauppskotini um við lóg at verja fiskimannin ímóti at missa sín so súrt vunna arbeiðsinntøku á sjónum. Javnaðarflokkurin setti fram upp- skot til lóg um, at útgerðarmaðurin undir ongum umstøðum skuldi kunna seta fiskimannsins part í veð fyri lán. Men teir báðir afturhaldsflokkar- nir, sambandið og fólkaflokkurin við Thorstein Petersen og Kristjan Djur- huusi á odda feldu uppskotið. Thorstein Petersen tók enntá sítt glitrandi halaprågv fram og læt jura- ljós sítt lýsa yvir fylgisneytar sínar og Kristjans og vissaðu monnum, at tað var ómøguligt at gera nakra lóg um veð í veiðu, uttan lángevarin fekk alla veiðina. So var tann hyttan stoytt. Men javnaðarmenn góvust ikki. Spurningurin var hjá veljarunum og Thorstein misti langt inn í 2000. Og Kristjan hevði aldri komið í aftur á tingi, um ikki hann var í einum ,,ongum flokki“, har hann kundi seta seg sjálvan á odda og fáa listaatkvøðurnar. Gingnir saman í deyðsóttanum hildu Thorsteins og Kristjans Jó- hann tykist ikki at rína við longur seg einaferð enn kunna fella sama rættvísa kravið. Teir so gjørdu. Men nú vóru tjóðveldismenn og sjálvstýrismenn eisini vorðnir harð- ir í mótmælinum. javnaðarmanna Og lúðrablástur fór at virka eitt sindur. Útvarpað av „Dimma“- og „Dag- blaðshjúnunum“ (— tað ljálðar! men rivni ikki av látri! —) leggur nú ein dagin landsstýrið fram uppskot um, at ein partur av fiski- mannsins parti — 20 pst. ikki skal kunna setast í veð av reiðara- num, tá ið veiðan er komin á land. lógar- Thorsten Petersen, hvar er nú halaprógvsjurain? Hol brast á, hin gamli. Men vit gevast ikki. Fiskimaðurin skal ikki sita við skerdum luti. Hann eigur meiri enn 25 pst. — og hann skal hava sítt, ver vísur í ti! Til Kristjans og Thorstens menn, ið feldu javnaðarmanna uppskotið um, at allar avrokningar skuldu ganga igjognum annað fiskimanna- felagið, og at útgerðarmaðurin ong- antíð skuldi fáa hendur á fiski- mannsins pening, tit skulu í sama tronga sum nú noyðast annaðhvørt at atkvøða fyri hesum uppskoti ella sjálvir seta tað fram sum nú við veðrættarlógini. Og lað sama skal verða tilfelli við umskipanini av fiskasøluni og øllum teimum lógaruppskotum javnaðar- manna, sum tit hava felt, felt og felt. So verður mannagongdin í 4 ár men tá er søga tykkara úti. ringa samvitskan. Ja, latum okkum nú upp í búnaðarmálum. J. P. Davidsen stendur seg, óttast ikki, Dagblaðið. Tað var hann og Hans sum fingu Høvdarhagan lagdan til Skopunarbygd. Hann var »innhabilur« í prestajørðini á Sandi. Hevdi hvørki lut ella deild í býtinum har. Men tað er logið uppá hann. Hann var ímóti bytinum av vrestajørðini í Rituvík. Tað grettur ikki. Eg veit tað. Hvussu Kristjan hevur protukolerað, veit eg ikki. Kann vera. at Jóan Petur ikki hevur gitt at protokolera støðu sínar. Tað er skeivt sjálvandi. Men egskilji hann. Eitt konstanst minnitals- protokolat kann virka troyttandi. Ja, låturligt. Men okkara menn skulu kortini gera tad. Mitens varð valdur av Jóanes- armonnum fyrst — tad grettur ikki. Og fólkaflokksmenn orka vist væl at ogna sær hann, nú teir hava givið seg allar og heilar upp til sambandið og banna uppá at tiga við øllum sínum gamla fólkaflokkska nationála lótaskróli. Ja, latum okkum nú gera upp, sambandsmenn, annaðhvørt tit eru Krisljans ella Tórslteins menn. Nú ongar lótir meiri. Skopuningur. gera Tíðindi. byrjaðu Sáttmálasamráðingarnar týsdagin. Línufiskiskapurin hevur verið óførur. kring Føroyar Træta er millum Vág og Tvøroyri um ravmagnsspurningin. Vág hevur brotið av streymlating til Tvøroyri um dagin, Hetta er sáttmálabrot — og nú stendur á sakargekki. Men vónandi finst ein semja, Veganevnd tingsins hevði boð eftir sóknarstýrismonnum norðan fjarða har ið oyggjavegir eru í umbúna at Men sóknarstýrini í Suðuroy nokk veganevndarformaður gera. hevur tingsins gloymt. Allar Føroyar duga á Hvalbingar eftir koli, Men teir eru eisini dúgligir og høgga í túsundalali til útfluttnings Nakað verður høgt á Tvørovri. Drelnes. Í øllum ódnarveðrinum lá Drelnes sum ein blika. Í havnarhylinum, Tvøroyra megin Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr, 2,50 +' porto um ffjórðingsárið BROÐURSKAPUR 25. árg. kann ein heilur floti liggja sum á einari tjørn. Nú kongur Tvøroyrar motorrav- magnsverkið uppá stás. Kann sanmi- døgursdrift árið íkring framleiða 3 million kw. Vág hevur vatn til 1,7 mill, Við samkoyrslu eru so statt 4 mill. kw tryggjað bygdunum. Hovs vøtn kunnu geva 6 mill. kw. Fámjins vatnorka 2 mill, kW, ialt møguleiki fyri 12 mill. kw til Sud8uroynna, Harður orða- dráttur á tingi. (Brot úr orðaskiftinum). Sum tjóvar á nátt sníktu fólka- flokks- og sambandsmenn við Frede- rik Bláhamar, Martin Holm og Jens Kristjan Olsen á odda inn í avtøkuna av Hákunnarlógini eisini at avtaka lógina um feskfiskasáttmálarnar, ið tryggjar fiskimanninum 700 kr. fyri lúrin uttan mun til, um ein ella fleiri feskfiskatúrar frammanundan hava givið meiri. Bláhamar: Greiddi frá trolara- skiparadeiluni við trolaraeigararnar og segði frá, at sambandsmenn og fólkaflokksmenn settu fram uppskot um ikki bara at avtaka lógina, at eingin skipari skuldi hava meiri enn 4 partar, men eisini lógina um fesk- fiskasáttmálan. Sambands- og fólkaflokkurin vildu hava og settu uppskot um tvungnan gerðadóm, um trolaraskipararnir og trolaraeigararnir ikki komu ásamt. Danbjørg og S. P. Zachariasen greiddu sum nevndarlimir frá javu- aðar- og sjálvstýrisflokksins støðu. Flokkarnir vilja ikki ganga við til tvungnan gerðadóm. Tað var heldur ikki neyðugt, tí skipararnir og trol- araeigararnir høvdu skriftliga sagt, at teir vildu geva seg undir gerða- dóm, um semja ikki kundi koma í lag. S. P. Zachariasen segði kortini, at hann persónliga vildi greiða at- kvøðu fyri tvungnum greðadómi í trolaramálinum um minniluta upp- skotið fall. Men bæði javnaðarmenu og sjálvstýrismenn mótmæltu, at feskfiskalógin, ið tryggjar fiskimonn- um tær 700 krónurnar og reiðarun- um ein rakstrargrunn at rinda av tá ið túrurin ikki fiskimonnumi henda pening. P, M. Dam helt, at nú var umskift í holuni. Hann mintist, tá ið lógin um fesk fiskasáttmálarnar og rakstrargrunnin varð samtykt, hvussu amokk-illui Thorstein Petersen var. Men tá bar- dust sambandsmenn við javnaðar- monnum — Thorstein tapti í roynd- ini at trýsta fiskimannalønirnar. Nú eta sambandsmenn alt tað góða í seg aftur. Ganga saman við Thor- stein Petersen og fólkaflokksmonu- um at avtaka hesa fyri fiskimannin verjandi feskfiskalóg. Teir ganga við fólkaflokksmonnum at seta tvungnan gerðardóm aftur í gildi, og er tvung- in gerðardómur fyrst settur í gildi gav fyri skiparar og trolaraeigarar, vil hetta svarta afturhaldið, ið hevur rottað seg saman móti fiskimonnun- um, skjótt koma við uppskoti um tvungnan gerðardóm í trætu millum