mánadagur 31. desember 1951síða 1

NAVSYHOSSANVT YAONØ-: Førova Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 20 eyru | Blaðið tur bílagt thúsi | 2 8 y r : å | , . On - aði. 2 é s » 08 | ar Nr, 72 | ar ; $ | Mánadagin 31. desember 1951 koster TE A PO ANAL Lr | 23. årg. Frælsi, javnaður Mangan hava vit hoyrt mótstøð- umenn siga, at orðini sum oman- fyri hesa grein standa, hava einki við verunleikan at gera. Nakað tí- líkt kann ikki gjøgnumførast utt- an so var, at menniskjuni vóru hvítir einglar. Hvat er sannleikin í hessum føri? Sannleikin er tann, at omanfyri standandi er stavnhald og samstundis herróp, sum okkara fylking eigir at nýta í tí stríði, sum dunar um heimin. Mangur blóðigur bardagi er farin framm millum ta kúgaðu fjøldina og yvirklassan, sum gleðir seg yvir at fjøldin søkkur longur og longur ein stevnuskrá, eitl niður í armóð. Ein kapitalistur segði einaferð, at ikki verður livandi í Føroyum, fyrenn fjøldin verður so svong, at menn koma grátandi at biðja um arbeið fyri at fáa ein bita inn í munnin á konu og børnum, sum eru um at doyggja í hungri. Tá kann bilig arbeiðsmegi fåast, tå verdur livreimin spent inn hjå ti arbeiðandi fjøldini. Tann tíðin er komin nú, at ar- beiðarafjøldin líður neyð. Hvat ætlar okkara Landsstýri at gera? — Ja, vit fáa at síggja; men tað ræður um, at ikki verður drálað. Ringast er statt í stórbygdun- um, men eisini aðrastaðni eru tað heim, sum einki eiga at keypa fyri og nú stendur tann harði og beiski vetur fyri durunum. Føroya arbeiðarar og fiskimenn og teirra familjur eru tolin fólk, og tað er gott at soleiðis er. Ætlan mín er heldur ikki at øsa nakran upp: men vit leingjast eftir at frætta frá teim høgu harrum, sum ráða fyri borgum í landi okkara. Vit noyðast at seta spurningin greiðan framm: Ætla teir at lata fólk doyggja í hungri, ella ætla teir at gera nakað fyri at bjarga teimum sum eru um at doyggja í hungri. At bjarga teimum, sum liva á lívsins skuggasíðu og skapa arbeið til øll á landi og sjógvi er eitt av høvuðsmálum javnaðarflokksins. At spilla okkara mótstøðumenn út persónliga hava vit einki við at gera. Hetta havi eg fyrr skrivað. Men hetta dámar »Dagbladnum« illa. Skal >Dagblaðið< liva, má tað jú hava okkurt at skriva um. Idéloysingar hava einki at skriva um uttan ljótt briksl og lygnir sum t. d., tå ið teir siga, at eg nevni teir fyri djevlar. I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu og bróðurskapur Tað var tann tíð, tá ið tað ljóð- aði í »Dagbladnum«, at Føroying- ar skulu ráða í Føroyum. Herði blaðið meint hetta álvarliga, so hevði eithvat uppbyggjandi veri at lisið í blaðnum heldur enn at fylla blaðið við tílíkum neyðarsligum sum at skriva um mentalitet. finna teir út av, at undirritaði er býttur og stundum eri eg ein falskur fariseari. Kann tad ikki gera fólki tað sama. hvat eg eri! Stundum Mína politisku hugsan vil eg halda framm, og aðrir halda teirra hugsan framm; men hugsunnar- loysingar kunnu onga hugsan seta framm, og tí hava teir einki uttan persónligt briksl at bjóða lesarum sínum. Men nokk um tað. Vit vilja venda aftur til hitt sosialdemokra- tiska stavnhaldið, sum eitur fræl- si, javnaður og bróðurskapur. Latum okkum halda tað framm og minna arbeiðarar á sjógvi og á | landi um at fylkjast undir okkara felags merki, tá gerst ljóst har sum 8 i J nú er myrkt og fjálgt og heitt har sum nú er kalt og semja og bróður | | | Í | | | skapur har, sum nú er klandur og stríð. Ognarleysir á landi og fylkist. 5 sjógvi J. H. Danbjørg. MÓTMÆLI Beint áðrenn tingslit frammanundan jólum løgdu sjálvstýris- og javnaðarmenn fram hetta mótmæli : Vær mótmælum tí ódemokratisku og harðræðisligu mannagongd og at burði. ið sitandi landsslýri og stjórn- arflokkarnir. sambandið og fólka flokkurin, hava sýnt mótmælisflokku- num, síðani teir tóku við ræðinum í landinum. Vær mótmælum tí ræðuliga álopi. sum landsstýrið og stjórnarflokkarnir hava gjørt á fiskimannastattin við at avtaka lógirnar um forskotsrindan og tryggjan av fiskimannsins parti við at halda aftur ávísan part av sølupening- inum fyri veiðuna. Vær mótmælum, at landsstýrið og stjórnarflokkarnir í fíggjarneynd og á tingi hava loyvt sær ta ræðuligu gerð av politiskum grundum at boykotta størstu driftum og eina av landsins Fiskasølan Einar Waag flutti fram hesa rødu, tåid Fiskasølu- z målid var fyri å Føroya løgtingi Um heystið 1948 byrjaði Føroya fiskasøla at virka, tað galt bert fyri Grønlands- og Eysturlandsskipini trolarafiskurin kom tó við tað árið. Hetta virkaði heilt gott. Avrokningar- nar vóru stórar t. d. hevði eitt Grønlandsskip 8-9000 kr. uppá mann- stort in ímóti árið eftir at fara niður i tað hálva. Og hví ; heiminum var hin sami prisurin í út- . Nå komu trolararnir við og Fiskasølan helt uppá at prísurin fyri nr. I og 2 skuldi vera hin sami tó at fiskakeypararnir í útheiminum hildu uppá at fáa prisin fyri nr. Í og 2 hvønn fyri seg. Men Fiskasølan helt uppá sítt og hví? Ti har sótu teir stóru trolaraeigararnir við fleirtali og teir fáa so sama prís fyri hin innvigada fiskin, har hin stóri 2 støddini. meðan besta parturin var av nr. snorisfiskimadurin vid veraldar | hildið stjórnarmenn og aðrar gævar | menn í Danmark fyri gjøldur við køld- um blóði at bróta orð og lyfti. sum | tesir góðu menn hava arbeitt í trúgv og treysti til fyri at bjarga hesi drift. Vær tvifalt, tí vit kviða fyri, at øll onnur tiltøk. ið miða ímóti við hjálp frá danskari síðu at endur bjarga okkara fiskivinnu av hesum ávum vil falla niður fyri. Vær mótmælum tí figgjarpolitikki, stjórnarflokkarnir føra. og sum vil leggja eina kalda | hond á framtíðar bæði á sjógv og landi. mótmælum reisa og | sum landsstýri og alla uppbygging Fyri at koma úr hesum óføri krevja vit, at løgtingsval verður lýst beinan | vegin. fiski ikki fekk stórt meira enn hálva av virðinum fyri sín fisk. Hvat førdi ehtta til? At eingin legði i at gera sær ómak við fiskin, ið bert skuldi vera at pynta uppá hin ringara trolarafiskin. Hetta vóru tær fyrstu byrjanar til. at tað kom misálit til Fiskasøluna frá fiskimanninum. | Síðani er nógv komið aftur at. men eg skal ikki koma inn uppá tað. og kann ikki siga um tað er við rættum ella ikki. Men nóg mikið er tað. at fiskimaðurin hevur kravt at koma inn í stýrið fyri Fiskasøluni. men her møta teir avgjørda mótstøðu. So hoyr- ir ein fiskimenn siga. at teir ikki mugu verða so væl viðfarnir. tå ið teir ikki tora at lova teimum inn í stýrið. har ið teir av røltum eiga annan hvønn fisk. ella eina hálva av hvørjari heilari krónu. Landsstýrið hevur nú tikið eitt ann að mál uppí, nú tað stendur í botni við at fáa nakran mann frå vinnufel- øgunum uppí stýrið í Fiskasøluni. Tað | er fastsan pris til fiskimannin, tå ið landað verður. og soleiðis loysa málið á henda hátt. Tá ið selt er hava tit tað 3,20 4 porto um fjórðingsárið Blaðið ynskir lesarum sínum gleðiligt nýggjár I fiskimenn einki í Fiskasøluni. Hetta seinna hava øll vinnufeløgini avvíst fyri fyrst, til hin spurningurin menn i fiskasøluna er loystur. Landsstýrismaður Hákun Djurhuus hevur lagt fram álit. ið sigur, at á sein- asta fundi við vinnufeløgini, vóru fel- øgini samd við landsstýrinum. Hetta passar ikki fyri motorpassara- og maskinistfelagið. Frá hesum liggur frammi á tingborði eitt mótmæli frá feløgunum. Eg vil spyrja Håkun Djurhuus, um hann kann seta landsstyrismannin í uppskotið, at menn eru samdir. tá ið teir ikki eru tað? Hvat Finland hevur latið Ruslandi í kríggsbót Niðanfyri eru nøkur tøl, ið tíkin eru úr einum lista við 199 serstøkum pettum, ið umfata bótina. ið Finland má lata til Rusland av kríggsávum. M. a. hevur Finland latið: 100 ferðamannaskip. isbråtarar, tankbåtar og eina flótidokk. 50 sleipibátar, hvør við 600 800 hk. maskinu. 39 aðrar sleipibåtar, hvor við 100—500 hk. maskinu. 30 pråmar, hvor 3000 tons. 25 pråmar, hvor 2000 tons. 12 2—3000 dampskip. 10 trolarar við allari útgerð. 200 lektarar. hvor 1000 tons. tons motor- og 90 motor-skonnartir, hvor 300 tons. | fult útgjørdar sleipistøðir. 34.420 210.000 91.000 615.000 .550.000 75.000 910.000 ravmagnsmotorar. tons av pappiri. tons av karton. tons av cellulosu. kubikm. av timbur. kubikm. av finer. kubikkm. av træ til pappirs- bruk. kvm. av standardhúsum. )1.375 tons av koparleidningi. 2.600 km av kraftleidningi. 100.000 220 ravmagns-sveisitól. 200 kranar frå 3 til 50 tons. 500 damplokomotivir. 200 motorlokomotivir. 5.500 gådsvognar, hvor 10 tons. .000' ragmagnssagir. 20.000 m av sagbløðum. 6.122 t av metalketum. | pappirsfabr. Ársframleiðsla hvor: 30.000 t. 2 kartonfabr. Årsframleidsla wor: 58.000 t. ellulosufabr. Ársframleiðsl. 10.000 t. 6 finerfabr. Ársframleiðsla hvør: 15.000 kubikm. 11 húsasmiðjur. ið hvor fram- eiðir 1800 hús árliga. TANNKLINIK Dr. Jakobsensgota 11, Tórshavn Viðtalutíð kl. 10—13 og 14—16 Leygardag 10. 13 Máltráður. 717 Magnus Jensen, tannlækni. ivor: