týsdagur 17. juli 1951síða 1

FRÆLSI Nr. 46 Liggjas Húsgarð Fin av okkara stådumonnum er mætastu mót- farin. Eg havi havt tann heidur uttan fyri politikk at við honum og vil fegin vera við at lýsa frið yvir minni hansara sum álítandi, samstarva ein orðdjarvan mann, góðan í ávikum. Térur Axalsson Dalsgárd. BÓKAGÁVAN Úti á bókasavninum var 1'rs- dagin kl. 3 samkoma. Dansku håkasavnsstjøri, Robert L. Han- sen år Keypmannahavn, handadi yvir til stjóran fyri bókasavninum her, Chr. Líitzen, donsku bókagávuna. Fleiri fólk vóru boðin við, ann- ars vóru øll vaksin fólk, 16 áhuga inspektøri, høvdu, vælkomin. Chr. Liitzen beyð øllum at vera tinæst orðið til bókasavnsstjóran, Hansen. vælkomin og gay Hesin helt eina ógvuliga áhug | verda røðu. Spurdi, um vit nakr antíð høvdu hugsað um hvat vit høvdu vitað, um eingi bókasøvn høvdu verið, tí við at leita á bóka søvnum, verið hava gjøgnum tíð irnar, hava vit fingið kunnleika um forfedrar okkara. Ár 700 f. Kr. var í Nineve bók asavn, hvar leirtalvurnar, teir skrivaðu á vóru goymdar. Papyrus bókasavn var í Alex andria 100 ár f. Kr., og 400 ár e. Kr. vóru fleiri bókasøvn í Rom. Seinri høvdu stórmenn bóka- søvn á borgum sínum, og bygdi hesi rúm við teimum í Rom sum fyrimynd. Í miðøldini var tað mest kirkj- an, ið gjørdi hetta megnarverk. Klosturbrøðurnir sótu har og ikki bert savnaðu saman tað, ið skriv- að var frammanundan, men teir skrivaðu eisini. Í 17. øld hevði verið ríkt ands- liv í Danmark, og hevdi hetta eis- ini sett síni spor, soleiðis var Rik: isbókasavnið stovnað tá. Í 1828 varð bókasavnið stovnað. 2000 bind vóru og Jens Davidsen úr Suðuroy var bóka- her vørður. Sum miðstøðubókasavn fyri all- ar Føroyar varð tað gjørt í 1921 við M. A. Jacobsen sum bóka- vørði. Frá 1920 til 40 gekk savnið væl fram, studningur hevur fing- ist frá ríki, løgtingi og kommunu. Men ovlitid var gjørt fyri børn- ini, har mátti meira gerast, tí við at læra børnini at viðfara og lesa Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu | sum kundi skapa friðarlig vinnu- FØROYA LANDSBOKASAVN Føroya Sosial-Demokratur JAVNADUR Tysdagin 17. juli 1951 Frågreiding TIL ØLL Í mong ár hevur verið trupuli at fáa eina sjóverju her á landi, líkindi fyri okkara útróður. Landsstýrið hevur mangan fingið áheitanir at fáa bøtt um hetta, og hevur vent sær til donsku myndug leikarnar at fáa økt sjóverjuna. eins og talan hevur verið um at fáa leigað føroyskt far til brúks hes- um viðvíkjandi. Tann danska sjóverjan, ið hevur eftiransanina á hondum, hevur haft trupult við hetta av ymiskum orsøkum, millum annað av troti uppá skip. Við lí nýggju donsku verjulóg- bøkur við skili, varð tað besta grundarlagid lagt fyri einum góð um bókasavni lagt. Kríggið hevur eisini sett merki á bókasavninum helt hann áfram. illa vidfarid, uppslitnar og hvørt a komið av alt vai bøkurnar ínum. mer skafti ley síðstu árini, var mest at takka | al so nog Vat bókavørðinum Sverra Fon fyri. Danski rikisdagurin hevur játt- ad 30.000 kr. í 3 år til at keypa | bøkur fyri sum gåva til Føroya. | Her var so tann fyrsti tridingurin 5—600 bind, og høvdu Føroying- ar fingid loyvi at bidja um tær kur, teir vildu hava. Haraftrat as hann bræv, ið hann hevdi fing- ið frå ríkisdegnum, hvar teir lata sum gåvu til bøkasavnid umframt ina ådurnevndu: Rigsdagens ju- IV og V. Elber- ilæumsværk I ling: Rigsdagens medlemmer gen- nem 100 år. Tey bindini, id enn ikki eru åtkomin, koma seinri. Hann endaði við at rætta Liitzen | yvirlitið yvir bøkurnar, ið hann hevði við við hesum orðum: Med háb om at De má fá glæde deraf. Chr. Liitzen takkaði fyri røðuna og fyri at hann var komin upp við bókunum. Ein tann størsta týdning fingu hesar bøkur fyri fólk, ið lærdu. R. Long landsstýrismaður takk- aði landsstýrisins vegna fyri gáv- una og helt fyri. at hóast føroying- ar dugdu at lesa øll norðurlendsk tungumál, var danskt tó tað, ið best lá fy ri. Bókasavnið krevur so teir kunnu senda fólk út til bók- at hjálpa meira fólk. asøvnini á bygd fyri teimum. BLØÐIN! ini — nr. 276, 18. juni 1951 — er flotanum viðvíkjandi skipað hesi verjiøki: >Sundets marine- kommando, Bælternes marinekom- mando, Nordsøens og Kattegats marinekommando, Grønlands ma- rinedistrikt og Færøernes marine- distrikt.« Soleidis verður nú skipað sjó- verjustøð her í Føroyum, sum í lyrstu syftu kann verða fiskiveiði okkara til frama. Har verður ra- diostøð, sum skal hava samband við Danmark og í Grønlandi, eins og tað gerst møgu- radiostøðir í ligt henda vegin at fáa samband við føroysk skip á hesum sjóøkj- um. Støðin skal útvega eina meiri fullfiggjada veður- og bjargingar- tænastu í Føroyum. Hetta nystovn aða verjiøki veitir møguleika fyri, at danska sjóverjan alt árið kann hava skip undir oyggjunum fyri fiskiskipum veiðiøkinum at veita føroyskum nog lrygga verju á um framt neyðturvuliga bjarging arhjálp. Til at kantórarbeiði og vaktarhald rokn- passa radiostøðina, til | ast við, at henda verjustøð kemur at hava eina manning av um leið 30 monnum. Tað fer at taka eina tíð, áðrenn arbeiðið er liðugt, men eltirkanningar um pláss at byggja á o. a. vilja fara fram í næstum. Ein lítil bráðfengis støð skipað fyrst í september mánað. L.v. J. Djurhuus. verður Kring um heimin Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 3,20 + porto um fjórðingsárið BRODURSKAPUR | 25. årg. | Tidindi nd Um 50 grønir skótar eru farnir til Hvalbiar i dag. Um 35 år Havn og Klakksvík. Ætlanin er at vera eina góða viku. Leiðari frå Klk. Busch prestur og Henry Andrea- sen trúboðari, úr Havn Johs. Mor- tensen skrivari og Óla Bjørn prent- ari. Frá 1. aug er Henry Andrea- sen settur sum trúboðari og skriv- ari fyri K. F, Ú. M. og K. fyri Norðoyar. Í Vest Himmerland og Viborg kreds hevur hann verið eitt gott ár frammanundan. Teir gulu fóru til Eiðis. Klakks- víksskótarnir báðir vóru í ferða- lag við Pride ígjár. Fr r Frælsur ítróttur Å seinastu Vågastevnu var kapp ing í frælsum ítrótti. Mongum tókti hetta bestu ítrátt- agrein aftan á kappróðurin. Hetta er iheimligt, kann íðkast um fólk ið er fåment og krevur lítið til fyri reikingar. Har 2—3 ung fólk eru saman, kann hesin ítróttur væl venjast. Síðan er hetta í stóran mun bygt á fornan ítrótt, bæði at stykla og at seta fót á teig, leypa um ánn- a og renna. Ungfólk, ið ganga á odda, tit eiga tøkk, ungfólk, id enn eru utt- anfyri vøllin, trínið innum >. . . spjót at varpa og til hvørja útreiður, ið tær vilja fremja.« Børnini í Vágum eru longu far- in at íðka henda ítrótt. + Roknad í miljardum og miljónum Vit liva í einari tíð við stórum ølum. Ongantíð í søguni hevur heimurin framleitt so nógv, ong- antíð heimsíbúgbvararnir rúkt so nógvar vørur sum nu, og hava ongantíð hava tær verið so dýrar. Dag um dag hoyra vit um stór øl: skattir, útreiðslur til hervernd, stórar herir og astronomisk fram- leiðsluúrslit. Alt verður uppgiv:ð í milliardum, miljónum, division um. líggjutlúsund tons og øðrum, meir og minni kendum støddar- eindum. Í ár skulu í liardir dollars til Talið er og verður enn størri í dørs! 1 USA nýtast 73 mil- almennar úl- reiðslur. astrononmiskt krónum, navnliga: 511 millardir kr. Hetta verður 485 doll í> pr. í- búgva, vøggubórn og avlamni oldingar íroknaði. Fyri hvørja fa- milju verður hetta umleið 2000 dollars. Til kriggsdubbing skal USA í år bråka minst 43 milliardir dol lar. Av hesum verða 25 mill. nýtt ar til kriggs-»isinkram«: tanks, flogfør, kanónir o. s. fr. Hetta amerik. familju. Fyri henda pen- ing kundi ein lættliga keypt ein vakran, brúktan bil; men nú fer peningurin til onnur akfør, id eru væl dýrari. Eitt miðalstórt tanks kostaði undir seinasta heimsbardaga 25