leygardagur 23. august 1952síða 2

Nr. 34 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR BÍBLIUUMMÆLIÐ VII Victor Danielsen og Jákup Dahl. Í greinini hin 29. febr. 1952 fýlist V. D. á, at eg havi skrivað um hans- »V. D. hevur (Dahls) so nógv, at hann ara Nýggja Testamenti : brúkt tað bert hevur broytt eitt sindur av og á Í fyrsti grein míni havi eg longu sagt. at hetta er ikki beint, og tær at- finningar. sum eg seinri havi neynt nøkur dømi uppá, visa til fullnar, at nógv er broytt. Eg havi eisini sagt, hví eg ikki tá í fyrsta lagi hevði viljað verið bersøgin. Men hetta hevði eg eina orsøk aftrat til ikki tå at vilja taka umframt alt hetta fram. Tað var ikki fyri at gleða V. D. tann. at stutt áðrenn í og fyri seg Men sakin var es skuldi reinskriva greinina. kom ee upp á mál við eitt føroy kt konufólk sum spurdi meg. um eg hevði lisið hasa bókina, og fleiri orð. sum hon ikki nakað lisið hon nú fataði betur segdi hon so. at har hevdi áður. tå ið vóru fingið hon hevði burtur úr skriftina, men sum í hasari nýggju umseting. Hon var bara einans ein men tað kundi jú verið fleiri. sum hovdu fingið nýtt ljós út yvir okkurt ella fleiri orð. tá ið tey ou lev í nyge] } um búnaði. antin eg so helt henda nýggja búnað vera so ella so. Og so strikadi ee ikki lítið út. sum eg hevði krivað. Og nú vil eg fegin vera við at eg kundi hava gjørt hetta meira vandalien og skrivað tað heilt um. so at einki kundi misskiljast. Fo helt ikki. at ee hevdi loyvi púra at loypa um, at textin var Øðrvísi os meining rineari, men eftir minari heldur ikki. at eg átti at visa á hetta við nósvum dømum at sela stórar al finningar fram. og tí skrivaði eg. sum eg gjørdi. Tað er hvussu vit eiga at tala og at skriva. altíð ein vansi at finna. tá ið tað. sum vit halda at vera sann leikan. ikki bert kann vera misfatað. men eisini kann koma at sløkkja eitt øðrum Hetta upplivi eg dagliga. Fólk tosar trúarlív sítt. jós hjá einum menniskja. við mee um trúgv sína og elst í tíðum. tå ið teimum lorvar al iava nakað til at bera seg uppi. 50 kunna tey siga okkurt. sum eg haldi vera skeivt. ella sum ikki hóskar væl saman við hini luthersku trúgv. ella sum eg beinan vegin haldi vera på- trúgv. Men tað kann vera teimum eitl ljós. sum nú hjålpir teimum. Havi eg so loyvi at sløkkja tað? Eg sum haldi meg vita betur. men sum ikki í stund- ini havi slíka byrði at bera. Eg tori ikki at sløkkja eitt ljós hjá øðrum. Geri eg tad, ikki av við fullum vilja. komi eg inn misgávum. men undir orð Harrans: >Tann. sum er ein mein- vogi fyri einum av hesum smáu, ið trúgva á meg, honum var tað betri at ein mylnusteinur var hongdur um jálsin á honum og hann var søktur niður í djúpa havid.« Tí gjørdi eg í alt hetta eitt sindur jókaummælinum mámunaligt. enn tað er, og meira ávaði út yvir hálva sannleikan. Men tað, sum eftir er, er at V. D. tevur brúkt Jákup Dahls verk óføra nógv. Hetta er ikki »ein svár skuld- seting<, ti hann hevur jú sjálvur upp- Vst, at tað er ein av hinum tíggju bók- um, hann hevur nytt, og eingin vil fýlast á, at hann hevur brúkt hetta arbeiði ella aðrar bøkur. sum kirkjan hevur skapað. Serflokkarnir hava jú í allar mátar tikið tað. sum teir hava arvað í kirkjuni frá fornum kristnum ættum. broytt okkurt her og har og so slitið sær frá teirri kirkju. sum e! móðir okkara. V. D, er nú ikki lítið erkvisin, hvørja ferð hetta verður nevnt. Hann heldur. at hevur hann brúkt f. Dahls nógv. kann verk hansara ikki kallast »um- eting<. ti eingin kann umseta úr før- oyskum til føroyskt. Men id hvussu er, kanst tå lika so væl kalla hetta um tú kanst kalla tað um skrivað øðrum nýggjum málum í málætt okk ara. Tá ið V. D. i Mat. 9, 2 (tharsei krivar: >Vei onurin!« fyri at finna umseling, seting. tå lað el burtur úr teknon) hugreystur. að foroyska orð. sum mamman brúkar. tá ið hon tosar við børn síni! so kann tad gera tað sama. um hann hevur skrivað eft ir: >Vær frimodie, søn!< (danskt) ella: sonur mín. hav golt treysti« (Dahl). ella: »Sey getrost. mein Sohn« (Luther) ella: (Son, he of good cheer. Men antin V. D. vil vera við tað ella ikki. so er óføra nógv hill sama un D ihls, O skal eingin lata seg villleiða av. at småordini eru broytt og tí alt verður røðsett øðrvísi. V. D. sjeur. at: hann hevur lítið hugt eftir Dahl. Men vit noyðast ikki í fyrsta lagi at spyrja hann. Vit taka tær bøk- urnar, sum hann sjálvur hevur víst á. sláa tær upp og samanlíkna, og tá er tað ikki torført mangar staðir at vísa á. hvussu arbeiðið hevur verið gjort. Hetta tekur tíð. og eingin hevúr tid at gera hetta allar staðir. bert í støð- um. Men ein og hvor kann taka V. D. og Jåk. Dahl fram og samanbera tex- tirnar. og tå fert at undrast á. hvussu meinlíkar tær ofta eru. Eg havi longu víst á hetta í fleiri dømum. V. D. veit tað. men sigur, at tað er bara, tá ið orðini ikki kunna vera øðrvísi. tå ið beint skal vera umsett. Eg kann hertil siga. at eftir grundtextini (men kan- ska ikki eftir umsetingum) kundi eg skrivað øðrvísi og líka beint. Hvussu nógv okkara autoriseraða Nýggja Testamenti á føroyskum hevur verið brúkt sæst best. har sum orðini hjá Jákup Dahl ikki eru so góð. sum tey áttu at verið. og tú skuldi hugsa tær frammanundan, at har mátti V.D. hava broytt. Men gakk! hann hevur tað sama. Eitt dómi: í Fyr. Kor. 9 26 skrivar Dahl: Í leiðis. ikki líkasum upp á óvist......« 30 renni eg lå so- Tad er ikki gott føroyskt. og lað er heldur ikki beint eftir hinum grikkska. Orðið: adelos merkir beint tað sama sum hitt føroyska: upp á gjøt. Hitt nýggja danska hevur beint: paa maa og faa, Tá ið eg skuldi vitja í Sanda- gerði eina tíð í 1937, hevði eg framm- anundan gjørt ein lista við orðum í eg kundi hugsað mær broytt, tá ið arbeiðið skuldi ímillum var hetta. J. Dahl var sjúkur Nýggja Testamenti, sum handfarast eina ferð, og har- og hevði stundir at hyggja uppá alt hetta. So gav hann mær listan aftur og segði um hetta orðið: >Ja, góðin, ee veit tað. Men eg skal siga tær, at ee tordi ikki skriva so. Tá id eg fór týða Nýggja so nóev av teimum eldru illa við undir al Testamenti. vóru at síggja skriftina á føroyskum máli, at eg noyddist at halda alt so nær um møguligt til tað, sum tey vóru von við! V. D. hevur ikki at ansa eftir. Tvørtur ímóti ætlar hann ovorðið sær frá hinum meira hátíð- at:fólk ikki al sleppa arfulla. sum hann heldur. fatar so væl. So kundi tå væntad, at ovorðið hevði verið broytt Men nei. hann skrivar sum J. D. Nú sigur V. D.. at hann hevur ikki huet nógv í Jåknps Dahl siga, al tydine OG eingin hevur loyvi at hann lýgir tað. Tað er hugsandi. at hann hevur lisið hana so ofta. at hann dugir hana innantanna, Enn hevur hitt eldra fólkið í Føroyum so gott minni. al tað sum ivaleyst dugir at minnast nógv long Hví skuldi so ikki V. D.. ikki hevur brúkt evni síni til at læra kvæði. duga at minnast skriftorðini so sita í heilanum. hóast hann sjálvur. Og tað væl, at tey ikki hugsar um tað sýnist honum. at nógv av hesum orð um. kundu íkki beint skal vera broytir ikki ta sannroynd, at textin … verið øðrvísi. lå ið umselt. Men tað hjá V. D. hevur verið óføra nógv nýtt. Ødrvisi er er so lítið hitt sama. at tad kann vera tað við sálmunum. Har av tilviljan, Har hevur V. D. mest bråkt hina donsku umseting. Tá ið so er. fýlist hann á. at eg kann siga tað vera harmiligt. at hann hevur spilt textina hjá Jåk. Dahl, sum vildi eg lagt hann undir at hava skrivað J. D. av. men broytt so nógv, at tad í roynd og veru er Dahls verk. sum bara nú er spilt. At hetta ikki er meiningin. er m. a. eyðsýnt av ti, at eg víðari havi skrivað, at V. D. ikki hevur lagt sæt nær at gera eina rytmiska umseting kunna sungin við hinum gomlu 8 kirkjulón- so at allir sálmarnir verða um úr fyrndartid, sum kirkjan hevur brúkt av elstu tíð. Sálmarnir í G. T. eru jú okkara elsta sálmabók og er ikki lítið brúkt enn. mest í Onglandi og í katólskum londum. Her noyðist eo at skoyta eitt sindur upp í. V. D. FÆROSK MARGARINE 23. august 1952 hevur uppfatað orð mini soleiðis, at eg meini, at einki kann verða sungið. Men so er ikki. Teir sungu ikki so- leiðis, sum vit nú syngja í okkara sálmabók, meira sum vit nú kvøða, og maður skal verða ógvuliga lork- utur, skal hann umseta soleiðis, at einki kann verða sungið. Jú, nógv eftir V. við hvørt hevur okkurt hálvørindi so D. kann verða sungið, men nógv orð, at tað ber ikki til, og so kann nýttur í skriftarsongi. jú allur sálmurin ikki verða Nei, at sálmarnir hjá J. D. eru spilt- ir. er annað. Sjålvur havi eg úr la- tínskum máli umsett Thomas a Kem- pis: Eftirfylging Krists. Ég heyði um- sett alt, og eftir var bara at handfara arbeiðið, men nógv átti at verða broytt. Tá ið kríggið var lokið, var eg biðin um at senda tað út skjótt. Men so fekk eg at vita, at tvær aðrar um- setingar nú vóru í umbúna. Og so >Nei. latið nú mítt bíða. Nú vil eg íkki spilla teirra.< Ég visti svaraði ee: ikki. hvor ið best var, men eg kendi. at ein kom at spilla hinar. Nú er tað so, al Jákup Dahl eru nakað hitt vakrasta í skaldskapi. teir eru skaldaverk. og hava ríkað foroyskt sålmarnir efti føroyskum religiosum mál. Teir ern ikki so lættlisnir sum hetta nýggja. Tú skalt meira hugsa um tað, tú lesir. Men er nú tað versta, vit kunnu gera hinum lesandi, at geva teimum nakað. sum tey mega hugsa eitt sindur um? Nú kemur ein annar og gevur Føroya fólki hesar sálmar nar, sum jú eru ein hin mest lisni parturin í skriftini. í nýggjum búnað, sum er lættari at lesa. Líkindi eru til, at fólk nú hetta tí nógv lesa heldur kannar sær nýggja. helst tað, sum minst krevur, at tey hugsa. Er so hitt nýggja betur. er einki at siga til tað, men er hitt nýggja ringari. hevur tað spilt tað, sum var volt. Hitt næstbesta er altíð hin versti fíggindi av hinum besta. Eru so sálmarnir eftir V. D. betur? Minni enn so. Hann fylgir nógv hin- um nýggja danska, sum ivaleyst er málsliga beint, men skaldskaparliga veikt og sálmarnir í bíbliuni eru nú høgur skaldskapur. Og skaldskap- urin verður ikki frægari av at sleppa vjognum V. D.s verkstað. Her verður ikki pláss til at taka nógv dåmi fram. Men takið ísenn eftir kanna lesimåtar og slíkt. lesið Jákup Dahl. eftir hinum nýggja dan- D. Og til finna eitt kald og tveir handverkarar. Ti loyvi sálmarnar sjålvi! ska og eftir V. eg mær at harmast um, at verkið hjá Dahl er spilt. Cudmund Bruun. VITA N2 I VITAMINISERET FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKT — minnist til barnahjálparmerkið! 'Þ