týsdagur 3. apríl 1951síða 1

FRÆLSI FØROYA LANDSBÓKASAVN Føroya Sosial-Demokratur JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Nr. 18 JAVNAÐARMANNA MOTMÆLISSTOÐA Dimmalætting« fer við broddinum burtur frá sømd og sannleikskenslu í politisku skriving síni. Í eini av seinastu greinum sínum móti javnadarflokkinum loyvir hon sær at síðustilla javnaðarmanna mót- mælisstøðu yvir fyri landsstýrinum og ti samankneppta afturhaldinum, sum stýrið hevur aftan fyri seg. við fólka- flokksins mótmælisstøðu undir og ár- ini aftan á kríggið. Blaðið sleingir móti javnaðarmonn- um, at teir hava einans málið at knasa landsstýrið. Hetta er so blóðskeivt. sum tað ein- asta av góðum positivum úrslitum. sum landsstýrið og seinasta løgtings- seta kann vísa á. er beinleiðis javnað- armonnum at takka fyri. Uppskotið um fiskimannsins partur ikki skuldi pantsetast uttan hansara samtykki, varð framtrodkad av javn- aðarmonnum. Uppskotið um broytan av Føroya fiskasolu framtrodkad av javnaðar- ; monnun. Uppskotið um lønjavningargrunnin trodkad fram av javnaðarmonnum. Uppskotið um forskotsrindan skips- fiskimanna troðkað fram av javn- adarmonum. Uppskotid um happadråttin - trodk að fram av javnaðarmonnum. Uppskotið um einkarsølu við tub- baki trodkad fram av javnaðar- monnum. Saneringarlógirnar, sum enn ikki eru settar í gildi trodkad fram av javnaðarmonnum. Viðgerðin av fíggjarlógini leidd av javnaðarmonnum. Javnaðarmenn hava verið við alla- staðni og gingið á odda — har ið flokkurin á nakran hátt hevur kunnað SJÓVERJAN Tað hevur ofta verið tosað og skriv að um sjóverjuna, og øllum er greitt. at hon í løtuni er úrlagi ring. Í løtuni er verjuskipið Ternan í Køroyum, men útróðrarmenn klaga yvir al teir mest sum onganti síggja hana, sjálvt um hon hevur alstórar uppgávur at røkja úti á fiskileiðunum, har tað dagliga er hópur av trolarum. ið eru naskir við línurnar hjá út- róðrarbátunum. Bátarnir missa javnan nógva línu. og línureiðskapurin er ógvuliga dýrur. Eingin ivi er um, at hesar missirnar kundu bátarnir verið spardir fyri, um Ternan var har um leið teir royna. tí lað er ein royndur verunleiki. at trol- arnir halda seg væl burtur, bert onkur er at ansa eflir teimum, og verjuskip- rætt at reka teir burtur frá ini hava linunum sjålvt um tad er uttanfydi 3 míla markið. Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu | forsvarað tað sum forkempari fyri fiskimannin og arbeiðsmannin og ein- ari rættvísari skipan av okkara sam- felagi. Men javnadarmenn hava aftur å hin bógvin vid flammandi ídni barst ímóti afturhaldinum og tess landsstýri alla- staðni, har ið minnimaðurin hevur verið skerdur. Teir bardust og vilja berjast ímóti tílíkum misgerðum móti fjøldini sum gjørdar vórðu við teirri fjandansligu atsóknini móti minnamannsins keypikraft. teirri ræðuligu tollløgini, ræningint av minstuløn fiskimanna uppá 700 kr. fellingini av javnadarmanna upp- skoti um stórmannaskattin, hvar eftir stórmaðurin ikki skuldi hava loyvi at taka meiri frá enn meðal- | inntøkumaðurin. hvareftir smá- maðurin slapp heilt frá løgtings- skatti við at fáa dýrtíðarviðgjørt inntøkuna upp til húshaldsbud- gettið, fellingina av rúgvum av øðrum góð- um uppskotum frå javnaðurflokk- inum, ið vit vilja koma aftur til í seinri greinum. Eingin mótmælisflokkur hevur verið meiri positivur enn javnadarflokkurin í Føroyum. Og vit skulu lova »Dimmalætting«, at afturhaldið skal íkki sleppa at sova ella doyggja í syndini. Tað sindrið av góðum, ið kann verða kroyst, skal verða kroyst úr tí. Og fyri hvørja beistagerð vil tað so fáa so dygg høgg og sløg, sum vit eru mentir at geva. Hetta er tann mótmælisstøða, vit javnaðarmenn hava bundið okkum til - aðra kann flokkurin ikki forsvara. Útróðrarmenn Hvar er verjuskipið ? Tað er eingin nylta í einum verju- skipi, ið liggur á Havnini, norðuri í Klakksvík ella aðrastaðir. Nú er tað krav teirra, at verjuskip- 10, ið tryggja skal teir móti missi av ovurdýrari útgerð, leitar út á fiski- grunnarnar saman við útróðrarmonn- spyrja: um. ——— iw BEISTAGERÐIR beistagerðir | Soleiðis Fríggjanáttina = vóru gjørdar umborð á Ternuni. vóru ymiskir lutir tiknir av lossispæl- inum. hvat orsakaði at hon var seink- að við Suðurovarlerðini. Ofør sela Klakksvikartrolarin i Onglandi selt 551 ks. fyri 2.766 stp. Fystnes hevur Týsdagin 3. apríl 1951 Fiskiskapurin Í vikuni, ið lokin 24. veiddu Klakksvíkarbátarnir 98 tons og rar mars Lorviksbåtarnir 20 tons. Bestur av Klakksvikarbåtunum var Ørvur vid 10.405 kg. Seinasta leygardag fiskaðu bátar úr Klakksvík heilt væl og frægastu bát- arnir lógu um 10.000 pund. Tíverri fingu teir illa roynt fyri trol- arum, og einstakir mistu línur. Hå- stk. Íkki gongur heilt væl við agninum. enni soleiðis 28 Bert ein hátur hevði feska sild í gjár. TIL ÍSFISK Einstakir av trolarunum fara nú til ísfisk. soleiðis ger Nólsoyar Páll klárt til ein isfiskatår. Av Klakksvík fer Svínoyggin ein isfiskatår, áðrenn farið verður til Grønlands. Skálaberg. ið hevur ligið leingi tekur nú fisk á Klakksvík. Blaðið verður bílagt á kostar kr. 2,50 + posthúsinum, og porto um fjórðingsárið | 25. Árg. AGNIÐ Nú er komið til ta tíð, tá torført verður at fáa agn. Bátar eru longu farnir at sigla til ymisk pláss í Føroy- um, fyri á tann hátt at vissa so mikið av agnið at veiðan ikki verður tarnað. Til agnfarmar frá útheiminum. Klakksvíkar eru komnir tveir Soleiðis hevði Eystnes 7 t. heim úr Onglandi, og Barið hevur verið í Vestmanna- oyggjunum eftir 16 tonsum av agn- sild. »Villdunnan« Lýst var at sjónleikurin Villdunnan skuldi um framførast í Sjónleikarhúsin- fríggjakvøld og leygarkvøld í síðstu viku. Hetta varð tó av ongum. tá ein av leikarunum gjørdist sjúkur. verður Væntuliga sjónleikurin tó framførdur síðst í hesi vikuni. ALDRI HEVUR HEPPNARI BRAGD VERIÐ GJART FØROYINGUM TIL FRAMA GRØNLANDS-SPURNINGURIN Ongatid hevur verid vunnid so langt åleidis i gronlandsspurninginum, sum í hesi syftu, formaður javnaðarflokks- ins fekk tann heiður at vera umboðs- maður føroyinganna á ríkisdegi og á samráðingarfundunum í Grønlandi. Lógin um, at føroyingar og danir skuldu fáa somu rættindi í Grønlandi sum Grønlendingar sjálvir, var sam- tykt í fjør. Men í nýskipanini fyri Grønland var stovnanin av einum sølufelagi fyri allan fisk, sum varð veiddur av donsku ríkisborgarunum. Hetta var gjørt við Føroyum sum fyrimynd. Men haraftrat kom við No- regi sum fyri mynd — tann skipan,, at av tí veidda fiskinum skuldi verða goldið eitt gjald til javningargrunn at taka til í ringum tíðum. Tá ið so føroyingar hava sítt egna sølufelag. og umstøðurnar hjá teim- um eru so, at teir illa verða mentir at leggja í ein felagsgrunn í so stórum muni sum tilfellið hevur verið og er í Noregi, tók P. M. Dam á ríkisdegi fyrivarni viðvíkjandi sølufelags-spurn- inginum og bað státsministarin og rík- isdagin ganga vid til, at tey føroysku hovi til at fiskivinnufeløgini fingu samráðast um spurningin. Tað kom so í lógina, at hon skuldi ikki koma í gildi fyri føroyingar, fyrr enn samráðingar vóru farnar framm soleiðis sum ynskt. Státsministarin Hedtoft lovaði sína vegna og vegna ríkisdagin, at roynt skuldi verða at finna eina skipan, sum bæði kundu vera nøgdir við. føroyingar og grønlendingar Og eitt fyribils úrslit er nú vunnið. Nú hava føroyingar lógligan rætt at veiða inni á fjørðunum, men tó ansa eftir ikki at nerva bústaðirnar. Hetta er eitt óført úrslit. Heilt ókeypis vinnist hesin rættur ikki. Men tað er synd at siga, at treyt- irnar eru grovar. Veiða føroyingar 16.000 tons verður talan um eitt kilogjald uppá stívt hálvtannað oyra. Hetta vinna frí veiðirættindi og sleppa at gjald er vert at lata fyri at hava fiskin undir egnu sølu síni. Vit hugsa. at vit uttan at nerva nakran kunnu siga: Betri gjørd enn P. M. Dams til Grønlands sendiferð hevur aldri verið og niður á ríkisdag fyri at tala før- ovinganna sak í grønlandsmálinum. Um nú javnaðarmenn ikki bjarg- Framh, á bls. 4.