týsdagur 17. juli 1951síða 2

17. juli 1951 tús. dollar, í dag fýra ferðir so nógv. Tey størstu flogførini kosta minst 3 mill. dollar (Tann ver unligi prisurin er eitt loyndar- mál). Rakstraråtreidslurnar um tíman eru 1000 dollar — 7000 kr. Fyri tann pening tað kostar at senda eitt slíkt flogfar um Atlants- havið høvdu fýra familjur í Før- oyum livað væl og virðiliga í eitt ár. Ein maskina er eingin luftfloti. Til ta minstu eindina skulu minst 3 flogfør, í peningi 56 milj. kr. ella nógv meir enn danir nýttu til alla hervernd sína undan seinasta heimsbardaga. Nýliga eru játtað ein hálv milli ard dollar til eina plutonverk- smiðju, ið skal framleiða »atom- orkuevnir«. Fyri henda pening kundu t. d. danir bygt tvær brúgv- ar um Stóra belt«, 2 um Oyra- sund og enntá havt størt avlop. Vildi ein heldur brúkt peningin til okkurt annað, kundi ein t. d. latið bygt 100.000 stór, vøkur og fult út nýmótans sethús. Kriggsdubbingin umfatar ikki einans maskinur, men eisini menn- iskjur. Vestureuropa skal dubba til 50—60 divisiónir. Hetta vil merkjast millum hin besta ung dómin í hesum londum. = Hetta verður 1.080.000 menn í fyrstu atløgu, men aftanfyri hvøn av hes- um muga standa 3 aðrir, ið skula røkja verndarmål, t.v.s. 3,2 milj. manns afturat, til samans "ska nógv sum allir Danmarkar íbúgv- ar. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR »Armar togna, árar bogna« Hvussu ætla menn at skipa fyri kappr6dr- inum, komandi 6lavsvøku? Aftur í ár sær tað út sum menn ætla at lata størsta ítróttin - kapp- róðurin - fara fram undir somu vidurskiftum sum árini framman- undan. Hetta eigur ikki, ella fer ikki at bera til longur. Eiraferð má verða hildið uppat við slíkum óskili. Hvør er at skipa fyri at slíkt ikki hendir? Hvussu mangar ferðir hevur ikki verið skrivað og talað um hetta aftur og fram. Lat- um okkum nú taka okkum um reiggj og saman við teimum, ið avvarða seta ein stoppara fyri hesum óskili. Um kappróður skal fara fram í ár á Vestaruvág mega øll skip og bátar id har verða flutt ta løtuna, ið kappróð- urin fer fram og eigur málið at liggja verða flutt longur inn t. d. árakað norðara enda á Fiskasentralinum HAVNAR —— KEYPSSAMTØKA Fundur verdur fyri limirnar hóskvøldið 19, í hs. kl. 8 stundis liga, meðan stovnandi aðalfundur verður útsettur fyribils. Erni: Frágreiðing frá stjórnarskrivara Ingvarsen, København. Ýmist. Innbjóðararnir. Framtíðarvónir Førova Skal ein døma eftir teim mynd um, sum kapitalistablådini fora fram, so eru framtíðarvónirnar alt annað enn ljósar. Tann einasta leið, sum eftir teirra tykki er at ganga, er at minka allar lønir so langt niður, at keypiorkanin skal skerjast so mikið, at Føroyar har- við koma at innføra minni vørur. Serliga eru tað arbeiðslønir, ið minkast skulu iorkan er longu farin niður í einki — at minka inntøku stórmannsins fiskimannakeyp- so langt niður, at hansara keypi- orka verður skerd, er ikki talað um. Keypiorkan hjá arbeiðara- stættinum á landi og sjógvi skal altso skerjast. Hetta er hitt kapi- talistiska herrópið. Ég vil beinan vegin siga við ka- pitalistaumbodsmenninar, at um teir einki vita til råda at taka, so megu teir aldri meir rópa upp um, at Føroyingar skulu ráða i Føroy um, og vit skulu elska Føroyar o. s. fr., tí tað sigur seg sjålvt, at hes in stórmannapolitikkurin verður at gera vidurskiftini ikki verður livandi í Føroyum utd an hjá nøkrum fáum stórbøndr- um og teirra líkum. Onkur vil halda, at keypmenn, heilsølumenn o. s. fr. liva eftir, men tað verður soleiðis, al einans so leingi, sum ein fjøld er, sum teir kunna handla við. Er fjøldin komin so niður í armóð, sum tað sær út til, at hon verður at koma og fyri ein stóran part longu er komin, so kemur armóð og neyð yvir heila okkara land. Hetta er av sonnum ein døpur mynd. Tessvegna megu vit gera alt fyri, at henda kapitalistiska leiðin ikki verður fylgd. Hon er lands skaðilig. Vit elska okkara land og vilja, at her skal verðu hugnaligt ikki bert fyri ley, sum eru fødd við einum festi- at liva fyri øll brævi ella einum gullposa um hálsin, men eisini fyri tey, sum fødd eru við ár í hond og ikki eiga sýru i vegg. Yrbeidarar og fiskimenn megu av sonnum roknast millum teirra, sum halda landi okkara = uppi. Koma hesir báðir arbeiðandi stætt- ir á ørmyndarhús, ella noyðast at rýma burtur úr Føroyum, tá man lítið fara at bera til hjá teimum sum tá eru eftir. Hví er so vorðið sum er, spyr mangur, og eltir mín um tykki kann hesin spurningu aldri verða settur ov oftani fram. Hann má síggjast frá øllum síð um. Spurningur er, um kapitalist- abløðini og umboðsmenn síggj a nóg gjolla, hvussu tydningarmik Ég haldi in hesin spurningur er, so at fólkið fær eitt sindur fyri peningin og ikki sum fyrr bert sær ein flota av maskinbátum, ið liggja og sigla stundum framman og stundum aftan fyri og beint við síðuna av kappróðrabátunum. Okkum kunnugt verður hetta í ár størsta luttøka av bátum, sum nakrantíð hevur verið á Ólavsøku og fyrsta ferðina at róð verður við 6 l0-mannaførum — um øll luttaka. K. F. U. M. hevur sum kunnugi latið bygt nýtt 10-manna- far. 14. september hevur ofta havt málið frammi um hvør ið stílar fyri einari slikari landsstevnu sum Ólavsøkuni; men hava vit aldri fingið kunngjørt nakað um hvørjir hesir menn ella hvør henda nevnd er og sær tað út sum alt er í leys- ari luft. Eitt vita vit SI, at her má verða nakað munandi gjørt um kappr %- urin skal vera høvuðsgrein ólav- søkunnar og verða fyrsta ítróttar- grein á skránni. Tí er ynski okkara at:øll, sum avvarða ella tey, sum heitt verður á ikki bera seg undan men verða við at fáa eina góða byrjan á ólav- søkuna. Ásloðari. *x Vit geva innsendaranum okkara besta viðhald. Tínæst er tað sjálvur ólavsønu- dagur, tå er ikki minsta óskilið. Fólk gongur og melur á vegnum og veit ikki hvar tað skal, a. 'í at so mangt fer fram um somu líð, og ofta vilja fólk vera við til ali, men kloyva seg sjálvan er «um kunnugt ógjørligt. Har eru hast r- ar, fótbóltur, hondbóltur og k.ba- rett í einum. Er tað ikki gjørligt at fáa skil á hesum? Hava Havrar fólk ikki skyldu at gera ali, ið gerast kann fyri at gesti.mr su fáa sum best burturúr sie>rini? Blstj. meg hava orsøk til at meta tað so- leiðis sum at teir alls einki síggja av ti kalda og beiska verunleika. Sóu teir, hvønn veg tað ber í dag, so høvdu teir ikki komið við tílíkum tvætli sum tað, at AT ein- samalt skal geva arbeiðarum og fiskimonnum livilig kor. Menn, sum tilikt seta fram, eru ikki hug- aðir til at kanna møguleikan fyri at bøta um okkara samfelagsvið- urskifti. Teir hugsa einans sum teir altíð eru vanir nevniliga um at verja stórmannin, og við hesum máli fyri eyga síggja teir hvørki til høgru ella vinstru, men einans tann kapitalistiska vegin, sum kan- ska kann føra teir og teirra líkar fram enn í nøkur år, men fá verða tey. Tað er givið. Spell bara, at Nr. 46 teir ikki vilja síggja hetta og royna at leggja um á ein annan meira samfelagsligan bógv. Framtíðarleið Føroyinga førir so við og við móti undirgongd so- leingi sum kapitalistar hava fleir- tal á Føroya løgtingi og í Lands- stýrinum, tí hin kapitalistiska leið- in førir nógv ov stóran part av veiðuni burtur frá reiðarum og fiskimonnum. Við øðrum orðum sigi eg tað soleiðis: eftir míni á- skoðan eigur veiðan t. v. s. í pen- ingi, aftaná at útreiðslur og ar- beiðslønir eru goldnar, at fella til reiðarar og fiskimenn, men ger tað nú tað? Tað er um hetta, vit eiga at hugsa í staðin fyri at sleingja ósannindi út um hvønn annan. Hetta er onnur síðan av sakini; og so koma vit til vøruprísirnar, sum eftir míni áskoðan liggja nógv ov høgir. Hvar er feilurin, og hvussu kann hann rættast? At senda ein mann runt um landið einaferð um árið ella annaðhvørt år, sum frammanudan hevur verið og sum enn er vordid, er nærum nyttuleyst. Her må ansast betur eftir enn so, men tad er serliga innkeypini, sum tad man vera gal- ið við, men verða tey kannað? Keypa føroyskir keypmenn ov dýrt inn, so selja teir sjálvandi eisini ov dýrt út aftur. Hetta er einki at taka feil av. Nógv hevur verið talað um teir trolarar, sum ovdýrir vórðu keypt- ir inn til landið. Jú, jú, latum okk- um tala um tað og læra av hesum, so vit ikki gera somu feilirnar aft- ur næstu ferð, men vit kunnu ikki í allar ævir klandrast og brigsla hvørjum øðrum, at tú gjørdi henda feilin, og tú gjørdi handa. Feilir vórðu gjørdir, tað eru vit samdir um, men mær tykir, at nú er stund at hyggja fram eftir og leggja plánir fyri framtidini og lata farið vera farið. Eitt kunna vit vera samdir um, og tað er tað, at skilið hevði verið ringt, um eingir trolarar vóru. Vit treingja til fleiri stórar, nýggjar og tíðarhóskandi. J. H. Danbjørg. KUNNGERÐ Tað verður her gjørt kunnugt, at býráðið fyri at spara um vatnið m-ðan turkur er, letur vatnbrunn- arnar steingja frá kl. 8 á kvøldi til kl. 7 á morgni. Annars verður, so leingi vatntrot er, vatnið regu- lerað soleiðis, at hvør býarpartur fær vatn 1—2 tímar hvønn dag. Samstundis verður heitt á allar borgarar um at spara mest møgu- ligt uppá vatnið og beinan vegin siga býráðsskrivstovuni frá, tá ið nakar verður varur vid at kranar, leiðingar o. a. leka. Tórshavn, t. 10. juli 1951. TORSHAVNAR BYRÅD