mánadagur 28. juli 1952síða 2

Nr. 30 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR BIBLIUUMMÆLID II: Hin føroyska og hin grikkska textin. Hitt mest umráðandi er sjálvsagt. um tekstin eftir V. D. samsvarar við hitt nýggja testamenti, og tað er hitt grikkska, annað hava vit ikki. Tú fært ikki meira enn sligið bók- ina upp, fyrr enn tú fært ferilin av, at V. D. leggur meira í at skriva lætt enn at skriva tað, sum í roynd og veru stendur í Nýggja Testamenti, meðan Jákup Dahl hevði lagt sær eina mest nær at skriva beint tað, sum skrivað er — og so longu av teirri grund målti skriva tungt mål, Vit síggja, at V. D. ikki firrast undan at broyta yvirskrift- bræv ina yvir brøvunum og skriva: >. Róm og Paulusar til samkomuna i Rómbrævið o. s. fr. hóast yvirskriftin er: pros Romaiois 0. s. fr. Sovorðið ger minni, men tað er tiverri symtema- tikst, eyðkent fyri alt arbeiðið. í heil- um við síðuna av. Longu havi eg nortid vid, at V. D. eins og fleiri nýggjari umsetingar til leikmannabrúks hevur lopið um smá- orð ella broytt tey, hevur skorið lang- ar setningar sundur í minni bitar, gjørt eykasetningar um til høvuðsset- ningar, so at alt var meira lætt lesandi. Tað er einki at siga til, at sovorðið verður gjørt av og á nú á døgum, tá ið tey lesandi í skúlanum sjálvi læra at skriva so og illa uppfata eina mongd av eykasetningum, men tað má aldri verða gjørt, tå ið ikki fyri neyðum er, og tey lesandi máa vita, at tekstin sig- ur nakað annað. Og tann, sum ikki umsetur sjálvur, men skrivar av eftir øðrum, má altíð vera ógvuliga varin og ansa eftir, at ikki meiningin verður broytt. Vandi er fyri. Hini klassisku málini eru óføra lo- giskt uppbygd. Har er eitt høvuðs- sagnorð, sum sigur hitt mest umráð- andi og altíð má standa í høvuðssetn- ingi. meðan tankar, sum á onkun hátt lýsa høvuðstankan, antin kunna koma í eykasetningum av tí slagi, sum vit brúka, ella oftast verða settir í luttøku- hátt. Og er luttøkuhátturin mest ógvu- liga torførur at umseta, av tí at hvør sagnorðatíð hevur sín egna luttøku- hátt ( hjá okkum bert nútíð og núlið- in tíð í aktiv). og eisini av tí at grikst mál er eyðkent av tíðum, sum vit yvir høvur ikki hava (hitt fyrra og hitt Hetta hvør umseting verður eitt sindur við ger, at ein seinra aorist). og síðuna av, og skriva vit nú eftir eini umseting ella kanska fleiri, er vandi fyri, at tað verður enn meira við síð- una av, — tað er millum annað av hesi grund, tað er fyri neyðum, at ein prestur er ikki lítið kønur í grikkskum máli. Y. D. síggja vit, at hann leggur yvirhøvur Lesa vit nú bókina eftir um ein setning er høvuðssetn- ing ella eykasetning, um ein tanki er høvuðstanki ella eykatanki. Av sínum egnu eintingum ger hann høvuðsetn- ing um til eykasetning og umvent.. bara orðini fara at falla lætt, og við hvørt bronglar hann so meiningina (eisini av øðrum orsøkum). Dømini eru nóg nógv. Ég taki bara nakrar fáar greipur úr rågvuni, Í ápostlasøguni kap. 24. 7 skrivar Jákup Dahl beint: >Men Lýsias her- høvdingin kom til og førdi hann burt- ur úr hondunum á okkum við stórari valdsgerð<. V. D. skrivar: >Men Lýsi- mikið gangsverk: hann kom til og tók hann úr hondum okkara.< Hetta er kanska bæði lættari Men tekstin sigur ikki so. og hetta er eyðkent D. hevur bøtt um tekstina hjá Jákup D. herhøvdingi gjørdi yvir- as mål meira målandi. og dømi upp á. hvussu V. Hitt einasta sum er broytt. er málsliga skeivt. Soleiðis kanst tú bera teg at, tá ið tú skrivar bíhliusøgu fyri børn, men ikki tá ið tú umsetur hitt Nýggja Testamenti. Tá skalt tú. so mikið sum møguligt skriva tað sum skriftin sigur. Tað var jó sovorðið, sum protestantar- nir løgdu hina rómversku kirkjuna undir. at hon hevdi gjørt. tå ið hon tyddi Vulgata. Eisini hini lutherisku hildu jú, at skriftin skal vera regla og mát fyri kristnamanna liv og læru, og vit síggja enntá upp á skriftina á nógv meira frían hátt enn hini reform- allir stakflokkar teirra. Í hesum nevnda dømi verður mein- eraðu og ingin tó ikki beinan vegin broytt. Aðr- astaðni hevur tað harímóti stóran týd- ning fyri meiningina, um orð verða umsett beint ella ikki. Í bíbliukjaki- num hevur S. Matth. 28, 19—20 verið drigið fram. Har er tað ivaleyst, at V. D. ikki hevur umsett beint. Høvuðs- orðið er: mateteusate: gerið til læru- sveinar, og upplýsa tvey orð í luttøku- hátti, skulu doypandi og lærandi. Har er yvirhøv- hvussu teir gera hetta: ur einki at ivast í. Hitt einasta, sum ivingasamt er, er um orðið doypandi er nútíð ella aorist (baptizontes ella Nú hevur V. baptizantes). D. eisini art út viðgingið, at hann hevur ikki troystað sær til at skriva hitt beina, av tí at tað kann hugsast at styðja hina kirkjuligu uppfatan av dópinum! Og so hevur hann umborið seg vid, alt iann hevur umsett beint sum Luther. Henda umberslan er nú ikki góð. V.D. átti at kunnað sagt sær sjålvum, at or- søkin til, at nútíðin hevur verið noydd her og aðrastaðni at broytt Luther, hóast pietetin ímóti honum førdi við sær, at teir í øldir skrivaðu sum hann. beinan vegin er tann, at týðing hans- ara ikki til fulnar samsvarar við hitt Nýggja Testamenti og viðhvørt gevur aðra meining. Og hví hava so teir Luther, Melanchton Cruciger og Pom- merarus ikki skrivað beint, sum teir lósu? Dugdu teir ikki grikkst mál? Meira enn so! Og tað hevur ikki verið fyri at geva orðunum minni kirkjulig- an dám, tí at fáur hevur úttalað seg harðari móti anabaptistum enn Lut- her.Nei, tað var beinan vegin av ti, at hitt týska málið tá á døgum ikki var so mikið framkomið, at tað kundi endurgeva hini klassisku málini beint, uttan at tað gjørdist ringt týskt mál. Tí valdi Luther allar staðir at upp- loysa luttøkuháttin, eisini sjálvsagt Matth. 28. Tað var ein neyðhjálp. Men ein neyðhjálp skal ikki vera nýtt long- ur, enn fyri neyðum er. Men eisini aðrastaðni, tá ið V. D. hevur broytt Jákup D. eitt sindur hev- ur hann spilt meiningina, hóast hetta ikki kann styðja sermeiningar hans- ara. Hyggið ápostalasøguna kap. 16, 14—40, Har er lítið broytt í tekstini hjá Ják. D., men hitt munaligasta, sum broytt er. ger, at tað ikki verður høpi í søguni. Ják. D. kallar beint strategoi fyri stýrismenn, meðan V. D. av egn- um eintingum kallar teir: dómarar. So lesa vil, at dómararnir verða bangnir, av tí at rómverskir borgarar eru tykt- aðir uttan lógligan dóm. Men hetta kann men harímóti styrismonnunum, sum aldri koma dómarunum nakað. hava ábyrgdina fyri. at eingin verður agaður og meinslaður uttan dóm. So- rinskrivarin kann ikki hava ábyrgd- ina, um so er. at fútin hevur sett mann fastan og farið illa við honum. Hevur onkur umseting av teimum, V. D. hev- ur skrivað eftir. týtt á hendan hátt (eg havi ikki hugt tær allar), sýnir hetta bert. hvussu hættisligt tað er at skriva av eftir umsetingum. Ella lesið Pæturs fyrra bræv kap. 3, 20: >... høvdu verið ólýdnir ... teimum, sum í forðum vórðu bjargað ígjógnum vatn« (Ják. Dahl) verður 28. juli 1952 av V. D. broytt til: >... vórðu bjargað við vatni !< So er øll meiningin burtur. Vatnið er her ein líkning, sum merkir deyðan, sum so ofta, Vit hava hetta sama hjá Paulusi í Rómverjabr. 6, 4 og Koll. 2, 12. Dømini rúgva nógv, men betur er at lýsa summi meira greiniliga enn bara at nevna hópin. Tað kann fáur fata kortini. Men ynskja fólk fleiri taki eg fegin fleiri greipur upp úr rúgvuni. Men so skal eisini verða nevnt, at viðhvørt haldi eg V. D. at vera bein- ari, av tí at Ják. Dahl hevði lyndi til at brúka eldri lesimåtar, sum nútíðin er farin frá, hóast tað neyvan beinan vegin kann verða progvad, hvat ið beinari er. Ofta skrivar Ják. Dahl: fyri Krists skuld (dia Christon). V.D.: við Kristi Christou), t. dømis Seinra Kor. kap. 3, 4. Grikkst n erikkst u eru í handritinum næstan (dia or meinlík. tá ið handritini eru skrivað við smáum stavum, men av ymiskum erundum halda teir lærdu nú hitt seinna at vera beinari og falla betur. Í sovorðnum hevur tað verið til gagns, at V. D. hevur skrivað eftir umseting- um, sum hava brúkt hinar nýggjastu tekstútgávurnar. Í komandi grein skulu vit síggja nøkur dømi á hitt føroyska málið hjá Victor Danielsen. Gudmund Bruun. største udvalg indenfor: GUNNAR STOKHOLM Hoydalsvegur 8 — Térshavn Telefon 606 (omstilling til alle afdelinger) Bemærk vor udstilling i K. F. U. M.s bygning. = Benyt Olaidagene paa bedste maade ved at aflægge et besøg hos os, De vil her finde det Kjoler (ogsaa taftkjoler) Frakker Dragter Nederdele Jiggers Vendefrakker, uldne, flere farver, samt í vor sædvanlige kendte bomulds-kvalitet Strikkegarner Habitter Jakker Cotton-Coats Benklæder