leygardagur 21. juni 1952síða 1

MI | Føroya Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR r Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á | Blaðið verður bílagt á húsi | ; ! 1 onardanin 91 inni 105 | F gt á posthúsinum, og | „= Nr. 25 I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 21. juni 1952 | kostar kr. 3,20 + porto um fjórðingsárið 25. årg. SO — ———Á —— — al —— — , 8 upplýst fólkið so væl? Nei og aftur | henni var meginparturin av Tyndale's nei! Spyrjið Thaysen: Tað er stríðið | týðing. Men nú kom hon frá erva av: millum kirkjuna og sektirnar! Og í | Kongurin signaði hana. Cromwell lat hesum stríði teirra blúgvast prestar- | hana víðari. og kenningur okkara, nir ikki við at gera seg inn á sjálva | Tunstall biskuppur í London, gevur 2 : ; í ; Bíbliuna, tíat umsetarin ikki er kirkju- | sjálvur signing sína til hesa Bibli >Hann (V. D.) brúkar teir 7 , i stovu hansara í prestagardinum p j i et kirkju júlvar serne A tl he Bíblin, maður. har tann sama týðing er, sum hann »visu« sum visindarligar garantar fyri umseting sína. Hetta haldi er vera óruddiligan atburð. Tað vísti seg nevniliga, at teir 7 »visu« ikki dugdu at citera J. D. beint; og teir løgdu eina skeiva merking inn í J. D.'s orð (»vid tað at«), og om- anå dálkaðu teir minnið um J. D. norðuri á Eiði, tá sá eg skilliga, at einki hald var í øllum tí, hann hevði garterað um í bløðunum. Eg spurdi hann, hvat tann grefligasta misvísingin í bibliutydingini var, sum hann hevði funnið. Hann kundi onga vísa mær á! Hann mátti fyrst kanna hana nærri. Og tó hevði hann í bløðunum frammanundan sagt, at hann kundi á Og Haremst prestur! Tit sóu, hvussu hann herfyri skrivaði um, at hann so sakliga, so sakliga var komin við leiðbeiningum, »Derpaa angreb de 7 mig«! Vit síggja fyri okkum hendan spaka, lærda mannin, sum sátt- liga og vælmeinandi og sannleiksleit- andi roynir at vísa fólki hina røttu hevði funnið 3000 villur í! Tá kom Bíblian ikki frá Tyndale — tá kom hon eina heilt aðra leið og tå fær pípa Tunstalls eitt heilt annað ljóð! Lótir biskuppalótir! på Eitt afturat. Prestarnir sýnast at halda, at ein- Ljótari gerð hevur ikki verið gjørd AX 0 i : LUN. Bera HEM 8) í: Á 2 „| leiðina, og so leypa hesir sjey fram | asti vegur til Bíbliuna liggur um í Føroyum inntil henda dag.« hvørji av teim um 1600 síðunum í ie je ; SK SE í Í Bibbun nrevs bvuse; óvandalí, | Sum villdýr og vilja skræða hann | Keypmannahavn, ið hvussu er, um + AR Q ro /€ "Uss ove 3 me vo p På . (Z. E. Brimnes, prestur, í Í mseLi Prog På ? ; 9 | sundur! Og so er sannleikin tann, at | nakað skal verða tytt úr henni. 2 í imsetingin var! ER ; NL Tdr POVL 2. je . ; LN: : »Sos. Dem.« 7/6 1952). ere . . hann við rangingum villleiddi fólk vid- Tad er einum, sum teir ikki tykjast Mínir lesarar — prestaldtir! víkjandi Bíbliutýðingini. soleiðis at | at rokna við. og tað er Gudi og Anda Tad hevur stundum kropið í fingr- Er Brimnes nú maður fyri at vit noyddust at koma aftur umaftur! Hansara. á unum á mær eftir at lagt uppí, tá ið dómá mál? Einki í skrivine hansara Aftur tað sama: Lótir presta- Hvørjir hava skrivað Bíbliuna og >g havi lisið mangt av ti fariseiska og Í ; rå sn | lótir! latið orð til innihalds hennara? M eg havi 11810 mangt av HU lar:seiska Og | hevur fyri mær prógvað at hann er our. ati0 orð til innihalds hennara / enn .. .. . ; hú pa), í í . “ . . ljóta skrivinum, sum frammi hevur málkønur. og heldur ikki dugi eg at + úr øllum stættum. vid og uttan heims- . z .. z € L > Ð Ðb * . . … … ” z verið í bløðunum frå prestahondum. síggja, at hann hevur máloyra, er Tað var hatta ins kunnleika. Eitt dømi: Útróðrar- síðani si RE A el målmusikalskur — tvørturímóti. Og Fuglfjardarprestur helt seg vera AE ætur hevði hann gingið sú ma í di 5 - D:- hvat kunnu vit krevja av manni. sum | stuttligan, tá ið hann herfyri spurdi | 9"? | a lærdan háskóla i Keyp- eylgum SKakandi MOD á V, Ha stóran part ella meginpartin av ævi | V. Danielsen, um hann vildi meta seg mannahayn ella aðrastaðni? Nei, hann nielsen og hina føroysku Bíbliuna. Men eg havi hildið meg frá tí, tá ið eg havi sæð, hvussu óekta og grund- síni hevur verið uttanlands og heilt avskorin frá tí framburði teirri broyting sum málið hevur haft her á og sjálvan saman við bíbliutýðaran Tyn- dale. Ég hugsi ikki, V. D. man hava meint tað. Heldur man hann hava fór upp á land úr útróðrarbáti sínum, og hann talaði orð. sum allur heimsins vitskapur og lærdómur í 2000 ár hava roynt tir at forkomið og tileinkisgjørt. arringt er farið frå atsóknar- landi hesi seinastu 25 árini? Vit | sammettt hin geistliga heimin á døg- Dr á i k 5 Manna siou. krevja heldur einki annað enn. at | um Tyndales við prestaskapin í dag. 5 40 stan. a tey IKA sterk og Vit somu megi tann dag í dag! Hvussu Men í dag fer Brimnes út um øll mark, ið hvussu er gongur hann mær so nær, at eg ikki haldi meg kunna tiga longur. Brimnes hevur alla tíðina roynt at givið útsjónd av, at hansara illvilji stavar frá hinum ringa føroyska mål- inum, sum vera skal í Bíbliuni, og Haremst, hann vil billa fólki inn, at umsetingin sambært grundmálunum slíkur maður skal ikki gera seg upp til tað, sum hann ikki er. Men tá ið hesin maðurin nú í hálvt ár hevur gjørt sítt ýtarsta fyri at háða V. Danielsen og okkum 7 — leggur okkum undir at hava dálkað minnið um J. Dahl, so skal eg ikki lata tað sita á mær. Eg mótmæli tí harðliga og meti tað fyri at vera annað frá Brimnesi! sum sum so mangt Um hann gjørdi hetta av røttum. skulu vit síggja niðanfyri. William Tyndale týddi Nýggja Tes- tamenti til enskt mál. Tað kom til Onglands í 1526. Fekk tað mótstøðu? Ja, kanska av gudloysingum og slík- um fólki, heldur onkur. Nei — kirkjan var sansaleys av øði! Biskuppurin í London (Eg hugsaði um hann, tá ið Brimnes fyrstu ferð skrivaði um hina ber tað til hevdi hann embætis- prógv. gekk hann i kjóla og kraga? Nei Andi Guds talaði gjøgnum hann. Hin sami Andin virkar í dag, soleiðis sum Skovgaard Petersen eis- ini sigur tað: »Åt oversætte den bi- belske Aabenbarings Sandheder paa Alverdens Sprog er derfor ikke en selvtagen Opgave. Gud er i den Op- gave, og Gud lader den lykkes. Alle skal vera so ring, og tí ger hann seg | føroysku Bíbliuna) Mr. Tunstall, helt | 8 Á á inn á Hinar Heilagu Skriftirnar. Men Eg var ikki meir enn hálvvaksin. | røðu við St. Paul's Cross og segði. at Sprog skal tjene Menneskesønnen. so kemur F. T. — vælsaktans Festir | tá ið eg fekk mær allar teir partar av | hann hevdi funnið 3000 villur í hesi Folk af alle Tungemaal skal »staa for Thaysen, prestur i Havn — vassandi Nýggja testamenti, sum Dahl tå hevdi Í Bók, sum bert fyllir einar 300 sidur! Tronen« (Johs. Aab. 7.9). Oversæt so vælsignað barnsligur og einfaldur og sigur, at øll henda skrivingin um Bíbliuna er: Stríðið millum kirkjuna og sektirnar! Hygga síggj! Mundu vit ikki øll hava ein illgruna um tað? Hatta fyrikemur mær, sum tá ið hin neyðars smádrongurin rópti um keis- aran, at hann var jú nakin, tá ið bæði bluffararnir og fólkið sjálvt og keis- arin við kappaðust um at billa sær sjálvum og øðrum inn, at keisarin var í stívasta stási. Var einki annað satt í greinini hjá týtt, og tá ið einans Jóhannesar Evan- gelium var eftir, tók eg týðing A. C. Evensens og fekk hana hefta saman við hinum hjá Dahl í eitt samlað Nýggja Testamenti. Eg kann her nevna, at allir vit 4, sum vóru norð- uri á Eiði og tosaðu við Brimnes, høvdu haft tílíkt Nýggja Testamenti í eini 20 ár. Ber tað prógv um illvilja móti Dahl og týðing hansara, hóast har vóru orð og orðafelli, sum eingin kundi vænta okkum at vera samdar við? Tað kundi borið á, at Brimnes Har bliknar jú Brimnes afturímóti. Hin 11. februar fór stórhending fram við St. Paul's kirkjuna í London: Um- seting Tyndale's varð brend á báli! Og samankomin var har ein prydiligur skari av geistligum monnum í fínastu skrud og skreyt. abbatar, priorar, bis- kuppar. teologiskir doktarar og ein kardinálur. Fátækslig er presta- gongan á Ólavsøku móti teirri glæsi- ligu sjón, ið her var at sjá. har vóru ornat úr fínasta klæði úr Eysturlond- frá teim brennandi sogar um, og login teren kan derfor regne med Guds Aands Bistand. Sprogunderet fra Pin- sedag gentager sig vel ikke helt paa samme Maade: Guds Aand gør ikke Menneskers Arbejde overflødigt: men Gud selv staar inde for, at Arbejdet paa at tvinge selv de ringeste Sproz til at forkynde Kristi Evangelium skal lykkes.« Soleiðis skrivar dómprósturin Skov- gaard Petersen sum tað er nógv ímillum skrivingarlag hansara prestanna Brimness og Haremsts! x og Thaysen — hatta mundi vera sanr- | ikki sjálvur hevur slíkt prógv fyri | Nyggju Testamentunum skygdi í pl , 1 . leikin — men helst mundi tað ikki | sonnum áhuga fyri Hinum heilagu | breiðum gullkrossum á prúðum pre- Eg fari at lika leik á hesum sinni. koma prestabrøðrum hansara á Eiði og í Fuglafirði heilt væl við, tí harvið stemplar hann skriving teirra sum lót- ir — prestalótir! Brimnes vil siga, at V. D. hevur okkum 7 »visu« sum visindaligar ga- rantar. Vit hava kunngjørt í bløðun- um, hvat tað er, vit hava gjørt í sam- bandi við bíbliutýðingina, vit vilja hvørki gera arbeið okkara týdningar- miklari ella vísari enn tað er, men vit hava gjørt tað, vit hava sagt, vit hava eftir førimuni gjørt tað við lít, og tað vilja vit standa við. Hin statslønti sál- arsyrgjarin á Eiði kallar okkum hánis- liga teir 7 »visu« og ger sær tann ómak at seta vísu í gásareygu — fyri at gera okkum til láturs fyri øllum Føroya fólki. Men eg kann siga Brim- nesi tað, at eg eri ikki býttari enn so, at tá ið eg hevði verið eitt korter inni Skriftunum á føroyskum máli! Vit hava sagt frá, hví okkum tykist at umseting Dahls einans sýnist at hava verið ætlað tí fólki, sum gongur í kirkju. Tað kann aldri í verðini róp- ast at sdálka minnið um J. Dahl« ella kallast ein ljót gerð. Men tann ljótasta gerð. ið gjørd er í Føroyum um so skal verða tikið til — er hetta, at ein prestur roynir at skræða Bíbliuna úr hondunum á Føroyingum, tá ið teir endiliga hava fingið hana á móð- urmálinum. Nær hava Føroyingar áður spurt. tá ið teir hava keypt norskar og danskar Bíbliur, um nú málið man »vera gott<, og um Bibli- an er tydd beinleidis eftir grundmål- unum o. s. fr.? Ongatíð! Hvi er hvør maður í Føroyum í dag farin at kanna og fregnast um mál og grundmál og tílíkt? Er tað tí at prestarnir hava latabringum. Mestur man gleðin hava glógvað í eygunum á Tunstall bis- kuppi, tá ið hann sá, hvussu eldurin forkom øllum teimum Nýggju Testa- mentunum, sum teir høvdu kunnað fingið fatur á. Og leikmaðurin, sum smokkuleggur í rísutari vaðmalssjó- stúku stóð eitt sindur burturfrå, man hava frøtt seg yvir ta vøkru sjón, sum honum var unt at síggja! Og Tyndale sjálvur varð jagstraður úr landi í land, og at enda varð hann kvaldur av bøðli nærhendis Antwer- pen og brendur á báli aftaná. Líka frá teirri fínu, hvítu biskuppahondini, sum lýsti hann í bann og til hendan breiða bøðlalógvan merkti Tyndale, hvat slíkt verk, sum hann hevdi útint. kann vænta sær. Nøkur ár seinni kom hin sokallaða »Stora Biblia« út í Onglandi, og í Tað er eisini bæði synd og skomm. tað stríð, sum verið hevur í bløðun- um um Bíbliuna; men eftir standa tó hesir sannleikarnir: I. Prestarnir Zacharias E. Brimnes og Poul Haremst hava i 1951/52 søkt at V. Danielsen, aftur fyri at hann hevur umsett Bibliuna. 2. Teir hava somuleiðis. hvør i sin- um lagi. søkt at Bíbliuni sjálvi og mælt fólki frá at fáa sær ella lesa hana hóast Brimnes alment hev- ur váttað. at hann einki villleið- andi hevur funnið í henni. 3. Til henda dag eru teir ikki komnir fram við nøkrum, sum gevur Før oyingum sanna orsøk til at firn- ast hina føroysku Bíbliuna. Tórshavn. hin 7. juni 1952. P. W. Háberg.