Sosialurinarkiv
Sosialurin 1952-08-12, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 12. august 1952síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Nr. 32 FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR BÍBLIUUMMÆLIÐ V. Hitt føroyska málið. Í bibliuummæli mínum havi eg skrivað, at V. D. hevði nógv góð før- oysk orð og orðafelli, og kann eg nevna ikki fá domi, um so skuldi verið kraft. Tað verður neyvan fyri neyðum. og lítið er plássið. Eitt dømi skal tó verða nevnt, ti at tað gleddi meg. Í Matt. 10.28 lesa vit vanliga: >men ikki kunna sláa sálina í helk. V. D. hevur: »men fáa ikki dripið sålina«. Tað er frålikt, men sjåldsamt, at V. D. ikki hevur brúkt hetta góða ordafelli allar staðir, har tað átti at verið brúkt. M en tå ið nevnast skal eitt sindur av øllum atfinningum, komi eg í dåp- urhuga. Eg minnist søguna um Eiðis- prestin. sum var biðin at nevna dømi upp á tað. sum hann hevði skrivað. or ikki fekk funnið niður á nakað víst. Ti har er so mikið at finnast at. breddu upp og breddu niður, at tå veist ikki. hvar tú skalt fara undir, og hvar tú skalt enda. og ikki er møgu- ligt at skriva eina bók. Stutt má verða gjort av. Eg velji nøkur fá dømi úr rúevuni. sum best ber til her. Málið eigur at vera lættari enn hjá J. D. Tað er sjálvsagt. at tann, sum skrivar aðra ferð átti at fingið textina lættari og betur at fata enn oddamað- urin, og tå ið ein umseting hevur verið bråkt mansævi, vita vit nakað meira um. hvørji orð ið standast. meðan frá líður. og hvørji ikki. Helst skulu tey slítast hundrað ár. áðrenn vit duga at siga lað. Men nú fer tað at visa seg, at ofta er textin vorðin lættari hjá V. D.. av ti at hon ikki er beint umsett. ella av tí. at málið er skeivt. Tú fært hylling á hesum fyrstu ferð tú tekur bókina í hond og sær yvirskriftirnar á brøvu- num: pros Romaioys verður Róm- brævid, ikki Rómverfabrævið. pros Korinthoys verður Korintbrævið, ikki Korintmannabrævid, og ikki er tað ti, at V. D. ikki dámar hesi orð, ti jálvur skrivar hann Samverji (kan- ska úr Íslendskum) og ikki Samáriu- búgvi. Nakað skal jú verða broytt. Ecce homo! kallar hann: >Hyggið madurine, men hyggja kann ikki á føroyskum hava hvørfall eftir. og ikki lítið er av sovorðnum (Jóhs., 19.5 }. Dahl breyt ikki orðalæruna. og so var orðalagið sjálvandi tyngri: >Sí! Har er maðurin!< Ella texturin verður lættari á lann hátt. at V. D. loypir um orð. um- ráðandi orð. Enntå í einum so umráð- Fil. 2,6 ær undan at umseta orðið: morphæ bara: »Få ið Hann var Men Vorðin x er ikki gott í staðin fyri. av tí at tad andi orði sum leppir hann og skrivar vorðin sum Guð<. verður brúkt soleiðis í dagligum máli. at eingin kann gita, at:tað her skal merkja: skapilsi. morphæ. J. D. hevdi ið hann tað beinari: »Hann, sum tå var i Guds mynd«, Ella: Matt. 1.13 skrivar Dahl beint: flutti úr Nazaret«. V. D Og Hann for år N. Øe hann brovtir tað til: Hetta er ikki tað sama sum katalipon, sum með alla. Skrivar tú bara fór, kanst tú hugsa, merkir. at hann fór at hann kom aftur aftur næsta dag. Við hvørt broytir V. D., so at eingin skilir nakað ætlanin skuldi tó vera. at tað skuldi skilst bet- ur. Gal. 3,27 skrivar J. D. hitt målm- fulla: mong, sum eru doypt til Krists, Út íklæðst Krist«. Nú skal tað vera dagligt mál, og so skrivar V, D.: »Ti tit, sum doypt eru til Kristus, hava latid meira, — og »Ti at til, so hava so mong tykkum í Kristus«, Eingin fatar hetta uttan at laka Dahl og síggja, hvussu hann skrivar. Ég veit, hvat tað er: at lata meg í, ella at lata meg í troyggju og kot, men ikki, hvat tað er at lata meg í Krist. Skal eg fata tað, må V. D. leggja afturat: >Sum í eini klæði og brúka nógv orð í staðin fyri eilt. bundin í kærleika og vinna fram tl »Tey verða saman- allan ríkdómin í teirri fullvissu skyn- semi. til kunnugleika um loyndardóm Guðs, tað er Krist«. Hetta er tungt, og væl má hugsast um tað. men so- leiðis eru tankarnir hjá Paulus. So skal V. D. seta hetta um í hitt dagliga málið. sum hann hoyrdi mammurnar tosa við born síni. og so skrivar hann: »tey verða knýtt saman í kærleika og núa fram til allan ríkdóm hinnar fullu vitsvissu til kunnskap um loynd- Guðs. betur. armál sum er Kristus«. Hval skilst Lættari er tað ikki, og ikki heldur ljóðar tað væl. Og tað kann ikki heldur vera fyri vælljóðið. at V. D. skrivar í sama kapitli: >... sum er hovd all= valds og harradømi«. Eina ferð var lað eingin. sum nýtti hvørsfall. Tad var spell. Men nú sýnast summir at fara í hina veitina og brúka tað so nógv. at eingin skilur tað meira. Hetta var nú altso ikki dagligt mál. Men hvussu eru so hesi dagligu orð- ini. sum mamman losar við børn síni. Eitt dømi: Í Luk. 17,7 skrivar J D. beint: »ein húskall. sum pløgir ella røktar seyð<. og ein og hvor føroying- ur skilir tað. Men V. D. broytir tað til: »ein tænåra, sum pløgir ella situr hjá kríatúrum<. Hetta dømi er ógvu- liga eyðkent. >Kríatúr verður brúkt í Føroyum og kanska mest til at háða fólk við. men tað er ikki foroyskt tað er avskepla latín. Og so er tað skeivt. ti orðið merkir at røkta seyð og lað var sjálvandi tað. hann gjørdi í Gýðingalandi. Og so er hitt bleika orð tænari selt í staðin fyri hitt góða orðið húskallur. hevði orðið 1: trælur verið. men teir kenna vit ikki Deinari meira. og brúka vil ikki tað orðið, er húskallur hitt besta. Men V. D. lyndi til altíð at skriva: tænara, antin hevur har so stendur eitt orð ella annað. Í úpostlasøguni 16 skrivar hann eisini tænarar um vaktarmennirnar hjá Ly- Hebr. 12,8 skrivar V. D.: óekta- hørn. Tað er ikki føroyskt. og við hjá konu ella trælkvinnu. ein frillu f. Dahl hevur beint:: trælbornir. SONUR S mo hevur V. D. lyndi til at seta orð saman: trúarrættvísi, rætlvisiåvoxtur. Tað fellur tað krevst ikki hegni til at smíða sovorðin orð. Men lætt, og veitst tú ikki frammanundan, hvat tey merkja. fatar tú einki. Og so finnur tú hópin av fremmand- um orðum, donskum (fortaptur). (pakt. (peningagjarnur, gjarnur eftir nøkr- tyskum vaska), íslendskum um). Ella hann setur meira forn orð í staðin fyri nýggj og skillig orð hjá Jákup Dahl (frumborni í Róm. 8,29 í staðin“ fyri Dahls fyrstføddi). hann nýggj orð, men ikki altíð eru tey bråkandi, í. d.orðið: sum yvir høvur So smíðar arvalæra í Kol, 2.8, 12. august 1952 er illa umsett. Fyri hundrað árum sid- ani kundi kanska hetta orð verið nýtt. Í dag kann eingin hoyra hetta orð utt- an at hugsa um ta vísindagrein, sum roynir at kanna, hvussu vit arva evni og eyðkenni frá ætt okkara. Yvir høvur kann eingin síggja, hvørjar frumreglur V. D. hevur haft, um tað ikki er so, at einasta frumregl- an var tann, at nakað hjá J. D. átti at verða broytt, — og so sjálvandi, at >hvørt vet av kirkjuligum dámi skuldi burtur, sum hann sjálvur sigur. Í so máta skal eg næstu ferð bara lýsa orðini: samkomu og kirkjufólk. Gudmund Bruun. Jógvan Joensen bóndi, Viðareiði 75 ár Seinasta mikudag. 6. august. kundi ein væl kendur Viðingur halda sín 75 ára føðingardag. Jógvan er víða kendur, og mongu vinir og kenningar hansara eru allir samdir um, at hann av sonnum hevur verið ein heiðursmaður. ið hevur ver- ið húski sínum. heimbygd síni og føðilandi sínum ein lrúgvur og góður lænari. Tað er ikki sum skrivari, reypari á røðarapallum ella oddamaður í innan- tómum skrúðgongum, at hann hevur eftir sær. Nei, tað er hansara handa verk. ið vil bera lagt stór avreksverk prev um ein dugnamann, ein skila- mann. sum hesir klettar so leingi standa. Mong hava hansara virkisøkir ver- ið. men tað økið, id hann hevur lagt sílt størsta arbedi og hevur víst síni í landbúnaðinum. har hann hevur gjørt slik avreksverk, at ilt verður al finna hansara líka. Størstu. slættastu og vakrastu graslendi á Vidareidi i dag eru hansara verk. Har ein áður sá lítið annað enn grót og urðar, sær ein i dag stórar víddir av sløttum b6, har ikki steinpirran er í, burtursæð frá teimum mongu, fleiri mannshøgu earðsløðunum. ið vísa á eitt stórsligi arbeiðsdirvi og arbeiðssemi. Sum bú- naðarmaður hevur hann verið av teim- um allra bestu og fremstu — ein sann- ur hendingur. Miklan mótgang hevur hann havt í ævi síni, men einki hevur kunnað hoygt hin reysta ryggin á hesum reystmannsliga kappanum. Fyri rætt- uliga nógvum árum síðani misti hann konuna og fyri nú árum mongum síðani misti hann ein son. Ein son- urin á lívi í dag. Hann hevur nú festi. húnaðarmaður hann og sum gevur i Få faðirinum einki eftir. Jógvan hevur verið brekaður mað- ur seinnu árini, men hann hevur tó ikki lagt frá sær. Framvegis ger hann avreksverk, ið enn sum áður eru vala- verk. A ið vit honum øll tey ára føðingardeginum senda bestu ynski um nógvar, góðar, hugnaligar og arbeiðs- rikar arbeiðsløtur. nú tað fer at kvølda á lívsleiðini. Hjartaliga til lukku. Kenningur. VEVSKEIÐ Ætlanin er frá 1. oktober at halda eitt 3 mánaða skeið bæði heil- dags- og kvøldskeið. Lærugreinirnar eru: Øl tilvirkan av føroyskum klæðum. Vanlig veving. Málini: føroyskt og enskt. Tær ið ætla sær mega siga frá áðrenn 1. september og eisini lata okkum vita um tær sjálvar kunnu skaffa vev. Nærri frágreiðing við at venda sær til Bergljót av Skarði, Johanne Jensen, tlf. 441 og Valborg Joensen, Miðvág. TRYGGINGARSAMBANDIÐ FØROYVAR Foroya Kríggstrygging.. telf. 372 Føroya Brunatrygging .. telf. 372 Føroya Sjóvátrygging... telf. 372 Føroya Vanlukkutrygging telf. 221 ; Vit tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs bilar o.a. Føroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging —