leygardagur 2. august 1952síða 4

Nr. 31 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 2. august 1952 Røda P. M. Dams á 100-åra minn- ingardegi løgtingsins Hvis Danmarks store eventyrdigter havde levet. ville han skrive et smukt eventyr om de små Atlanterhavsøer, der p. gr. af begivenhedernes stormsus É har været i rampelyset i densidste tid; og hvis vor for nylig afdøde store digter Hans Andreas havde været til stede her i dag, ville han i sin store digterkollegaes ånd holdt en af sine berømte bevingede taler om den sjette svane, der atter som i gamle dage er kommet med på tinge og stævne iblandt sine nordiske brødre. Ja. for mange hundrede år siden fløj — billedlig talt dengang magtful flo ksvaner ud fra - en dristig og samme nordiske rede. De søgte i alle retninger. Deres brus hørtes i syd, nord, Ost og vest. Deres dristige vingeslag lod sig føle. Det var Nordens kraft. Men medens deres brutale form udviskedes eller afklaredes i historiens forståelse af tidsándden. har bruset fra dere vingeslag nedfældet sig i skjalde- nes udødelige sange og kvad. Skønt fåtallige ejer Færingerne i disse åndelige værdier en andel, der tor tælle med blandt brødre. I de fra mand til mand mundtlig overleverede strålende fyndord og ord- sprog og hundredtusinde vers nu dog for en stor del nedskrevet — er det færøske sprog og åndsliv og der: igennem det lille folk, den færøske nation, bevaret som et klenodie i den nordiske kultur og broderring. Svanerne flåj ud. Tog nyt land. Fæstede bo og knyttede deres liv og skæbne til forskellige lande. Også her på derne fandt de et hjem, der blev dem dyrebart. Tiden randt. Mange århundreder. Men de skilte sig dog ikke ud af skæbne- og slægtsfællesskabet. De holdt sammen. Med mellemrum mødtes de som lige- mænd på nordiske stævner. Også Færingerne var med. Vi følger spændt med Gøtutróndurs ingenlunde mindreværdige rolle der ovre i Norge. Men så kom der en tid med mørk- lægning for Norden. I denne tid evnede den sjette svane ikke at hæve vingerne. Den udeblev i århundreder lige- som broderen mod vest, der af skæb nens uudgrundelige malstrøm synes at være skilt ud fra Norden og opsuget af et verdensriges uimodståelige kraft. Men Færingerne havde lagt den nor- diske muld under deres hjems hjørne- sten. Den tabte aldrig sin kraft. men gav grobund for et kraftigt nordisk åndsliv. Og nár så mørklægningen hævedes og den bevidste nationale livstrang vågnede, fandt man det færøske folk som en ikke mindre ægte nordisk na- de andre tion end anden ” af fem: Danmark. Norge, Island, Sverige nogen og Finland. Atter flyver de nordiske svaner til tinge og stævne sig imellem. De voldsomme og hårde vingeslag er afdæmpet. Men vingefanget og flugten er ikke mindre elegant. Bruset høres stadig. skønt det er af en anden og mere ån- delig karakter, Det fornemmes af hele den demokratiske verden som forbille- det på broderskab og den enighed og enhed, som den syge verden torster efter. Og nu er den sjette svane lille bror ikke bare atter med. men har i dag den ære at være vært. Sådan skal det være. Det er jo ikke den enkeltes. den enkelte nations stør- relse og styrke, der er det afgørende iblandt brødre, men det sande broder- skab kendetegnes af den ubrydelige solidaritet. trofastheden. respekten for hinandens åndelige og materielle liv og livskår. Ligesom det gør ondt. volder sorg og savn, hvis nogen af familien bliver borte. går ud af fællesskabet eller går til grunde, er glæden stor, når man samles under frie og broderlige for- mer. Og det er i sandhed en højtidsdag. en festdag for os Færinger at samles med jer brådre fra Norden her under vort banner omgivet af de fem andre nordiske bannere symboliserende det samme livssyn, den samme ånd, bro- derskabets og solidaritetens, toleren- cens og frisindets ånd. I ønsket om, at vore banner må for- undes altid at kunne veje sammen. side om side i denne broderskabets ånd vil jeg gerne takke jer vore danske, nor- ske, svenske, islandske og finske ven- ner og frænder for at I viste os den ære at kongme for at deltage i vore festligheder og glædes sammen med OS. Tak og hjertelig velkommen og gid vore nordiske brødrefolk må forundes en stolt svaneflugt på fredens og lyk- kens vej nu og i al fremtid. Et trefoldigt længe leve for de 6 nordiske nationer. Marshallhjålpin Hví hevur hin seinasti parturin, ið okkum skal falla í lut, ligið grivin niður so leingi. spyr. hvor maður, ið ikki veit heskeð. Vit hava hoyrt, at landsstyrislimir skulu hava svarað monnum. ið hava talað um marshallhjálp. at spurning- urin ikki skal hava verið greiður hjá ministeriinum, og onkur av landsstýr- ismanna monnum skal handgingnu hava sagt, at málið um, hvat ið mars- hallhjålpin skal kunna nýtast til her í Føroyum er til viðgerðar niðri í Párís hjá marshallþeningsmonnum har. Hetta er alt rangt og rúkandi galið! Longu seinasta heyst legði ríkisstýr- ið fram á ríkisdagsborð uppskot. har- av 15 mill. vóru lagdar fyri seg. og sum føroyingar skuldu fáa sín part burturúr 8—10 mill. varð sagt. Allir føroyingar minnast eisini rok- ið. ið var um, annaðhvørt okkara part- ur fyribils skuldi verða nýttur til Sjó- Fólka- flokksmenn og sambandsmenn og aðr- vinnubankan ella til annað. ir menn í neyndini, sum var niðri, eins og ministeriid vildu lata Sjóvinnuban- kan fáa dastid av marshallpeninginum, meðan javnadarmadurin P. M. Dam var ímóti, men kravdi Sjóvinnubank- an hjálptan á annan hátt. Dams støða vann at enda. Men hesin nevndi dráttur visti, at um allir partar høvdu verið samdir um ein plán fyri nýtslu av marshall- peninginum, vildi hann longu kunna verið komin okkum til nýtslu. Hin sanna grundin fyri, at marshall- peningurin hevur ligið grivin í døkk- ari mold hesa tid, tå ið so nógv er farið í skeljar, sum hann hevdi kunn- að hjålpt aftur á føtur, er, at lands- stýrið og stjórnaflokkarnir ikki hava viljað lagt fram ein plán viðv. hvussu hann skuldi nýtast. Landsstýrið og tess flokkar hava hesa tungu ábyrgd og eingin annar. Nú frætta vit í talu forseturáðharr- ans, at ætlanin er, at hann skal nýtast til tey gomlu feløgini, og síðani til ein byggigrunn eftirhondini sum Kjøl. bro. Dahl, S. P. Petersen, Poul Han- sen og kanska onkur annar afturgjalda hann. Hetta er ætlandi eftir uppskoti frå landsstýrinum. Oc hetta rímar væl vid, at lands- stýrið hevur latið øll tey smáu og veiku feløgini farið. eitt fyri og annað eltir. so tey eru av vegnum tå ið mar- shallpeningurin skal verða nýttur. Slíkt er dráps- og stórmannapoli- tikkur við lít. Nú skal reiðast so upp. at eingin fiskimaður skal hætta sær aftur at leggja uppí, ella fiskimannasamtoka men vera himmalglaðir yvir at sleppa at tyggja stormanna- hondum. nådibreyd av MILLUM UNGFÓLK Medan Anna var i Havn. Pål Petir kom til Ólavsøku vid maskin- båtinum hjá sær sjålvum, legði at á Konga- brúnni, har Anna tók ímóti fanglinuni. Tey | a | Føroya S0SIAL-DEMOKRATUR Blaðstjóri VILHELM SØRENSEN Prent: : A. ØSTER tóku båtin upp og skundaðu sær til hús, ti Pål Petir mátti skifta klæði, áðrenn hann fór at hyggja at kappróðrinum. Anna mátti eisini skifta sokkar. Teir vóru blivnir so våtir av fanglínuni. Meðan tey hugdu at kappróðrinum kemur kokkurin, Sefelius Torvmoldheyggj, og nipp- ar í jakkan hjá Pól Petir. Teir fóru inn í ein kjallara. »Ju,« segði Pól Petir, eftir sum tað er Ólavsøka skal eg taka uppí ein munn, men annars plaga eg ikki at drekka katt.« Sefelius bað hann ganga inn á gólvið á Hafnia, tá ið liðugt var. Hann átti eina fløsku av betri slag í býnum. Tey so gjørdu. Teir bóðu um kaffi, napo- leonskókur, lagkøku og sodavatn. Áðrenn teir fóru at drekka kaffi, lirkaðu teir sær ein dropa uppí glåsini, men tað skuldu teir ikki havt gjørt, tí fimm minuttir aftaná kom ein politistur og bað teir koma við sær. Anna sat so einsamøll eftir við øllum køkunum, og beint tá hon skuldi fara kom ein servi- trisa og bað hana gjalda 11,85 kr. Anna hevði spart sær saman til Ólavsøkuna og tå ið hon heyrði goldid, átti hon snøgg 15 oyru eftir. Hon bæði græt og bannaði, tá ið hon fór. Pól Petir og Sofelius skuldu bóta hvør sínar 50 kr. og sita til dansurin var liðugur tað kvøldið. Um hålvgum eitt tíðina purradi Pól Petir Onnu út. Tá kom hann sum ein fittur drong- ur, púra edrúur. Hann sat á songarstokkin- um eitt korter og helt í hondina á Onnu. So fór hann til hús aftur. Dagin eftir var alt gott aftur. Tey fóru í kitkju, ótu døgurða og fóru síðan ein túr til Kirkjubøar. Um 11 tíðina um kvøldið komu tey aftur og fóru beinleiðis niðan í Sjónleikarhúsið. Tey fóru tvær ferðir runt — Pól Petir fór so beinleiðis niður í kjall- arin. Har kappaðust Petir Skegg og Petir Tuflutrant at geva honum snaps. Eina løtu seinni stóð hann við kaskettinum í hondini og reypaði. Tá teir skuldu fara upp aftur kom Jens Petir Oklaknút, skiparin á >Onnu Sofíuk og bað hann vælsignaðun um at koma til Íslands við sær, bert ein stuttan ísliskatúr. Anna kom niður at leita. Brigslaði Pól segði Pól eg eri ikki fullur heldur enn hønan Petiir at hann var fullur. »Nei,« Petir, hjá Sabelinu i Suppustovu.< >Nei, hasin gamli, tað skal tú íkki billa mær inn. Tá ið tú fert at venda kaskettið aftur eftir og hevur gáðar hendurnar í rump- ulummanum, tá er ikki lítið innanfyri.« Ólavsøkan hjá Onnu endaði við, at hon fór spákandi til hús við Pól Petir undir øðr- um arminum og Jens Petir Oklaknúti undir hinum, og tað síðsta av Ólavsøkuni í år var, at teir báðir trivu í >Vi hugge med kaarde« niðri á Vaglinum, har tveir politistar bóðu teir skrubba av í song. Høvuðsskrivstov: TÓRSHAYN Tlf. 110, 304 X 639 Partafelagið Sjóvinnubankin Vága deild SORVÅGUR Tlf. 19 Renta á bankabók: 31/2 9/9 — vid 3 mánaða uppsøgn: 4% ALT VANLIGT BANKAYRKI Bankin er opin hvønn gerandisdag kl. 11 3, leygardad kl. 11—2 | — minnist til barnahjálparmerkið!