leygardagur 5. januar 1952síða 1

————Þ— 2173. Førova Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR ———————m"———— Lysingarprisur fyri mm: 20 oyru á el - Blaðið verður bilagt á posthúsi s ; g y nad: nnnnr 1059 á posthúsinum, og AR Nr. | I. sidu, 15 oyru á 3. og 4. síðu Leygardag 5. januar 1952 kostar kr. 2,20 + porto um fjórðingsárið 29. årg. FOLITISK JUSTITSMORÐ Neyvan er nakad farid heim vid so ringari samvitsku sum ting løgtingið nå til jóla. Ein 100 % sameindur sam- »Biddaraferd« til Danmarkar Við »Tjaldrinum« fer nevnd til Danmarkar at biðja pen- sendi- ing — einar 25—30 milj. verður sagt. Teirra millum eru eisini fleir! fólkaflokkshetjur. Teir, ið fara skulu: Landsstýrið. fólkatingsmenni nir, P. M. Dam og Jóhan Poulsen, figgjarnevndarfrm. Martin Holm, limirnir a bankastjórarnir P. S. Hansen (Føroya Banki). Sølvsteen (Sjó- vinnub.), J. Danielsen, sparikass- kanningarnevndini, astjóri, og Jens C. Johannesen. »Snultarar« Dagblaðið skrivar um snultarar og um Dam, sum vil oyda landsins pening vid at nýta 500.000 kr. til endurreising av A.T. Tær 500.000 kr. er eingin tøku frå fólkinum ella landinum, men eitt beinleiðis lán frá donskum bankum. Aftur ímóti var tað fólksins og landsins peningur, ið mátti setast til, tá ið Th. Petersen hevði brotið banka- lógina og >disponeret ansvarsløst< við fólksins og landsins peningi. Teir menn, sum ferð eftir ferð hava verið í Danmark og biðið um danska hjálp til at hjálpa sær at stýra landinum við, teir eru í orð- sins sannasta týdningi snultarar. Klakksvíkar handverkarafelag ætlar at hava basar á komandi Norðoya- stevnu. følkaflokkur hevdi i hands- og samkomuni: Aviikid lógina um forskots- rindan. Avtikið lógina, ið tryggjaði fiskimanninum, at reiðarin ikki fór avstað við hansara parti. Skeljað lógina um lønjavning skipsfiskimanna soleiðis, at nú fær eingin leysur drongur eitt oyra í lønjavning, hvussu so lítil verður, og fiskipartur hansara forsyrgjarin, ið er óheppin at | | ! | | | | | so nógv minni enn meðalparturin. Er meðalparturin 500 kr., fær hann einki. Aldri hevur fiskimannastatturin verið fyri tílíkum sniðlopi og Kr. Djurhuus, Martin Holm og Thorstein Petersen hava veri høv- uðssprákararnir fyri hesum. Tað tekur tó ikki ábyrgdina frá hinum fólkaflokksting- monnunum fyri at hava verið við sambands- og til at styðja oddafiskarnar í at út- inna hesa størstu beistagerð móti liggja niðan fyri meðalpartin fær | fiskimanninum. Ein onnur ikki minni frek gerð var hitt politiska justitsmorðið á AT V. T. kom sum so mangar drilt- iri gjaldtrot, Kreftirnar vórðu tí lagdar í at bjarga hesi fyri Frodbiar sókn so lívsavgerandi drift. Eftir langt og stríggið baks eyd- naðist at fáa semju við at kalla allar týðandi kreditorar um eina akkord soleiðis, at teir góvu saldo- kvittun ímóti at fáa 25 % í hond- ina. Eftir tilmæli frá løgtingsins figgjarnevnd og stýrinum fyri Vinnulánsgrunnin lovaði lands- stýri sambært løgtingslóg viðvíkj- andi 2 mill. í løgtingsláni til sa- neringar at tryggja fyri ti neyðuga saneringsláni til A. T., um felagið sjálvt kundi fáa nakran at læna. Landsstýrið hevði roynt niðri sum heima, men hevði bert fingið ta eini mill. av teimum tveimum. Hin eina mill., id fingin var, var longu brúkt. Tað eydnaðist so driftráði A. T.s við hjálp frá góðum kreftum í Danmark jgøgnum Froðbiar sókn- ar kommunu at fáa bindandi til- søgn um eitt lán uppá 500.000 kr. S0 SKAL A. T. FALLA Hákun Djurhuus, landsstýrismaður Undir viðgerðini av Smirlamál- inum bardist Dam fyri, at »Smir- il< ikki mátti verða seldur, fyrr enn annað skip var fingið í staðin at sigla Suðuroyar fjørð. Tá ið so Dam ikki greiddi at- kvøðu fyri at »Smiril«, landsstyrismadurin Håkun Djurhuus hóttandi yvir móti hon- selja rópti um: >Nú skal A. T. fella — eg hevði annars ætlað mær at greitt atkvøðu fyri tí.< >Hov, hov!< sigur sakførari D. P. Danielsen, »ikki hótta! Tað er ólógligt at hótta undir atkvøðuni.< Hvat skal Føroya land vænta sær av einum landsstyri, sum let- ur so politiskt korrupta støðu koma til sjøndar! Neydar Føroyar í dag. til 6,1 % og at avdraga í 25 ár. g hevdi til ongan minni enn ståtsministara Erik Eriksen um hjálp til at fáa reist Å. ' åheitan til ståtsministarin einmælt Kommunan, sum vent sær I. á føtur. og sum i sínari ' ' 1. í ui hevði samlykt á budgetiid at seta 15000 kr. til tryggjan av rindan 3 av rentum og avdråtti av einum 3 saneringar- og driftslåni, samtykti at taka hetta lån og biðja løgtingið um lánloyvi og tann av landsstýr- inum áður játtaða løgtingsgaranti. Tað var uppá henda skriftliga lov- aða garanti, at driftsráðið hevði samráðst við myndugleikar og lánistøður í Danmark, og tað var uppá hetta lyfti landsstýrisins, at omanfyrinevnda óvanliga lagaliga lántilsøgn uppá 500.000 kr. var givin. Saneringin og endurreisingin av A. T. skuldi soleiðis verið í lagi. Men tá hendi tað øtiliga: Landsstýrið, løgtingsins fíggjar- nevnd og løgting brutu, sum mað- urin segði, kalt og kýnisk orð og lyfti og noktaðu A. T. og Froðbiar taka minni enn kommunu at ímóti hesum láni einki eitt politiskt justitsmord! Tað orðaskvaldrið, ið teir samtyktu vildi tryggja. men ikki við kommununi sum millumlid, var bara ein við- sóknar um, at tingid bering uttan minstu vón fyri hjálp til A. T., tí tað var frammanundan við ótal av málum prógvað, at landsstýrið og fíggjarneyndin høvdu noyðst at víst øll sanering- armál frá sær, tí tað hevði verið ómøguligt at reist nakað lán uppá løgtingsins garanti. Nú talar >Dagblaðið< um, at tað vil vera møguligt at reisa 20 mill. kr. í Danmark til fiskivinn- una og sanering av okkara skipa- flota. Men tað dylir ógerð stjórnar- flokkanna ímóti fiskimonnum og hesi her umrøddu størstu arbeiðs- og fiskimannadrift, tí tað veit, at hvørt mannsbarn í Føroyum skilir, at aftaná at hava borið seg so beist aliga at móti fiskimannastattini og noktað okkara kommunum at taka ímóti 14 mill. einari av størstu til fantastigt lagalig kor til bjarg- ingar undan húsagangi, neyð og vesældømi, kann løgtingi og lands- rokna við, at nakar av tí flokki og teimum gævu monnum innanfyri allar flokkar í Danmark, sum hava verið í eldi- num fyri at hjálpa arbeiðaradrift- stýri avgjørt ikki ini á Tvøroyri. vil ganga við til at veita eitt einasta oyra meiri til eitt slíkt landsstýri og ein slíkan meir- luta á tingi at ráða yvir. Vil sitandi landsstyri og stjórn- armeirluti ikki laga uppí allar dyr og svølta seg inni er bara ein vegur al ganga: Kallið tinsid saman og gerið oo brotsgerina móti A. T. góða aftur. RUSSNESKA VEIÐUSKIPIÐ »Niels Ebbesen« á Hvannasundi. Í miðjum jólamánaði var rusneskt sildaveiðuskip á Hvannasundi. Tað var komið inn um náttina og morgunin eftir fóru menn út til skipið við bát, men hóast teir gjørdu ørindi til Russ- ar. varð teimum ikki loyvt at koma umborð. Leygardagin fyri jól var danska herskipið »Niels Ebbesen« á Hvanna- sundi fyri at fáa frágreiðing um, hvat var at síggja umborð á rusneska skipi- num. Rusneska hevur seinni verið fleiri ferðir at sætt norð- sildaveiðuskipið anfyri. m. a. rovndu teir eisini at fáa samband við >Polarfarið<. men hetta miseydnaðist av málsligum trupulleik- um. Tað er ikki annað enn rætt og rím- uligt at hildið verður vakt eftir fremm- andum skipum. eisini skipum. ið ávís iliga ienki hava gjørt 6 men hvat við teimum ensku ólógliga liggja við kajuna í Havn og trolarunum. ið t. d båta trol. meðan gongur framvið uttan at látast um von. úr KLAKKSVÍK havnameistari er vorðin skúlanevndarírm í Klakksvík aftaná at N. J. Rasmussen. prestur, ið hevur verið frm. í 18 ár. ikki ynskti politistur Fisher Heinesen. í afturval. Søknarstyrisfrm. er J. M. Jacobsen (Kål) keyp. og næstfrm. Jacob Pauli Jac obsen