leygardagur 23. februar 1952síða 1

Føroya Soslal-Demokrafur FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á | : | Blaðið verður bílagt á posthúsin r | er Nr. 8 | | | Leygardagin 23. februar 1952 | i Ap GE | 25. årg. 1, síðu, IS ovru á 3. og 4. síðu kostar kr. 2,2 9“ 0 + porto um fjórðingsárið JAVNAÐARFLOKKSMÁL Á TINGBORÐ I. Avtøka av tolli á neyðsynjarvørum. Alt eftir sum tollurin hækkar, fara vørurnar upp í prísi, men samstundis eru inntøkurnar stórliga minkandi. Fyri at bøta um hessi ólíkindini hevur flokkurin sett fram hetta og onnur uppskot, sum vit koma til seinni. Búnaðarskúlin Hetta aldargamla málið er aftur á tingborði. Í 1950 varð samtykt, at landsstýrið skuldi seta nevnd at kanna útreiðslurnar til stovning og rakstur av búnaðarskúla í Skálavík. Í nevnd- ini, ið nú hevur givið frágreiðing eru: H. J. Karsten Hoydal, fyristøðumaður, Leiv- Jacobsen, búnaðarráðegevari, ur Vang, Jens í Dali, útskiftingarfr., Jógvan Huusgaard, royndarstjóri og Sjúrður Patursson, seyðaráðgevi. Møg- uleikar eru fyri, at ein meiriluti fæst á tingi fyri at stovna skúlan á Skála- vík. Trolarasølurnar Hósdagin var framløga i tinginum um loyvi at selja trolararnar »Rådna og »Kallsevni«, Kallsevni« kann seljast til Polland fyri 70.000 stp. Í umsóknini verður millum annað sagt, at teir við søluni m. a. kunnu gjalda Sjóvinnuh. 240.000 kr., ið teir skylda har. Felagið ætlar at keypa nýtt ella nýggj før í staðin. Báturin brennir eina helvt meiri enn aðrir trolarar av somu stødd og olju- prísurin er frá tí teir keyptu bátin til nú farin upp frá 85 sh. til 179 sh. pr. tons. 2. Nationaliseran av útgerð og luksusvørum. Pann ovurstóri vinningurin av luksusvørum verður nýtt- ur til at seta prísin á neyðsynjarvørum og útgerð niður. 3. Kostskúlin. Hesin stovnur verður settur á stovn beinan vegin, tá ið avbygdanæmingar í dag ikki kunnu søkja sær kunnleika við hægru skúlarnar í Havn vegna dýrtíðina o ginntøku- I. Nationaliseran av bankalagnum. vid ti fyri eyga at seta ein landsbanka á stovn. 5. Stuðlan av ídnaðarvirkjum til minkan av arbeiðsloysi og fyri at mest møguligt av peninginum verður í land inum. | Danska útvarpið greiddi hóskvøldið | frá ríkisdagsviðgerðini av hjálpini til Sjóvinnubankan, ið verður umleið 12 milj. kr. Samstundis varð sagt, at fleiri Samrøða við P.M. Dam Vit spyrja okkara flokksformann Dam um, hvussu liggur við samráð- ingarúrslitinum, serliga um hvussu ið liggur við endurreisingini av Sjóvinn- ubankanum. Bløðini hava fjarritað um ójavna millum Dam øðrumegin og hin- ar og ríkisstýrið hinumegin. Vit biðja um nøkur orð eisini um tað. Dam svarar við at vísa til tingsam- tyktina og javnaðarmanna og sjálv- stýrismanna uppskotið viðvíkjandi fi- nansiering og sanering av okkara fisk- ivinnu, serliga fiskimannafyritøkun- um. »Her var,< sigur hann, »tann munur millum støðurnar, at meðan afturhalds- flokkarnir einans løgdu doyðin á at fáa pening til útgerð og lán uppá fisk á goymslu, løgdu javnaðarmenn og Hákun avnoktar Í seinasta Dagblað roynir Hákun at frigera seg fyri tað, ið hann hevur sagt um Thorstein í samrøðu við Ekstra- bladet, men tað sum hann verunliga avnoktar er minstiparturin av tí. hann hevur sagt. Tað er ikki ólíkt. at teir eru farnir upp at berjast um formannssessin í fólkaflokkinum. vrakleivdunum av sjálvstýrismenn haraftrat herðing á at fáa marshallpening ella annan pening til saneringar av okkara skipaflota eins og til fiskivinnuídnað á landinum. Sum menn minnast høvdu lands- | stýrisflokkarnir einki treysti til mar- shallpeningin ella til at fáa pening á annan hátt til saneringar og stuðlan av stovnan av fiskaidnadarvirkjunum. Men hetta var ein aðalspurningur fyri okkum. Eg legði tí allan doyðin á at fáa all- an marshallpeningin skjótast møguliga tøkan til hetta endamál og kundi ikki ganga við til uppskotið hjá hinum lim- unum í delegatiónini og ríkisstýrinum um at taka 4 milliónir av marshall- peninginum til Sjóvinnubankan til út- gerdarlån, ið inn aftur komin so skuldi nýtast til konvestering av lánum, sum Sjóvinnubankin hevur givið. Og har- aftrat kom, at ætlanin var, at allur marshallpeningurin bæði tær 4 mill. og tær haraftrat seinri væntaðu 5—06 mill. skuldi eftir teirra uppskoti játtast og umsitast av Sjóvinnubankans og Føroya Bankans stjórum og einum manni frá Nationalbankanum. Eg helt uppá at peningurin var løgtingsins og átti ti at umsitast av tveimum av løg- Nationalbank- tinginum og einum av en ella rikisstyrinum valdum manni og Sjóvinnubankin tólv miljónir Danir undrast av ríkisdagsmonnunum undraðust yvir at Th. Petersen fekk loyvi at røkja nakað alment starv. Men í Føroyum ber alt til. fyrst og fremst koma fiskimannafyri- tøkum til góðar. Leikur endaði í seinastu løtu við, at uppskotið frá mær javnaðarmanna og sjálvstýrismanna vegna vann fyri sær og er nú samtykt á ríkisdegi. Viðvíkjandi støðu míni skal aftrat talu míni á ríkisdegi vísast til høvuðs- talu mína undir samráðingunum. Hesa talu vil blaðið fáa. Annars er at siga, at Danir hava sýnt framúr góða vælvild og fatan undir samráðingunum, sjálvt um mein- ingardrátturin millum meg og hinar í delegatiónini var eitt sindur tungur fyri ikki at siga harður. Ta bróðurhond, sum Danir hava rætt okkum hesa ferð sum so mangar aðrar ferðir, eiga vit at duga at virða og vera takksamir fyri.« Vit skilja, at partur okkara flokks- formanns hevur ikki ligið eftiri undir hesum drúgvu og álvarsligu samráð- ingum, sum eru farnar fram niðri í Danmark. At hann hevur haft fasta og skilagóða støðu megu vit vera honum takksamir fyri. eina Hvussu Sjóvinnubankin verður hjálptur aftur á føtur er greitt frá aðr- astaðni. eins og frá finansieringini i síni heild. Fiskimannaathugi í finansieringar málinum kemur Dam serliga sterkt inn uppá í talu síni. Nýggjur tingmaður Øregaard, id er staddur i Keypmh., sendi tinginum skriv, og bað um at næstmaður hansara harra Gordon Mid- jord úr Fuglafirði kom í hansara stað. Gordon Midjord møtti fyrstu ferð í tinginum hósdagin. Horð meldur- hvirla skakar Gjáar bygd Mikudagin — í hampuligum veðri tók ein meldurhvirla seg snøggliga upp norðuri við Gjógv og skákaði meginpartinum av bygdini. So ógvus- liga herjaði hon at nógv hús vóru skødd. rútir sorlaðust í hópatali, ein hjallur fór av grundini og í sor. Burtur av húsunum hjá Andriasi Jo- ensen, fyrrv, lærari í Lorvík, tók hon ein útbygning, ið ikki sást aftur, og sjálvum húsunum fór hon so illa við, at tey mugu takast niður. Úr ánni, ið rennur oman gjøgnum bygdina tók hon hópin av smágróti, skervi og vatni, ið elvdi hópin av rúta- brotum. Bæði frammanundan og aftaná var hampuligt veður. Lønjavningar- grunnurin Málið um henda grunnin er komið á tingborð, men í skrivinum frá lands- stýrinum er einki uppskot um at end- urreisa grunnin eftir gomlu reglunum. Í skrivinum stendur m. a.: Frá sam- ráðingunum í Danmark nú framgong- ur heldur eingin møguleiki fyri lán til endamálið. Frammanundan verður sagt, at frá føroyskari síðu er ógjørligt at læna pening til sama endamál. Fólkaflokks- fundurin Seinasta sunnudag var fundur í Suð- uðstreymoyar fólkaflokksfelag. Ýmisk- ar eru frásagnirnar frá hesum fundi, men nú sigur Dagblaðið, at tað ið Dimma og Fjúrtandi hava skrivað er ikki heilt álítandi. Tó viðgongur blaðið at støða Thorstein Petersens aftaná bankakrakkid hevur verið til umrøðu. Tó hevur felagið onga støðu tikið til, at siga hann úr tinginum.