mánadagur 13. august 1951síða 1

| Í FRÆLSI FOROYA LANDSBÓKASAVN Føroya Sosial-Demokratur JAVNADUR BRODURSKAPUR Nr. 52 | | Tíðindi Fiskiskapur — toskur — sild — kalvi — fuglur og hoyggj Snørisskipini fáa nógvan fisk á Eysturlandinum. Í hesi vik- uni hava Elisabeth, Fimm systr- ar, Sigurfarið og Maritana roynt á Heklubankanum. — Týsdagin fekk Elisabeth 45 skpd. Fuglberg er farin á Eystur- landið við línu. Skipini sleppa ikki at royna innan fyri 3 mílna markið. Tey, ið hava verið innanfyri eru koyrd út um av verjuskipinum, ið tó hevur farið sera lagaliga fram. Alsey (fyrrv. skonnartin Karin) er komin á Føroyar. Chr. Holm Jacobsen hevur keypt hana úr Íslandi til silduveiðuskip. Misjavnt hevur verið við silda- veiðuni undir Føroyum. Við hvort hava tey brægda við og fingið heilt væl. Í seinastu viku hevur Dragarsund veitt heilt væl. Hann ætlaði at fara til Íslands og skuldi fáa gørn send yvir, men nú skal hann í ollum før- um fyrst aftur á Føroyar. Ein- støk av hinum sildaveiðuskip- unum ivast í at fara til Íslands. Útróðurin var lítil í hesi vik- uni. Veðurlagið tarnaði nakað og heldur ikki lå væl fyri við agni. Frægasti bátur mundi verða Brimnes, ið fekk 10.000 pund á Fugloyarbankanum í 2 setum. Veðurlagið á Suðurlandinum hevur verið sera ringt allan juli mánað og veiðan hareftir. Kalva- veiðubátarnir hava einki fingið, snurruvådsbåtarnir eitt sindur, einslakir heilt væl. Norðanfyri fáa bátarnir væl av kalva. Við Norðdepilsbátinum Louisu hava 3 menn veitt frá 400 til 1800 pund dagliga. Núp- ur setti eina setu í hesu vikuni og fekk 1600 pund. Lundaveiðan í Vidoynni hev- ur verið heilt lífil í ár. Lítið hevur verið roynt og fáningurin hevur verið minni. Bestu ár plagar veiðin at liggja um 30000. Í Hvannasundi hava menn gjørt eitt strekki av nyggja kaj- økinum har uppá 12 m. Tað kostaði 30.000 kr. og komu so langt út í sjógvin, at t.d. Ternan kann leggja at. Nú verður ar- beitt, uppá næsta strekkið, ið er 10 m. Komið er uppá sjógvin nú. Hettá kemur at kosta góðar 40.000 kr. Ætlanin er at gera enn eitt strekki út á sjógvin. Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á 1. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu Norðanfyri eru menn so smátt byrjaðir at hoyggja, men grasið er sera lítið. Soleiðis verða fiskimenn viðfarnir Á Føroya løgtingi seinast ting- seta var, varð lóg gjørd og kunn- gjørd í bløðunum, at Fiskasølan skuldi halda aftur 25 % av salt- | fiskapeninginum tå hann var seld- ur, tí tann penng skuldi fiskimað- urin hava, hesin peningurin kundi ikki veðsetast av nøkrum. Í tí treysti fóru menn avstað aftur í er hent. Tann reglugerð, ið landsstýri skal ár at veiða; men hvat gera til Fiskasøluna, so hon kann halda aftur henda pening. er enn ikki gjørd. Kunnu og vilja fiskmenn fram- vegis lata sær tílíkt bjóða!!! | Mánadagin 13. august 1951 | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, oy | kostar kr. 3,20 + porto um fjórðingsárið | 25. årg, HERNAÐARMÁLIÐ tingmål nr. 13/51 Loypa upp á tjóðlegg, detta nidur å langlegg, so kann sigast um Tjóðveldisflokkin í hernaðar- málinum. Hann smokkaði burtur og var veikur tá málið kom til um- røðu á tingi. Allir flokkar søgdu seg vera ímóti,at Føroyingar komu at luttaka í hernaðardubbanini. Men annað var helt Dam javnf. vegna hvat í tær stóru kreftirnar vestani ella eystani frá trýsti á eina lítla tjóð. Um tað hendi var henni einki í býti at gera. Tað z sæst hvussu farid er fslandi. Hann greiddi frå ti fundinum ið á sinni var hildin í statsmini- steriinum millum umboðsmenn og embætismenn øðr- umegin og Føroya ríkisdagsmenn (Th. P. møtti sum vant ikki) hinu- megin. Ríkisdagsmenninir — Dam og Niclasen — arligum tiltaki uttanum landsstýri og løgting. Men har kom fram, at tílíkt hevði ikki verið í ætlan og hetta var seinri váttað av ríkisum- boðsmanninum á Føroya løgtingi, ministeriisins mælti móti hernað- TÍÐINDI SUNNAN ÚR VÁGI Maritana hevur verið heima fullfermd fyri 3 ferð undan Ís- landi. Kemes landaði 320 skpd. Bæði skipini eru farin aftur til Íslands. Norco — grønlandsdamparin hevur skipað fisk upp her. Útróður er lítil og eingin. Fiskaturking fer fram í stór- um, bæði úti og inni. Smátt gongur at avskipa fisk. Harav lítil og eingin peningur millum manna. Sjálvt teir, ið eru millum størstu avskiparar — produsent- ar — av fiski, duga illa frá at greiða, hvussu tað hongur sam- an, at so illt gongur við at av- skipa fisk. Meðan fiskurin herheima verður vrakaður og flokkaður ferð eftir ferð og handfarin so varliga, eins og vóru tað sjúk menniskju, so verður ein trol- aralastin fyri og onnur eftir uppskipað í Keypmannahavn. — — Vrakað?? Nei! Fiskurin verður landaður við hvíslum. — Hvør kloddi stúvaður niður niður í tunnur ella kassar og sendur víðari sum »Faroe Fish« — — Er eingin her á landi før- ur til tess at greiða frá, hvussu hettar ber til. Her liggur fiskur- in vrakaður og flokkaður inni á goymslum. — Hvør króna og meira aftrat bundið í fiskivinn- uni — útgerðarmenn og fólk síggja ikki oyra — Landshand- ilin fyrstur á odda, síðani gross- istar og aðrir, ið hava livað feitt j meira »likvidum tidum« og hópa pening saman uttan at seta eitt svart oyra til verka — — gerast strammir — loypa á við sakførara og krevja annars solventar fyritøkur, tvangseldar fyri ein slikk. — Maðurin í gøtuni spyr og undrast. Svar fær tú einki — »Vi alene vide< —- Okkara himm- alhøga landastýri og hin væl- signilsisríka instílusjónin Føroya fiskasøla — Ja, vita teir sjálvir veruliga nakað? Í gjárkvøldið hendi tað óhapp at eldur kom í ein installering, ið var og dyrgdi. Til alla lukku var båturin staddur so nær akralandinum sunnavert á fjørð- inum og tey 5 fólkini, í båtinum vóru fingu bjargað sær á land — Firma J. A. Hjelm átti bátin, ið seinri varð bjargaður til Vágs at tað var sjálvandi, at Føroyingar skuldu verða við í samráðingunum og avgerum í øllum hernaðarligum spurningum ið møguliga komu at viðvíkja Føroyum. Í seinastu ríkisdagssetu segði Dam, varð ikki eitt orð talað við ríkisdagsmenninar um nakað her- naðarligt tiltak í Føroyum, ein- asta ið hent var, var lóg ið býtti Danmarkar ríki sundur í hernað- arøkir, har Føroyar og Grønland varð hvør sítt øki. Hendan lóg var beinleiðis ein útbyggjan av teirri støðu sum Føroyingar sum heild hava tikið hernaðarmálinum við- víkjandi, nevnliga at einki skuldi henda uttan samráðingar við og góðtakan av Føroya løgtingi. Við tað, at Føroyar er vorðið ein deild ber væl til at hava samráðingar um Føroyar heilt fyri seg uttan at fáa málið vavt inn í danskar hernad- arspurningar. Annars er støðan hjá javnaðar- og sjálvstýrisflokkinum søgd í hes- um uppskoti til avgerðar í málin- um sum Dam las upp. Føroya løgting hevur ynskt og ynskir ta best møguligu sjóverju og eina í samband við hana ver- andi veður- og radiostøð og bjarg- ingarskipan. Men tá í talan er um hvussu Føroyum skal verða í hernaðar- málum, heldur Føroya løgting sær rætt til eina og hvørja tíð at vera við í samráðingunum tí viðvíkj- andi og krevur, at einki hernaðar- ligt verður endiliga avgjørt uttan góðkenning og samtykt tingsins. Á Føroya løgtingi 8.-8.-1951. Føroya javnaðarflokkur P. M. Dam Sjálvstýrisflokkurin Johan Kallsoy illa farin. Menn eru so smátt farnir undir at asfaltera høvuðsvegirnar — góðar royndir eru gjørdar á vegnum niðan á Skúanes (Loranstøðina). El-verkið koyrir nú bert frá 8 á morgni til kl. 21 vegna vatntrot. Gróðurin er nokk av fræga. Nú er at vóna at hoyterrin og torvterrin roynast eins væl. Tidindamadur.