týsdagur 12. august 1952síða 2
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 32
FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR
BÍBLIUUMMÆLIÐ
V. Hitt føroyska málið.
Í bibliuummæli mínum havi eg
skrivað, at V. D. hevði nógv góð før-
oysk orð og orðafelli, og kann eg
nevna ikki fá domi, um so skuldi verið
kraft. Tað verður neyvan fyri neyðum.
og lítið er plássið. Eitt dømi skal tó
verða nevnt, ti at tað gleddi meg. Í
Matt. 10.28 lesa vit vanliga: >men
ikki kunna sláa sálina í helk. V. D.
hevur: »men fáa ikki dripið sålina«.
Tað er frålikt, men sjåldsamt, at V. D.
ikki hevur brúkt hetta góða ordafelli
allar staðir, har tað átti at verið brúkt.
M en tå ið nevnast skal eitt sindur
av øllum atfinningum, komi eg í dåp-
urhuga. Eg minnist søguna um Eiðis-
prestin. sum var biðin at nevna dømi
upp á tað. sum hann hevði skrivað.
or ikki fekk funnið niður á nakað
víst. Ti har er so mikið at finnast at.
breddu upp og breddu niður, at tå
veist ikki. hvar tú skalt fara undir, og
hvar tú skalt enda. og ikki er møgu-
ligt at skriva eina bók. Stutt má verða
gjort av. Eg velji nøkur fá dømi úr
rúevuni. sum best ber til her.
Málið eigur at vera lættari enn hjá
J. D. Tað er sjálvsagt. at tann, sum
skrivar aðra ferð átti at fingið textina
lættari og betur at fata enn oddamað-
urin, og tå ið ein umseting hevur verið
bråkt mansævi, vita vit nakað meira
um. hvørji orð ið standast. meðan frá
líður. og hvørji ikki. Helst skulu tey
slítast hundrað ár. áðrenn vit duga at
siga lað.
Men nú fer tað at visa seg, at ofta
er textin vorðin lættari hjá V. D.. av
ti at hon ikki er beint umsett. ella av
tí. at málið er skeivt. Tú fært hylling á
hesum fyrstu ferð tú tekur bókina í
hond og sær yvirskriftirnar á brøvu-
num: pros Romaioys verður Róm-
brævid, ikki Rómverfabrævið. pros
Korinthoys verður Korintbrævið, ikki
Korintmannabrævid, og ikki er tað
ti, at V. D. ikki dámar hesi orð, ti
jálvur skrivar hann Samverji (kan-
ska úr Íslendskum) og ikki Samáriu-
búgvi. Nakað skal jú verða broytt.
Ecce homo! kallar hann: >Hyggið
madurine, men hyggja kann ikki á
føroyskum hava hvørfall eftir. og ikki
lítið er av sovorðnum (Jóhs., 19.5 }.
Dahl breyt ikki orðalæruna. og so var
orðalagið sjálvandi tyngri: >Sí! Har
er maðurin!<
Ella texturin verður lættari á lann
hátt. at V. D. loypir um orð. um-
ráðandi orð. Enntå í einum so umráð-
Fil. 2,6
ær undan at umseta orðið: morphæ
bara: »Få ið Hann var
Men Vorðin
x
er ikki gott í staðin fyri. av tí at tad
andi orði sum leppir hann
og skrivar
vorðin sum Guð<.
verður brúkt soleiðis í dagligum máli.
at eingin kann gita, at:tað her skal
merkja: skapilsi. morphæ. J. D. hevdi
ið hann
tað beinari: »Hann, sum tå
var i Guds mynd«,
Ella: Matt. 1.13 skrivar Dahl beint:
flutti úr Nazaret«. V. D
Og Hann for år N.
Øe hann
brovtir tað til:
Hetta er ikki tað sama sum katalipon,
sum með alla.
Skrivar tú bara fór, kanst tú hugsa,
merkir. at hann fór
at hann kom aftur aftur næsta dag.
Við hvørt broytir V. D., so at eingin
skilir nakað ætlanin
skuldi tó vera. at tað skuldi skilst bet-
ur. Gal. 3,27 skrivar J. D. hitt målm-
fulla: mong, sum eru
doypt til Krists, Út íklæðst
Krist«. Nú skal tað vera dagligt mál,
og so skrivar V, D.: »Ti tit,
sum doypt eru til Kristus, hava latid
meira, — og
»Ti at til, so
hava
so mong
tykkum í Kristus«, Eingin fatar hetta
uttan at laka Dahl og síggja, hvussu
hann skrivar. Ég veit, hvat tað er: at
lata meg í, ella at lata meg í troyggju
og kot, men ikki, hvat tað er at lata
meg í Krist. Skal eg fata tað, må V.
D. leggja afturat: >Sum í eini klæði
og brúka nógv orð í staðin fyri eilt.
bundin í kærleika og vinna fram tl
»Tey verða saman-
allan ríkdómin í teirri fullvissu skyn-
semi. til kunnugleika um loyndardóm
Guðs, tað er Krist«. Hetta er tungt,
og væl má hugsast um tað. men so-
leiðis eru tankarnir hjá Paulus. So
skal V. D. seta hetta um í hitt dagliga
málið. sum hann hoyrdi mammurnar
tosa við born síni. og so skrivar hann:
»tey verða knýtt saman í kærleika og
núa fram til allan ríkdóm hinnar fullu
vitsvissu til kunnskap um loynd-
Guðs.
betur.
armál sum er Kristus«. Hval
skilst Lættari er tað ikki, og
ikki heldur ljóðar tað væl. Og tað
kann ikki heldur vera fyri vælljóðið.
at V. D. skrivar í sama kapitli: >...
sum er hovd all= valds og harradømi«.
Eina ferð var lað eingin. sum nýtti
hvørsfall. Tad var spell. Men nú sýnast
summir at fara í hina veitina og brúka
tað so nógv. at eingin skilur tað meira.
Hetta var nú altso ikki dagligt mál.
Men hvussu eru so hesi dagligu orð-
ini. sum mamman losar við børn síni.
Eitt dømi: Í Luk. 17,7 skrivar J D.
beint: »ein húskall. sum pløgir ella
røktar seyð<. og ein og hvor føroying-
ur skilir tað. Men V. D. broytir tað
til: »ein tænåra, sum pløgir ella situr
hjá kríatúrum<. Hetta dømi er ógvu-
liga eyðkent. >Kríatúr verður brúkt
í Føroyum og kanska mest til at háða
fólk við. men tað er ikki foroyskt
tað er avskepla latín. Og so er tað
skeivt. ti orðið merkir at røkta seyð
og lað var sjálvandi tað. hann gjørdi
í Gýðingalandi. Og so er hitt bleika
orð tænari selt í staðin fyri hitt góða
orðið húskallur. hevði orðið
1:
trælur verið. men teir kenna vit ikki
Deinari
meira. og brúka vil ikki tað orðið, er
húskallur hitt besta. Men V. D.
lyndi til altíð at skriva: tænara, antin
hevur
har so stendur eitt orð ella annað. Í
úpostlasøguni 16 skrivar hann eisini
tænarar um vaktarmennirnar hjá Ly-
Hebr. 12,8 skrivar V. D.: óekta-
hørn. Tað er ikki føroyskt. og við hjá
konu ella trælkvinnu. ein frillu
f. Dahl hevur beint:: trælbornir.
SONUR
S mo hevur V. D. lyndi til at seta orð
saman: trúarrættvísi, rætlvisiåvoxtur.
Tað fellur tað krevst ikki
hegni til at smíða sovorðin orð. Men
lætt, og
veitst tú ikki frammanundan, hvat tey
merkja. fatar tú einki.
Og so finnur tú hópin av fremmand-
um orðum, donskum (fortaptur).
(pakt.
(peningagjarnur, gjarnur eftir nøkr-
tyskum vaska), íslendskum
um). Ella hann setur meira forn orð í
staðin fyri nýggj og skillig orð hjá
Jákup Dahl (frumborni í Róm. 8,29 í
staðin“ fyri Dahls fyrstføddi).
hann nýggj orð, men
ikki altíð eru tey bråkandi, í. d.orðið:
sum yvir høvur
So smíðar
arvalæra í Kol, 2.8,
12. august 1952
er illa umsett. Fyri hundrað árum sid-
ani kundi kanska hetta orð verið nýtt.
Í dag kann eingin hoyra hetta orð utt-
an at hugsa um ta vísindagrein, sum
roynir at kanna, hvussu vit arva evni
og eyðkenni frá ætt okkara.
Yvir høvur kann eingin síggja,
hvørjar frumreglur V. D. hevur haft,
um tað ikki er so, at einasta frumregl-
an var tann, at nakað hjá J. D. átti
at verða broytt, — og so sjálvandi, at
>hvørt vet av kirkjuligum dámi skuldi
burtur, sum hann sjálvur sigur.
Í so máta skal eg næstu ferð bara
lýsa orðini: samkomu og kirkjufólk.
Gudmund Bruun.
Jógvan Joensen bóndi, Viðareiði 75 ár
Seinasta mikudag. 6. august. kundi
ein væl kendur Viðingur halda sín 75
ára føðingardag.
Jógvan er víða kendur, og mongu
vinir og kenningar hansara eru allir
samdir um, at hann av sonnum hevur
verið ein heiðursmaður. ið hevur ver-
ið húski sínum. heimbygd síni og
føðilandi sínum ein lrúgvur og góður
lænari.
Tað er ikki sum skrivari, reypari á
røðarapallum ella oddamaður í innan-
tómum skrúðgongum, at hann hevur
eftir sær. Nei,
tað er hansara handa verk. ið vil bera
lagt stór avreksverk
prev um ein dugnamann, ein skila-
mann. sum hesir klettar
so leingi
standa.
Mong hava hansara virkisøkir ver-
ið. men tað økið, id hann hevur lagt
sílt størsta arbedi og hevur víst síni
í landbúnaðinum. har hann hevur
gjørt slik avreksverk, at ilt verður al
finna hansara líka. Størstu. slættastu
og vakrastu graslendi á Vidareidi i
dag eru hansara verk. Har ein áður
sá lítið annað enn grót og urðar, sær
ein i dag stórar víddir av sløttum b6,
har ikki steinpirran er í, burtursæð
frá teimum mongu, fleiri mannshøgu
earðsløðunum. ið vísa á eitt stórsligi
arbeiðsdirvi og arbeiðssemi. Sum bú-
naðarmaður hevur hann verið av teim-
um allra bestu og fremstu — ein sann-
ur hendingur.
Miklan mótgang hevur hann havt
í ævi síni, men einki hevur kunnað
hoygt hin reysta ryggin á hesum
reystmannsliga kappanum. Fyri rætt-
uliga nógvum árum síðani misti hann
konuna og fyri nú árum
mongum
síðani misti hann ein son. Ein son-
urin á lívi í dag. Hann hevur nú festi.
húnaðarmaður hann
og sum gevur
i Få
faðirinum einki eftir.
Jógvan hevur verið brekaður mað-
ur seinnu árini, men hann hevur tó
ikki lagt frá sær. Framvegis ger hann
avreksverk, ið enn sum áður eru vala-
verk.
A ið
vit honum øll tey
ára føðingardeginum senda
bestu ynski um
nógvar, góðar, hugnaligar og arbeiðs-
rikar arbeiðsløtur. nú tað fer at kvølda
á lívsleiðini.
Hjartaliga til lukku.
Kenningur.
VEVSKEIÐ
Ætlanin er frá 1. oktober at halda eitt 3 mánaða skeið bæði heil-
dags- og kvøldskeið.
Lærugreinirnar eru:
Øl tilvirkan av føroyskum klæðum.
Vanlig veving.
Málini: føroyskt og enskt.
Tær ið ætla sær mega siga frá áðrenn 1. september og eisini lata
okkum vita um tær sjálvar kunnu skaffa vev.
Nærri frágreiðing við at venda sær til
Bergljót av Skarði, Johanne Jensen, tlf. 441 og
Valborg Joensen, Miðvág.
TRYGGINGARSAMBANDIÐ
FØROYVAR
Foroya Kríggstrygging.. telf. 372
Føroya Brunatrygging .. telf. 372
Føroya Sjóvátrygging... telf. 372
Føroya Vanlukkutrygging telf. 221
; Vit tryggja:
Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs
bilar o.a.
Føroyingar eiga at tryggja
í landsins egnu trygging —