leygardagur 10. november 1951síða 1

FØROYA LANDSBOKASA VN Førova Soslal-Demokratur FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR | Lýsi ; fyri , ae | ýsingarprísur fyri mm: 20 eyru á saran in on K Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og | „= Nr. 65 | I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu | Leygardagin 10. november 1951 | kostar kr. 2,20 + porto um fjórðingsárið | 25. árg. AÐALFUNDUR JAVNAÐARMANNA Leygarkvøldið 3. í hesum varð hildin aðalfundur Føroya javnaðarmanna. Formaður gav athugaligt yvirlit yvir ta politisku støðuna, flokksins arbeiði og støður síðani seinasta aðalfund. Stórhendingar vóru farnar fram í seinastuni í okkara politiska lívi. Javn- aðarflokkurin leyp væl fram við seinasta val. Hetta leyp kvøkk á afturhaldið at ganga saman til eina fylking móti javnaðarmonnum. Fólkaflokkurin forsvór sín sjálvstýrispolitikk og gav seg við húð og hár yvir til sambandið. Og ssam- handið var ikki krasid, tók um hálsin á fólkaflokkinum og lovadi at leggja niður allan sín sambandsideologi, t. v. s. sambandshugsan. Fólk veit nú, hvar ið hesir flokkar eru. Har er nógv vunnið. Sambands- menn eru ikki sambandsmenn. og fólkaflokksmenn eru ikki sjålvstyrismenn, sum teir hava borið seg fram til valini, men hesir flokkar eru einans afturhalds- menn, andstøðumenn av javnaðarrørsluni. arbeiðarapolitikkinum. At gekka- skortarnir eru falnir, er stórhendingin mikla. Javnaðarflokkurin er nú ein mótmælisflokkur. Uppgáva flokksins er at samla allar arbeiðsmenn, fiskimenn og allar sosia- listhugaðar menn í ein bólk, eins og tilfellið er í øðrum framkomnum demokra- tiskum londum sum Danmark. Noreg, Svøríki, Stórabrettlandi. Fyrr enn henda fylkingin er en verunleiki, verður arbeiðs- og fiskimanna- fjøldin og alt hitt starvandi fólkið ikki at vinna fullar sømdir í okkara samfelagi. Og henda fylkingin eigur, um henni skal verða væl burtur úr, at renna saman við arbeiðarafylkingingarnar í Norðanlondum, fyrst og fremst arbeiðara- samgonguna í Danmark. , Hví skulu bara teir føroysku læknarnir. sakførarnir, sjúkrasystrarnar, lær- ararnir og aðrir stattir ganga í fakfelagsfylking við kammirátar sínar í Danmark fyri at fáa megi til at berja sær betri lønarkor og arbeiðsrættindi ? Arbeiðs- og fiskimenn treingja so nógv meiri til at koma sær upp í sterkar samgongur fyri at kunna mennast og vinna fram bæði andaliga og viðvíkjandi lønarkorum og arbeiðsrættindum. Formaðurin talaði so um standin nú undir sambandinum og fólkaflokk- inum, ta miklu kreppu sum leikaði á. Vegurin burtur úr hesum var einans at fylkja Føroyingar um ta sosialist- isku stevnuna. Bara sosialistarnir kundu skera so djúpt, at vón kundi verða um bata. Formaður, næstformaður, flokksleiðsla, blaðstjóri, bladnevnd vórðu aftur- vald. (Arbeiðsskráin, ið viðtikin varð er prentað aðrastaðni“ í blaðnum). Ísfiskaselurnar Skuld kommunanna til landskassans o. a. Havøki 357 ks. 1190 £ Trøndur í Gøtu 1696 ks. 3284 £ Hesir stovnar eru landskassin, Dr. Rólant 599 ks. 2451 £ | Alex. hospital, bróstsjúkrahúsið og Fame (båtaf.) 716 ks. 2035 £ | Tvøroyrar sjúkrahús. 3 kommunur Kúrberg 605 ks. 1469 £ | Skálavík, Gjógv og Kirkjubøur hava Trdkroner 169 ks. 444 £ | als onga skuld, annars allar hinar. Suðurfarið (båtaf.) — 190 ks. 523 £ | Samanlagt er skuldin 59.508,35 kr. til Poppy 336 ks. 1231 £ | landskassan, 36. 146,38 til landssjúkra- Lambanes 127 ks. 320 £ | húsið, 7.197,75 til bróstsjúkrahúsið og 1.059,00 kr. til Tvøroyrar sjúkrahús. Á marknaðin sigla City við 600 ks. | ? Samanlagt 104.211,48 kr. og Krosssteinur við 12—1300 kit. Gaar det saa det grønne Skattaeftirstødurnar træ, ;. | hvad skal da mig usle ij“ ske ? ónir útistandandi í løgtingsskatti. Eft- >Á Skúanesi í Suðuroy liggur Lor- Landskassin eigur stívar tvær mi irstøðurnar eru hesar: 1941 16.672.79 an-støð, ið er høvuðsstøð fyri tílíkum 1945 18.355.11 | støðum í Íslandi og í Hebridunum...< 1916 204.518.38 »Hertil krevjast í minsta lagi 11—12 1947 187.506.38 | milj. kr., sum verða afturgoldnar gjøg- 1948 358.992,52 | num tey undir pkt. 1 nevndu lán. 1949 00000000 746.908.74 Teir føroysku bankarnir verða førir 1950 .......ecerennirrerr 671.083.82 | fyri at greiða hesi lán, ífall teir kunnu Størstar eru eftirstøðurnar í Havn: | frígerast fyri tey til kommunurnar 308.000 kr., Klakksvík: 74.000. Vest manna: 45.000, Froðbiar :sókn 44.000 kr. Síðani koma fleiri kommunur við 10—11—12.000 kr. 20 kommunur koma ikki til 1000 kr. og tvær liggja undir 100 kr. givnu lán......« Soleidis målbera okkara frægastu menn seg i dag. Her er væl eittans til at taka: Serfrøðing! Men hvaðan? Úr Danmark? Maður í Steinboga. Arbeidsstevna javnaðarflokkssins ” komandi år. Vidtikin å aðalfundinum 3. nov. I. Grønlandsmálið (aðrastaðni i blaðnum). 2. Nationaliseran av allari útgerð. í fyrstu syftu: 1. oljuni. 2. saltinum. 3. greiðum og øðrum útgerðarvørum. 3. Nationaliseran av bankalagnum. I. Nationaliseran av allari endurtrygging. 5. Nútíðarumskipan av landbúnaðinum, samanber: >Arbeiði til øll á sjógv og landi.« 6. Stuðlan av ídnaðarvirkjum, so allir møguleikar í landinum verða nýttir. 7. Skapa fiskivinnuni bestu rakstrarlikindi. Tryggja fiskimanninum kontanta avrokning, tá ið fiskurin verður landaður, tó skal hann hava rætt til eftirgjald fyri sín part sam- svarandi veruliga marknaðarprísin fyri virkaðan sum óvirkaðan fisk. og minstulønarskipan so- 9. Tryggja fiskimanninum forskotsrindan leiðis, at fyrsta gjaldið av forskotsrindanini fellur í byrjan av hvørj- um mánaði, ið hann er burtur. 10. Eina lagaliga lániskipan fyri húsabygging at koma í kraft beinan vegin. 1. Fullføran av vegagerðini. 2. Tráðleyst samband við útheimin. >. Kostskúla, har id fátækramannabørn kunnu búgva ókeypis. I. Sertrygging fyri sóttardeyðaeinkjuna. 5. Samgonga millum føroysku og donsku arbeidara- og fiskimanna- fjøldina. 16. Javnaðarflokkurin býðir sær til fylking við arbeiðarar og fiskimenn í Føroyum til fremjan av arbeiðararørsluni her á landi. 17. Avtøka av tolli á neyðsynjarvørum og mentunnartólum. harundir radiotól og musikktól. 8. Bøtan av vanlukkutryggingini. 19. Landið setur aktor og defensor at greiða rættartrætur til dóms. 20. Ansað verður eftir, at nýtiligt jarn og málmur ikki verða flutt út uttan nýtt verður innflutt í staðin. 21. Arbeitt verður fyri at gera upphaldsrúmini umborð á skipunum betri. rúmari við klædnaskápi o. s. fr. Ábyrgd landskassans fyri upptikin lán til kommunur 619.951.00 5.631.529.61 kr. Sørvágs Elduvíkar kommuna 9.250.00 | Tórshavnar Eiðis ... 10.000.00 | Vágs 234.177,49 Fåmjins ... 22.850,00 | Vestmanna … — 313.683,78 Frodbiar „.. 1.879.890.56 803.100,00 kr. 11.710.342,34 21.508,00 Fuglafjardar Funnings Gjåar | ... 13.875.00 - Gøtu ... 86.009,00 p Haldorsvikat . 7200.00 | Abyrgdir landskassans Hovs … 9,522,00 : 1.3 F P Hvalbiar .. 140.700,00 fyri upptikin lån til Húsa or 10.000.00 Vinnulånsgrunnin Klakksvikar ... 2.584.878,90 ; ; | Á Kollafjarðar - 184.532.00 | … | alt eru åbyrgdir landskassans fyri Kunovar 31.000.00 lån til Vinnulánsgrunnin 4.554.166.67 Kvívíkar 1.887.00 kr. Størstu långevarar eru: Rikiskass Lortikar 65.750.00 | '"' 1,1 milj. kr. Almenn tekning: 651 Miðvágs 10.870.00 | {Ús- kr. Sparikassin 975.00,00 kr. Sjó vinnubankin 247.000,00 kr. Norðoya sparikassi: 387.000.00 kr. Sjóvátrygs ingin: 310.000.00 kr. o. s. fr. Nes ... 528.500.00 10.800.00 11.000.00 Nólsoyar Porkeris Oyndarfjarð. 70.315,00 Sandavågs fe 70.504.00 Sands ... 86.901.00 Mánadagin lå enskur trolari og bøtti Sjóar ... 103.500.00 | trol við bryggjuna i Havn. Ein poli Skopunar .. 33.346.00 | tistur kom ágangandi. hann skeitti 10.000.00 | ikki at teimum. Sunnbiar