týsdagur 12. juni 1951síða 1

FØROYA LANDSBÓKASAVN í E-U AU sr - Føroya Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNABDUR BRODURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á | Týsdagin 12 juni 1951 Bladid verdur bilagt å posthåsinum, og | 25. årg. I. síðu, 15 oyru á 36 | 3. og 4. síðu | HVÍ FÆR IKKI MANNINGIN Á LEIVI ØSSURSSYNI 3 FERÐIR MEIRI LON ENN AÐRAR TROLARAMANNINGAR At tað er Dagblaðið, ið hevur sett fram henda spurning, hava fólk sjálv- andi ikki ilt vid at gita. Fyrst og fremst gongur tad tyduliga fram av spurninginum, og hartil vita øll, at tá Dagblaðið einki annað veit so koma við øllum møguligum illgitanum móti ara- og fyritøkur at svara Sosialinum aftur. teir ein arbeið- eygum ið sum kunnugt er fiskimannafyritøka. standa ikki væl í Dagblaðsmanna. Vit hava skrivað um tann ovurvinn- ing. ið loyvdur verður at taka á nógv um økjum innanfyri handilslívið. tær órættvísu toll- og skattabyrðurnar. ið fiskimenn mugu træla arbeiðarar og afturhaldsins | tað samstundis undir. tað órættvísa í skerjan av keypiorkuni. stóra 0 lønina upp. av minstulønini hjá fiskimonnum. leit rættvísi í al trysta sum prísirnir fara eyðræningina hart trýstu isfiskasåttmålarnir o. s. fr. Vóru allir allar um at bera somu byrður var einki at stættir og fyritoku sagt um tað, men vit vita, at samstund is sum hesin trystingar- og niðurskurð- arpolitikkur verður framdur móti at beidara- og fiskimannastættini. sleppa aðrir stættir undan hesum okursbyrð- unum. við 20—30—40 tús- lað gera tað mannin inntøku kann Fyri und kr. í sama, um hann betalir 15 % meiri í tær 3-—4- útreiðsla, 216,89 kr. til húsarhaldið, er ein kærkomin gáva. bæði 15 % ið einans vinnur men fyri hann, 5 túsund kr.. verður tað ein ið munar í stórum. í studningi til matvørur og hon kemur øllum til góðar. ríkum og fátækum. men kostar | | | í eykatolli. | Tíverri skal gjaldast nógva ferðir | meiri enn bert hesi 15 % og hvoi skal gjalda tað? Ikki rikmenn, heilsølumenn, keyp- menn, reiðarar. stjórar, men arbeið yrarnir. Studningslógin er navnliga so snild isliga gjørd, at hon í stóran mun á virkar prístalið, og í somu løtu. sun ávirkar hon eis- hon åvirkar pristalid, ini lønina hjá arbeiðarunum. 216.89 kr ur 18 oyru um tíman ella umleið 150 at lønin fell Hesat gera, kr. um árið. Arbeidarin má sostatt gjalda 2 kr. av løn síni fyriat fáa I kr. í studningi til matvørurnar. Kanna vit eftir. hvussu tað er vørð ið við skattinum. endurtekur søgan sep eisilll har fiskimenn gjalda Arbeidarar og skatt av hvørjum einasta oyra teir vinna. við stórfyritøkur. Samstundis vita vit, at maður 700.000 kr. í sleppa ska inntøku, stjórar 0. a ttafríir. Og hvussu nógvar miljónir kr. mugu ikki sleppa skattafríar, tí eingin er. ið dregur hvørt oyra fram í dagsins ljós. sum hjá arbeiðsmonnum og fiskimonn um og tænastumonnum ? Eisini hetta eru útreiðslur hjá ar beiðar- og fiskimonnum. teimum, hvørs høv- Og hvussu vid uðsinntøkur standast av vinningsbýt um, tantiemi o. ø., gjalda teir skatt av hesum lættvunnu inntøkum í mun til. hvat fiskimadurin má gjalda í skatt av síni hartvunnu inntøku? Jú dýrari vørurnar eru í innkeypi. jú størri verður vinningurin fyri hand ilsmannin. Tí ræður um at keypa dyrt. og progv er fyri, at hesin handilsvoi tikkurin verður dúgliga ríkin her á landi. Framh. á síðu. HVOR VANN Í VERKFALLSBARDAGANUM ? Onkur vil siga, at allir taptu. Ja, satt er tað, at eitt verkfall altíð er til tap fyri land og fólk: men ikki ber eymur um tað. Skal tann arbeiðandi stætturin til at vera oymikið vinna fram, so må hann stríðast tíverri lí soleiðis er lagnan hjá ti ognarleysa. Mangir avteimum sum nú búgva í stórbygdunum og einki eiga uttan ta daglønina ella tann fiskipartin, sum er frá hondini og í munnin, hava áður búð úti á onkrari av bygdunum kring landið, har nógv- i godir dalir liggja ódyrkaðir og bíða eftir , at onkur skal gera teir til bø. Mong kúgvin kundi tá livað hesum dølum og mong av teim børnum, sum nú ganga bleik og veik á steingøtum ella á asfalti og einki eiga at drekka uttan svart te vatn, kundu drukkið mjólk útí í onkrari bygd har jørð og dyrki- lendi liggur í órøkisskapi. Hví er heta so vorðið? Jú, at finna, men tað er tungt ella skriva, kapitalista- og góðseigaraørinda- ognar- svarið er lætt at siga tað eru teir somu sveinar, sum forða fyri at leysir fáa jørð og harvið mjólk til børnini, eisini sita á sum Føroya løgtingi og í Landsstýrinum og leggja plánir um og rópa at ske rja ke »ypiorkuna hjå arbeið- arastættinum. Fiskimenninar hava skert við nettosáttmála- Á hok- uspokus, sum har av fylgir og við iskasølu, sum kapitalist ar einsamallir skalta og valta við. upp um teir longu : num og øllum óreinskapi og Førova Í o har er einki eftir uttan tey neyð- arovruni, sum hvørki er til at liva ella doyggja av. Do eru í armóð og neyð. Nú eru bert kimenninir arbeiðararnir eftir. Men nú rópa 1 Før kal kapitalistaumboðsmenninir yKeypiorkanin oya løgtingi: skerjaste lykkjan, » : Plánurin var gjørdur um skuldi um háls at beiðaranna var longu gjørd þí- | lætliga sæð at smoyggja hana niður um høvdið og rykkja á eydn- aðist tó ikki, tíbetur. Somikið arbeidararnir, at hesa ferð skerd orovliga, vunnu varð teirra keypiorka ikki ikki so sum kapitalistaumboðsmenninir í — í hvussu er Landsstyrinum og á Løgtingi So statt kann sigast vunnu verkfallið tó at ka høvdu ætlað. al arbeiðararnir somikið stóðu teir saman, pitalistabløðini við Dimmalætting á odda royndu at spjaða kreftit nar, og aðrir yvirklassaGrinda- sveinar gingu kring landið at øsa fiskimenninar upp ímóti arbeidar um í staðin fyri at biðja fiskimenn styðja arbeiðarar í teirra stríði, soleiðis at arbeiðarar kunna styðja fiskimenninar, tá ið tann dagur kemur, at taka stríðið upp ímóti teim, fiskimenn noyðast at sum uttan einki vilja teimum hungur og hall. unna ikki plánir um at Vinningurin var stórur yvirklassans skerja keypiorku arbeiðarans eydnaðist ikki hesu ferð, J. H. Danbjørg. Vinningur smásalumanna Í svarinum, sum javnaðar- og tjóðveldisflokkurin landsstýrinum, men tíbetur. ingu frá var millum annað sagt, at bruttovinningurin hjá mat vøruhandlunum var 6 %. hetta ikki Í mongum forum et rætt. T. d. hevur prísráðið nýliga á sett hámarksvinning á hvalatvøsti. Her er frå handli til forbråkara settur 85 oyru pr. kg I handlandi 60 prisurin og frå hvalastøð ti Oyru. Hetja cevu uppa 41,7 7 enn fra ein bruttovinning ella 35 7 | ind meiri urt er í bran týri ill kostar kr. 2,20 + porto um a fjórðingsárið | | | Hoyr Dagbladspippini So væl rakar okkara skriving i Dagbladid einki einki hevur at finnast at bladnum uttan einstakar prentvillur av og Sosialinum, at á. Fast hevur tað tikið, ið Dan- bjørg hevur skrivað. Ikki eitt orð frá Dagblaðnum. Nú ein dagin vóru nakrar reglur í Sosialinum blandaðar m. a. eisini úr einari grein frá Danbjørg. Beinan vegin Dagblaðnum veik og neyðarslig: »Prentvill- >" komu »pippini« år ur<. Tað var alt teir hévdu at finn- ast at greinini hjå Danbjørg. Nú man rættuliga vera brotnað yri nevinum, tí hoyr hvussu hesin nakni, neyðarsligi Dagblaðsungin ppar: »Vit hava fyrr funnist at ti håtti ið arbeiðsgevararnir nýttu til at yyrja samráðingarnar við . .« Nú kanska onkur trýr, Taðið hevur beidsgevarunum eina fleingju, ein- rættleiðing ráðingunum; men lesararnir skulu at Dag- givið rættuliga a hvassa undir sam- ikki vera kløkkir. Lesið tað Dag- blaðið, teir her benda á. ella kan- Dagblaðið sjálvt hesa atfinningina endurtekur fyri at ska vísa sína reystligu støðu. Tá skulu hoy ra »pipp« . NORDLYSID og VERKFALLID Tá ið Nordlysid kom við ogvus- ligum rakstrarrópum sum: Burtur Latið yvirgangs- við sema i Havn! i kúga av og øðrum ósonnum tíð- tykkum ik! kroppum! indum um verkfallið i Havn, åtal- aðu blaðið fyri hesa skriving, eins og aðrar royndir at seta bygd- armenn móti Havnini — arbeiðar- ar móti arbeiðarum. Dimmalætting og Dagblaðið royndu alt teir kundu fyri at seta men yvirgingið erka- liskimenn móti arbeiðaraum, Norðlýsið hevur kapitalistverjunum í sínum spjað- ingarroyndum. Tá ið tað kennist teimum nóg so frekt at halda fast um, at Havnar streikan einans var ein beistagerð av nøkrum »yvirgangskroppum«, royna teir á annan hátt at gera tað, ið skrivað hevur verið í Sostali- til lygn. Teir halda fast um at streikan ólóelig. orsakað av at meiri arbeiðaraunum gekk við til semingsuppskotid og tí at Før Arbeiðarafelag ikki segði liga. num. Val lutin av oVvd treikuna løg Framh. á 2. síðu.