leygardagur 24. januar 1953síða 2

Nr. 3 Tann, ið lesur oddagreinina í »Dimmalætting« leygardagin 17. jan. í år, kann sjónliga síggja, at tann, ið skrivað hevur ta greinina, er samdur við okkum um tað. at:hitt kapitalist- íska stýrið í landi okkara saman við reiðarum og øðrum yvirklassamonn- um hevur rubbað hungursbandið so fast tvørturum fiskimenn og arbeiðs- fólk, at nú bandið ella verður fjøldin at slíta tað. má loysna. Sjálvandi er lað einans av óvart, al »Dimmalætting« greiðir frá hesum viðurskiftum. Latum okkum lesa nak- að úr nevndu grein >Tallenes Sprog í »Dimmal.« einaferð aftrat. Her verð- ur greitt frá. at orsøkin til. at nógv minni av vørum er innflutt til Før- oya 1952 enn ár frammanundan, er tann. at folk orka ikki at keypa. Vit kunnu so spyrja. hvor lað er. ið ikki orkar at keypa. Í 1952 fingu fiskimenn einki for- skot og ógiflir onga lønarviðbót, utt- an verkfall mátti verða sett í gongd til at boyggja yvirklassan, og tá ið so konurnar fingu yvirskotið. var so nógv frådrigid, púra einki var eftir. Frådrigid var løgtingsskattur, komm- unuskattur og skuld gomul skuld og tað, id keypt var um várið. í. d. oljuklæðir. stivlar o. s. fr. Umframt hetta noyddust menn at geva transport fyri rentur og avdrátt av láni fyri hús. Tá ið alt hetta varð frådrigid, var einki oyra eftir til konu og børn at liva av. Onkur kona fekk kr. 100,00 um mánaðin. onkur fekk eitt meira, men aðrar nógv minni, t. d. kr. 25,00 og líka niður í kr. 17.00 um mánaðin at liva av við børnum, meðan maðurin var sindur burturi. Ein skuldi so trúð, at nógv var eftir. tá ið uppgerðin endiliga kom um nýársleitið; men tå ið mað- urin fekk uppgerðina. var einki ella einki eftir alt nærum var uppi ella nærum uppi hví? Jú. inntøkur eru svarið er tað. at fiskimanna hvørki til at doyggja av. og tí má hungursbandið liva ella annaðhvørt verða loyst ella slitið. Nú má loysna ella bresta. Reiðarar siga. at teir ikki hava ráð at lata fiskimenn fáa meira, ti skipini leggja einki tilgóðar. heldur er tað hin vegin. Hertil er at siga, at um tað er satt. at hvørki fiskimenn ella reiðarar kunna liva. meðan vit flyta út fyri 80 milj. kr. av fiski um árið, og innflyta væl minni enn tað, ið útflutt nakað galið í landsins húsarhaldi og fíggjarpolitikki í heila tíkið. Vit mega skipa samfel- agið um. men ber tað heldur íkki verður, so er til, so er einans eitt eftir at gera, og tað er at siga okkara fólki annleikan | TÓRSHAVNAR LÍKKISTUGOYMSLA | hevur telefon nr. 706 ymiskir prísir JACOB C. JOENSEN —— S———" FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 1. menn FISKIMENN og hitt kapitalistiska hungursbandið beint út nevniliga, at:í Føroyum er ikki verðandi av. og tí má alt fólk rýma burtur hig- her er einki at liva ani og lata kópin og fuglin einsamall- an eiga hesar naknu klettarnar úti í Atlantshavinum. Beint sum eg hevdi skrivad um fugl- in og kópin sum einsamallir kunna liva her, hoyrdi eg eina rødd. sum i arbeidarar radio segði, at føroyskir eru upptiknir sum limir í hinum danska arbeidarafelag >Samvirkende fagforbund«. Tá lýsnaði aftur og hin dapra myndin um kópin og fuglin á hesum naknu klettum hvarv, og eg bæði hoyrdi og hevði hug at syngja við. tå 19 landsmenn niðri sungu: yFGrovar mítt land. 0. havborgin frid- 2 0, s fr. Nú stendur opið fyri fiskimonnum at gerast limir í >Samvirkendec. Okkara donsku kam- meratar rætta okkum nú bróðurhond. Fiskimenn megu nú leita sær styrk hjá donskum kammeratum. sum vilja hjálpa okkum. at verja hin føroyska slitmannin móti øllum. sum royna at kúga fjøldina. Arbeidarar á sjógv og landi fylkist. og latum okkum taka ímóti teirri út- rættu hondini hjá brøðrum okkara í hinum partinum av tí danska rikinum, lá verða vit sterkir. og sigurin er vis- ur. 50. ræk mig nu broder din barke- de hånd!« J. H. Danbjørg. Marshallpeningurin Landsstýrið ber skeir tíðindi. Marshallpeningurin átti longu at:verið nýttur. Sum følkatingsmadurin P. M. Dam ofta hevur greitt frá uttan- sum innan- tings liggur øll skyldan hjá landsstýri- hin num og meirlutaflokkunum. at føroyski parturin av seinra býtinum av marshallpeninginum ikki enn er komin til nýtslu í Føroyum. Høvdu landsstýrið og Føroya løg- ting farið undir at gjørt uppskot til nýtslu av marshallpeninginum, tá ið t. d. danski fór uppskotið at býta hin danska partin, ríkisdagurin undir vildi okkara partur nú verið í arbeiði eins og danski parturin er. Vit javn- g gamla sjálvstýrið hava haft fleiri uppskot á tað. Men so løgið tað ljóðar hava hesi aðarmenn og ting um uppskot verið feld. Tað hevur ljóðað. at einaferð skuldi tað vera viðgerð i Paris. sum tarnaði marshallpeningsbýtinum. Í hesum var einki hópi. nøkrum síðani Fyri mánaðum kunngjørdi landsstýrið teimum før- bløðunum. at nú var hin for: oysku oyski — marshallspeningsspurningurin í New York. ast við býtið. Og um foroyska marshallpeninginum hev- so einki kundi enn ger- o er sannleikin. at býtið av hin- ur ikki verid til vidgerdar i New York. Einasta, ið talan hevur verið um í New York, hevur verið spurning- urin, um marshallpeningur okkara, tá ið hann kemur inn aftur, kann verða nýttur sum garantifondur fyri einari realkredittinstitutión í Føroyum. Hvat liggur aftanfyri, at landsstýrið við rongum frásøgnum skjýtur seg undan at fara undir støðutakingina viðvíkjandi, hvussu marshallpening- urin — 8—10 milliónur — skal verða nýttur. Vit, sum ynskja, at meginparturin av. marshallþeninginum skal verða nýttur til fiskivinnuna, fyrst og fremst til at gera okkara fiskiflota nýtiligan, krevja. at nå má ikki verða drálað longur. Marshallpeningurin skal út í lívið at arbeiða. at styðja og fremja okkara vinnulív. soleiðis sum ætlanin við honum er. SJÓVINNUBANKIN FEKK IKKI MARSHALLHJÁLP Vit hoyra ofta verða haft á orði. at óhent fóru tær 4 milliónurnar av marshallhjálpini til Sjóvinnubankan. Um tað var óhent at bjarga Sjó- vinnubankanum skulu vit Tata liggja í hesu syftu. Tað var okkum eitt stórt fiski- mannafyritokum, ið vóru knyttar til vonbrot, at flestu av teimum Sjóvinnubankan. fóru fyri bakka. hó- ast alla hjálpina til bankan. Tað var høvuðsforútsetingin hjá okkum fyri al vera vid til ta almennu hjálpina, at fiskimannafyritøkurnar vórðu bjarg- aðar. At Sjóvinnubankin fekk marshall- hjálp er ein misskiljing. Tað var herum stríðið stóð millum jøvnadarmenn og stjórnarflokkarnar her og í Danmark. Teir vildu hava, at 4 milliónur skuldu fara til bankan av marshallpeningi okkara. Móti ti bardust javnaðarmenn við Dam fólka- tingsmanni á odda. Hetta stríðið mundi, sigst, borið til minislarkrisu. Dams og javnaðarmannastøðan var. 24. januar 1953 at ståturin ígjøgnum Nationalbanken skuldi tiltrongdu 4 milliónurnar til láns við tað, at hildið varð fram, at okkara sjóvinna og vinnuliv í síni heild var so illa statt, at tí tørvaði hvørt oyra veita Sjóvinnubankanum tær av marshallpeninginum. Henda støð- an vann. Fyri hetta stríð hava Dam og javn- aðarmenn fólksins álit, samhuga og tøkk, ti við tí varð stór: uppiborið sigur vunnin fyri fólkið. HVUSSU VIT FINGU LUT Í TEIMUM 75 MILLIÓNUM MAR. SHALLPENINGI Kastað hevur verið einum løgtings- manni, at hann er farin við einum stórum parti av teirri fóroyski mar- shallhjálpini — hann fekk eitt lán upp á 150.000 kr. til moderniseringina av bryggjarii sínum. Men hesin peningur var ikki av nakrari marshallhjálp til Føroyar. Sum áður greitt frå varð av ti danska marshallpeninginum lagdar 75 milliónur til Statens Erhvervslånefond, men soleiðis at hin gamla skipanin fyri lánigrunnin varð avtíkin. Eftir hesi skipan áttu føroyingar rætt til at fáa lán úr grunninum. Við avtøkuni mistu Føroyingar lånirættin, og tå ið einki av tí føroyska partinum av mar- shallpeninginum var avlagt til vinnu- lívslún. komu vit at standa berir í hes- um føri. Dam fólkatingsmaður reisti tá á ríkisdegi málið um, at neyndu 75 milliónur eisini skuldu koma at um- fata Føroyar. Hóast Danir kundu sagt. at tå ið vit høvdu fingið okkara part frábýttan kundu vit ikki við krevja at fáa lut í ti danska part- inum. gingu teir donsku flokkarnir á rætti ríkisdegi við til ynski Dams. Soleiðis fingu Føroyingar av Dams ávum lut í hesum peningi. Umframt lánið til Einar Waag er givið lán til fleiri turkihús, eitt stórt frystivirki og ein hópur av umsóknum er til við- verðar. heldur aðalfund Klubbanum Dagsskrá : leygarkveldið 31. 1. Sambært $ 20 í lógini. 2, Val av driftsráðslimi í p/f Rankin. Tveroyri, tann 14. jan. 1953. Stjórnin. — januar 1953 kl. 7. FRYGGINGARSAMBANDIÐ FØRKOYAR telf. telf. 372 372 Foroya Kríggstrygging.. Foroya Brunatrygging .. Foroya Sjóvátrygging... telf. 372 Feroya Vanlukkutrygging telf. 221 Vit tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs bilar o.a. Føroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging -