leygardagur 26. apríl 1952síða 3

26. apríl 1952 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Hin føroyska bíblian X og Poul Haremst Tá ið presturin í Fuglafirði skriv- aði fyrstu grein sína um hina føroysku Bíbliuna — greinin var dagsett 31. jan. í ár — svaraðu teir sjey menninir ið saman við mær høvdu kannað inni- hald Bíbliunnar, honum greitt og skila- gott i »Dagbl.« nr. 16. Hann gavst tó ikki, men kom í >Dimmal.< nr. 17 við tveimum nýggjum greinum um sama evni. Hesar greinar hava ikki fingið aftursvar, sum tað eigur at verða giv- ið. Sjálvur skoytti eg nakrar reglur móti honum upp í grein mína >Bæði til ålop og verju«, sum júst tá skuldi til prentingar; men eg hevdi ikki stundir til tað kvøldið at kanna nóg gjolla um tað, su mHaremst hevði skrivað. Hinir sjey góvu honum aftur- svar í >Dimmal.<; men teir fingu ikki innivist fyri meir enn einum lítlum parti av ti, sum teir høvdu at siga. Blaðstjóri Dimmal. lovaði mær persón- liga blaðrúmd fyri svari til Haremst, men tá ið til stykkis kom, fekk eg ikki innivist har. »Dagbl.« vildi enda kjak- id, tá ið eg hevdi skrivað grein mína »Fyribils«, har eg gjørdi vart við, at eg hevði nógv at skriva aftrat. Hví varð stríðið ikki endað har, alla ta longu tíð frá fyrrapartinum í desem- bur til langt út í jantuar, tå id Brimnes skrivaði eina greinina fyri og aðra eftir við ongum skili móti hini for oysku Bíbliuni og móti øllum mínum bókliga arbeiði? Tó skyldi eg at takka blaðstjóranum, harra Knút Wang, sum oman á alt vælviljandi loyvdi mær at skriva grein mína »Bædi til álop og verju«. Og tå ið nå >Føroya Social- Demokratur« gevur mær rúmd fyri aft- ursvari til Poul Haremst. skal eg her við Guds hjálp — og so stutt og greitt, sum eg dugi álopum og skuldsetingum hansara, við tað at eg beri ótta fyri, at kanska onk- ur hevur fingið ta hugsan, at V. D. man helst kortini hava bronglað inni- hald Bíbliunnar her og har eftir egn- um tykki. mótmæla órættvísu x Eg skal byrja við sjålvum høvuðs- spurninginum. Haremst dregur fram tvey orð úr einum versi av Bíbliunnar meir enn 31.000 versum, nevniliga hesi bæði orðini í Matt. 28, 19: >doypið tey«. Tað er alt. Um hesi orð sigur hann: »Man kan her konstatere en ty- delig afvigelse fra den aut. danske, den svenske, de to norske, den aut. engelske (King James version) og provst Dahls der alle følger den græske grundtekst.« Uppaftur: »Om konformitet« (sam- svaran) »med flertallet af de over- grundteksten hvilende oversættelser kan der ikke her være tale«. Og upp- aftur: »Derved bliver ded 7s højtide- lige erklæring om gennemgang vers for vers og om fuld samsvarighed mere end problematisk. Konstatering af en saadan afvigelse bestyrker ikke tilliden hverken til erklæringen eller V. D.s bibelgengivelse«. Nú. Eg skal bert halda meg til mál- beringarnar orðaraðið, tí tað er tað, ið Haremst ger. Samsvaranina milllum hinar ymisku málberingarnar, týdning- inum viðvíkjandi. hava aðrir skrivað um, og tað er ikki neyðugt at taka orð teirra upp aftur. Um Haremst ikki hevur gjøllað kannað tað, sum hann so ivaleygur hevur skrivað um í hesum álvarsama máli, ella hann royn- ir at blinda eyguni í lesarum sínum, tað veit eg ikki, og eg ynski eftir, at tað ikki skal vera hetta seinna. Men hvørki eg ella hinir sjey hava sagt, at umseting mín her samsvarar við fleir- talið av teimum 10 umsetingum, ið eg nevni á baksiduni á titulbladi hinnar føroysku Bibliu. Og tað kann hon ikki. Tí hesar 10 umsetingar siga so: Báðar tær týsku og hin íslendska: >doypið tey«. (Tað eru tríggjar). Báðar tær ensku og hin svenska: >doypandi tey). (Tað eru seks). Hin danska og hin norska á ríkismáli: »idet I døber dem<. (Tað eru átta). Hin norska á landsmåli: >med di de døyper deim«. (Tað eru níggju). Og Dahls: >við tað at tit doypa tey«. (Tað eru tiggju). Hvussu mangar av hesum tíggju um- setingum kundi eg nú fáa umseting mína av hesum báðum orðum at sam- svara við orðaraðið? Í mesta lagi tríggjar. Og tað ger hon. Hon sam- svarar orðaraðið við hina íslendsku og báðar tær týsku. Onnur hin týska, sum eg havi nýtt, er 852. upplag av Martin Luthers umseting. Tá ið ti Haremst kallar umseting mína >de Danielsenske kildevæld« kundi hann lika væl sagt »de Lutherske kildevæld«. Og hví gremur hann seg ikki um øll tey ættarlið, sum síðani trúbótina, bæði í Danmark, Noregi, Íslandi og Føroy- um vid, hava drukkið av »de Daniel- senske kildevæld«? Tí málberingin »idet Í døber dem« kom ikki í Dan- mark og Noregi fyrr enn eftir ár 1900, og Dahls og hin landsnorska umseting- in eftir 1920. Og hin íslendska Bíblian sigur enn í dag: >doypið tey«. Haremst sigur um føtnotuna í hini islendski Bibliuni: »Vil De herrer tage den is- landske tekst til indtægt for V. D. gen- givelsen, maa De i sandhedens navn anføre, at den islandske bringer begge læsemaader.« Men tå ið hin íslendski umsetarin sigur »doypid tey« i tekst inum og hitt bert í fótnotuni, hevur hann harvið gjørt av, at hann heldur »doypid tey« vera hitt beinara, og skuldi eg havt tikid við allar fót- og marginalnotur í danskari, svenskari, norskum, íslendskari og enskum umset- ingum, hevdi hin føroyska Bíblian ver- ið eitt sera rúgvismikið verk. Sum eg havi skrivað áður: Ein og hvør, ið eigur gamlar danskar ella norskar Bíb- liur, kann blaða á, og hann skal tá síggja, at tær siga: »dober dem«. — Hví talar Haremst ikki um, at Dahls umseting onga av hesum omanfyri neyndu umsetingum samsvarar orða- raðið uttan kanska hina landsnorsku! Nei; Dahls samsvarar nøkulunda við Rørdams umseting frå 1887, sum sig- ur: yved at døbe dem«. Og hesa mál- bering tordu Danir hvørki 1907 ella 1948 at nýta í hini autoriseraðu um- setingini, tá ið hon var reviderað. Dømini úr nýggja testamenti, sum hinir sjey í svari sínum í »Dagbl.« nr. 16 taka fram, roynir Haremst i »Dimmal.« nr. 17 at kollvelta. Hann sigur, at við tað at flest øll av dømun- um hava umsøgnina í soguhåtti (i høvuðssetningini) plus lýsingarhátt í tí tilhoyrandi lidinum, verður munur á tí, og tá ið umsøgnin er í boðshátti (í høvuðssetningini) plus lýsingarhátt í tí tilhoyrandi liðinum. Men hetta er ikki so. Tað ger ongan mun í tí, sum stríðið her stendur um. Ég taki fram tvey dømi av teimum neyndu. Í Matt. 9,35 stendur: >Jesus ferðaðist nú um í øllum støðum og bygdum, lærdi í sýna- gogum teirra, prædikaði evangelium ríkisins og grøddi hvørja sjúku og hvønn veikleika.« Hetta vers kundi verðið umsett: »Jesus ferðaðist nú um í øllum støðum og bygdum, lærandi í sýnagogum teirra, prædikandi evange- lium ríkisins og grøðandi hvørja sjúku og hvønn veikleika,< og merkingin var Nr. 17 N: Lø Slóner på jåst hin sama. Og tå id eg i nyggja testamenti, sum kom út i 1937, um- setti: »doypandi tey«, og í hini for- oysku Bíbliuni >doypið tey«, sigur tað júst hitt sama. Tað er bert tann munur, at »doypandi tey« kundi kanska onkur, sum fegin vildi hetta, fáa at styðja hina kirkjuligu læruna og Dahls um- seting, og síðani er eisini »doypid tey: betri føroyskt mál. Eg nevni hitt seinna dømið. Í Luk. 6,35 stendur: >lænið uttan at vænta nakað aftur!< Tað kundi verðið umsett: »lænid, væntandi einki aftur!< ella: »lænid, og væntid einki aftur!< — hetta síðsta var kan- ska tað besta, málsliga sæð. Týdning- urin er hin sami í øllum trimum um- setingunum. Hetta versið slær Haremst hart á og heldur, at tað »pudsiga« er við tí, at tað slær hinar sjey og meg á munnin og styðjar ypaa det kraftigste« Dahls umseting av Matt. 28.19. Nei, tað er tvortur ímóti sum omanfyri er víst á. Tað er tað »pudsiga« við ti. at Haremst slær seg sjálvan á munnin, og hetta nevnda versid styðjar >paa det kraftigste« mína umseting (»doyp- ið tey«) og ikki Dahls. Harrin lærdi í Luk. 6,35 um mátan, ið teir skuldu læna uppá: Teir skuldu læna og einki vænta sær aftur. Og í Matt. 28.19 lærir hann um mátan. teir skuldu gera læri- sveinar uppá: Teir skuldu gera læri- sveinar og doypa teir. Hetta samsvarar við Mark. 16.16: >Tann. ið trýr og verður doyptur, skal verða frelstur«. Men fyri at eingin skuldi hugsa, at dópurin er neyðugur til frelsu, legði Harrin aftrat: »men tann, ið ikki tryr skal verða fordømdur<. Framhald Victor Danielsen Dráttarlisti fyri 2. drátt 19. apríl 1952 Triðji føroyski happadråttur Hesi nummor hava vunnið: 5000 kr. Nr. 203 500 kr. Nr. 239 200 kr. Nr. 207 - 555 - 556 - 988 - 1183 100 kr. Nr. 2 - 14 - 31 - 34 - 53 -75-76 94 - 118 - 125 - 132 - 140 - 152 - 169 181 - 205 - 206 - 217 - 256 - 301 305 - 321 - 358 - 336 - 438 - 441 449 - 496 - 502 - 566 - 589 - 622 626 - 648 - 671 - 730 - 763 - 766 775 - 777 - 781 - 837 - 870 - 879 940 - 951 - 961 - 987 - 999 - 1002 1030 - 1067 - 1075 - 1165 - 1170 1173 - 1196 - 1206 - 1213 - 1277 1341 - 1378 - 1381 - 1395 - 1406 1409 - 1413 - 1414 - 1438 - 1490 1492 - 1503 - 1525 - 1529 - 1550. Vinningarnir verða útgoldnir beinan vegin við frådråtti av 109. Vinnarar verða umbidnir at venda sær til happadráttar- seljarar teirra. Tórshavn, 19. apríl 1952. HAPPADRÁTTARNEYNDIN Vaskaríið Í KRÓKI heintar og sendir klæðini!