leygardagur 8. mars 1952síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
. £.
LEG VC
, L
IK ASAVN
Føroya Sosial-Demokratur
FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR
| | Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á | 4 ; El | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og ; i
Nr. 10 | I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 8. mars. 1952 | kostar kr. 2,20 + orig tn fjórðingsárið 25. årg.
A.
Einki gjørt við AT.
T.
um streikað verður
TJÓÐVELDISMENN VILJA LATA
AT. FALLA
14. September hevur uppskot um at
lata A. T. falla. So skjóta tjóðveldis-
menn uppá, at menn og feløg skulu
leggja nógvan pening á borðið til eitt
nýtt felag. Tá id hetta er gjort, skulu
teir royna eftir einari millión av mar-
shallhjálpini. Man hetta uppskotið fara
at geva mongum manni á Tvøroyri
dagligt breyð? Rímar tað ikki væl við
hitt freka álopið á A. T. sum Suður-
pólin, id var tann stóri >polypurinc.
ið gróð grundina undan einum og øll-
Og so
um um kapp við Norðpólin?
T. verið hin mest av-
er og hevur A. T.
gjorda arbeidara- og fiskimannafyri-
tøka, sum bara arbeidarar og fiski-
menn áttu.
skrivar
>Dagblaðið
smágreinir og stubbar um A. T., tenj
høvuðsgrein.
ar og vendur øllum tí viðvíkjandi við
ósonnum frásøgnum og útspillan —— ii
tað er ein hin avgjørdasta arbeiðara-
og fiskimanna fyritøkan.
»Dimmalætting« melur av og å innå
A. T., skjýtur á P. M. Dam, men mælti
tó seinast til, at menn skuldi ikki aftra
seg við at royna at fáa tað aftur á føt-
ur. Men so skuldi teir menn í drifis-
ráðnum, sum hava barst fyri at fáa
menn at stuðla tað, heingjast upp í
skorsteinin »til skræk og advarsel«.
Hóast tingid ikki vákaði eitt oyra,
menn vann í hundraðtúsund við tað.
tí kommunan tók »risokoina« aftaná
A. T. sjálvt, noktadi tað til jóla at
geva kommununi á Tvøroyri lánloyvi
og bakgaranti til lán til A. T.
Nú hevur málið aftur verið á tingi.
Allir megu viðganga, at einki mál, ið
talan hevur verið um at sanera og re-
konstuera, hevur ligið so væl fyri sum
tað. Alt skuldi verið greitt, peningurin
greiður o. s. fr. Men so siga teir gævu
harrar:
Einki verður gjørt við A. T. um
streika verður.
Hvor er tann skilamaður. sum finn-
ur samanhang millum endurreising av
einum arbeiðaravirki og einari løn-
streiku ?
Jú. Teir harrar meina kanska, at
teir kunnu kroysta Dam at selja ar
Am
Hull-trolarin KELT
før i vånaligum vedri at leka vestan-
fyri Mikines sunnudagin. Aftaná al
hava bíðið um hjálp komu trolarin
»Macbeth« og ein týskur trolari til
hansara. Frá Havnini fór Tórshavn
við pumpum og eldsløkkimonnum. Týs
morgunin kom hann á Havnina. So
nógvur sjógvur var í honum at eld
sløkkingur var undir ketlinum.
beiðaranna og fiskimanna hugsjónar-
mál og princippir og stríðsmál fyri
»ein verða<.
Dam hevur stríðst av øllum alvi fyri
A. T. Men tað fyri seg. Hansara stríð
fyri arbeiðsmanna og fiskimanna livs-
málum í síni heild hava ikki verið
nervað og skulu aldri nervast av ti,
Hvørt fyri seg. Reinan skjøldur.
Tað kundi verið, at tað kom aftur
um brekku, at menn ríða so niðarlaga.
£ Til allar
FISKIMENN OG MOTORPASSARAR
Málið um forskotsrindan og lønarviðbót er nú liðugt frå løgting-
inum.
Okkara krav er ikki uppfylt.
Løgtingið hevur viðtikið, at einans uppihaldarar kunnu fáa lønar-
viðbót og eitt sindur av forskoti.
Sostatt er eingin sáttmáli Í gildi, og tí skal eingin av okkara limum
myntra við nøkrum skipi, til nakra veiði, fyrr enn nýggir sáttmálar
eru gjørdir og undirskrivaðir.
Limir, ið gera ímóti hesum boðum, verða hagreiddir eftir lógum
felagsins.
Teir limir, sum í løtuni eru siglandi, skulu mynstra av fyrstu ferð,
skipið kemur í føroyska havn.
Tórshavn, 7. mars 1952.
Føroya Fiskimannafelag.
Suðuroyar Fiskimannafelag.
Føroya Motorpassarafelag.
Javnadar- og sjálvstýrismanna uppskot um at ganga
møti í sáttmálakravi teirra felt av
15-mannavaldinum
STJÓRNARFLOKKARNIR OG TJÓÐVELDISMENN
SAMTYTU MEIRALUTAUPPSKOTIÐ UM EINA
KRYPULS-FORSKOTSSKIPAN, ID
å
fiskimonnum å
einans gevur eitt
haldarar, men einki til ógiftar, og sum ikki
hevði eitt orð um at broyta lønjavningar-
grunnsskipanina soleiðis, at ógiftir fiskimenn
eisini kunnu fáa lenarviðbót
Fiskimenn kravdu fyri at leggja
aftur i havið annaðhvørt brutto-
sáttmála ella sáttmálarnar í høv-
uðsheitunum sum teir vóru við
teirri treyt, at lønjavningin og for-
skotsrindanin aftur vórðu sum tær
høvdu helst við nøkrum
broytingum til bata fyri fiski-
verið.
menn.
Reidararnir
vid fiskimenn um at undirskriva
lønagsáttmálarnar, so brått sum
løgtingið hevði rættað skeivleik-
an móti fiskimonnum, sum hendi
undan jól. tå ið meiriluti tingsins
samtykti at avtaka forskotsrindan-
ina og broyta lønjavningina, 89
vórðu so samdir
ógiftir komu onga lønjavning ate
fáa.
Málið hevur verið á tingi og er
nú avgjørt av meirlutanum og
tjóðveldismonnum.
Hesir flokkar samtyktu hetta
uppskot frá Jens Chr. Olsen, Fre-
derik Bláhamar og A. Sørensen:
»Uppskot til broyting í løgtings-
lóg nr. 72 frá 22. desember 1951
um avrokning og lønjavningar-
grunn fiskimanna,
Gr. I.
Til gr. 10 verður skoytt uppí:
,
kr. 500.000 til veitingar av teim i
2. petti nevndu forskotum.
Teir góðu harrar siga, at pen-
ingur kann ikki fáast til vega til
forskotsrindanina. Men í lógina
seta teir, at um peningur so kann
fáast í hvørjum króki, skal neynd-
in ikki hava loyvi at læna meiri
enn upp í kr. 500.000 til forskots-
løn til ein part av fiskimonnum.Tá
ið funnist var at hesum, helt lands-
stýrismaðurin Hákun Djurhuus, at
teir kundu koma við broytingar-
uppskoti til at seta markið fyri
lánloyvinum hægri ella óavmark-
að. Men tá risti ein annar av lands
stýrismonnunum á høvdið — og
ur tøkan pening til tess, at veita | 50 varð hetta lága lokið liggjandi
eina forskotsløn til teir í gr. 6 | til forðan fyri eini rúmligari fin-
nevndu fiskimenn (forsyrgjarar), | ansieran av forskotsrindan.
sindur av forskoti til uppi-
Nevndin er eisini heimilað, so
langt lønjavningargrunnurin hev-
z
Í stjórnarflokkanna avtøku av
lógini fyri jól og í hesum lága
lofti sum er lagt í fyri nýtsluni av
peningi til forskotsrindan er alt
tó undantikið teir, sum eru á fesk-
fiska- ella sildaveiðu, uppí 300
kr. um mánaðin, sum uppihalds-
skylda ger tað fyri neyðini (met-
ast og handlast sum á rættini, | sagt um stjórnarflokkanna vilja.
blaðstj.) Í nevndini settu P. M. Dam og
eve Hin parturin av upp- J. H. Danbjørg javnadarmanna og
| sjálvstýrismanna vegna uppskot
um::
skotinum talar bara um, hvussu
umsitingin skal fara fram og um,
at »nevnd lønjavningargrunnsins
er heimilad at taka upp lån upp i
1, Broyting í lógini um avrok-
Framh. á 4. s.
Allir prísir í landsstýrisins hondum
Landsstýrið hevur lagt fram á ting- | siga hugsan sína um hámarksprísir,
bord uppskot um avtøku av øllum prís- | men uttan nakra avgerandi ávirkan
derút í troti!
Málið er, sigur landsstýrið at sleppa
lógum. fstadin skal landsstýrið seta
eitt prísráð. sum skal hava fullræði til
i- | prisunum leysar til ta fríu kappingina.
talaðu sterkt
at avgerda allar prísir og seta há
marksprisir, um tað vil. Kortini heldur Javnaðarmenn ímóti
landsstýrið sær rætt til at avtaka ella | hesum bakbresti.
broyta allar avgerðir, id hetta nýggja | Valutamiðstøðin skal eisini umskipast.
prísráðið ger. og leggjast undir sama av landsstýri-
Arbeidara- og fiskimannastættirnir | num valda prísráð. Mótmælisflokkar-
verða útihýstir. Teir kunnu sum ein | nir skulu einki hava at siga.
dundrandi stórur minniluti sleppa a So ber til hjá teimum stóru!