leygardagur 7. februar 1953síða 2

8 6 DP 5 HVÍ BRUTTOSÁTTMÁLA Vegna spurning í »Dagbladnum« nr. 7 fyri 23. januar í ár skal eg her reiða frá sjónarmiði fiskimanna við- víkjandi nettosáttmálunum. Í grein »Dagbladsins« við yvirskrift- ini »såttmålarnir« verður m. a. sagt: Tað má verða kravt, at samráðing- arnar halda áfram og at partarnir í minsta lagi gjølla vísa, hví teir halda ast um síni sjónarmið um leir amvegis gera tað.“ Við øðrum orð- um verður kravt at vita, hví fiskimenn revja bruttosáttmálar. Lat meg við tað sama siga, at tað er Ogjorligt í eini bladgrein at greiða frá øllum teim brekum, sum eru 1 nettosáttmálunum allar teir trup- ulleikar. teir føra við sær, alla ta ar- móð. teir hava ført yvir fiskimanna- heimini kring um landið alt tað stendur av uppgerðum klandur. ið a nettogrundarlagnum. Land okkara er akførarum. at gera. Ein stórur partur av arbeiði fløkjur. ið koma av nettosáttmálunum. í løtuni yvirfylt av og altíð hava teir nógv teirra er at greiða tær Á hvørjum ári koma klagur, og her frammanfyri mær liggja uppgerð- ir fyri 1952 við brøvum frá fiskimonn- skeivleikar eru. Við hyggja uppgerðir og brøv ígjøgn- um, ið meina. at um, finni eg ellivu ymiskar klagur — í summum uppgerðum eru fáar, men so eru fleiri í øðrum. Í einari uppgerð at 8 skeivleikar eru. Av kann halda, at hetta er halda menn, ti, at onkur skrøgg, skal eg nevna hesi 38 støð í uppgerðini, sum menn halda, at feilir eru: 1 % rakstrar- gjald og 1 % til lønjavningargrunnin Eittoyragjaldið, eigur reiðarin at rinda, tá ið selt verð- ur fyri tann prís, ið prísásetingar- nevndin hevur ásett. Hesi gjøld eru tikin av óbýttum. skulu langt, Landingarútreiðslur einan: roknast av óbýttum, so sum á vektina, og kann tí neyvan verða um kr. 2000.00. Hetta kundi manningin kannað. men reiðarin sigur ikki fiski- monnum frá, tá ið landað verður, og tí vita menninir ikki, hvat ið er rætt ella skeivt. Menninir hava roknað proviant og sambært lista og hava 2000,00 annan kostnað fingið úrslit o. u. kr. lægri enn reidarin hevur roknað eftir eitt sama lista. Meðan talað er um lista, skal verða viðmerkt, at halda, at listi er komin umborð, tó kanska 1952 aðrir eingin er undantak í so máta. Sambært sáttmála skal einans 25 % av tryggingargjaldinum ganga av ) nærum 8 tåsund óbýttum. Krónur fyri trygging eru gingnar av óbýttum. Kann til? Vit ikki? Meginparturin av veiddur við snøri og skuldi av rættum hetta bera trúgva ti fiskinum er verið avroknad 50 %; men alt er 15 & slíkum hevur undirritaði á hvørjum ári mótmælt. men altíð fyri deyvum oyrum. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Menn eiga løn fyri landing í Grøn- landi, men einki oyra hava hesir fing- ið, sum her er talað um. Fiskurin varð landaður í november, og tá var prísurin hækkaður tann 1. frá kr. 1,40 til kr. 1,42, men kortini eru menninir avroknaðir november við tí lægra prísinum. Hetta sama er við øðrum skipum eisini. Eg havi talað við reiðarar um hetta, og siga teir, at manningin áðr- enn i november hevur selt teim fisk- in fyri tann lægra prísin. Men hví gera reiðarar ikki skrivligan sáttmála í slík um føri? Tað er ikki nokk, um 3 ella kanska hava sagt ja. Tað er einans grundar- klutri og klandri sak: irmáli omanå. munnliga | av manningini kanska og lag fyri Á øðrum skipum klaga menn yvir, at ja hevur tikið rentu av for- skoti. Slíkt er smáligt. serliga tá ið vit vita. at fiskimenn onga rentu fáa, tå ið teir steðga langar tíðir eltir ti peningi, sum teir eiga hjá reiðarum. Onkur vil kanska siga, at av frammanfyri neyndu klagum kunna summar koma, sjálvt um bruttosåttmåli verð- Jú. tað; klagunum stava beinvegis ella umveg- rætt er men 50 % av is frá nettosåttmålunum, og tessvegna meini eg, at reiðarar eins væl og fiski- verða glaðir yvir at menn eiga at sleppa frá slíkum nettosáttmálum, sum eru grundarlag undir klandri og Ó- semju millum reiðarar og fiskimenn. sum av rættum eiga at draga eina línu. Latum okkum so byrja samráðingar gleði sagn fyri reiðarar oog fiskimenn eins á bruttogrundarlagnum til og fyri Føroyar og Føroyafólk í síni heild. J. H. Danbjørg. Dimmalætting og verkfallið Dimmalætting skrivaði fyri stuttari tíð síðani um uppskot fiskimannafel- agsins (á donskum sjálvandi, óivað fyri at gera Føroya fiskimenn láturlig- eygunum á Dønum — men nunnu Danir nú halda tað vera so låturligt ?) ymsum útreiðslum. ar í viðvíkjandi lækkanini av Tá ein lesur hesa grein Dimmalætt- ingar, kundi ein fingid ta uppfatan, at Føroya fiskimenn skulu liggja eft- ir at fáa allar reiðarar á húsagang. Hetta hava Føroya fiskimenn ong- kvittan, kunna vit siga fyri Dimmalætting. Vit okkara umborð — fáa fiskin í lastina, hava vit einki at siga meira, antíð havt 1 gera skyldu men so hóast vit skulu taka lut í øllum gjøld- Hetta kann ikki ganga longur. hava gjørt skyldu okkara, ið ikki skuldi um, Vit krevja rætt okkara og verid orimuligt. Tad, reiðarar at vit eru fúsir til at styðja krovum um at fåa nogvar av útreiðslunum niður, vísir best, at vit hava ein vilja til at fåa alt at ganga. Fiskimenn fåa sitt og reidarar sítt. Tá ein maður hevur virki á landi, skal hann gjalda fólki sínum løn — viku- ella mánaðaløn — antin vika gott ella illa. Hví hansara gongur skulu so fiskimenn — teir menn, ið halda landinum uppi (hetta er ikki sagt so, at ikki hvør maður, ið ar- beiðir, ikki ger skyldu sína) — lata seg smyrja við at gjalda allar útreiðsl- ur av skipinum lutvis, áðrenn nakað verður eftir til teir og heimið. Uppgerð okkara vísir so nógv tús- í hesum, so und í provianti, so nógv nógv í hasum, einki meira, ger so væl, góðtak hetta. Vit fáa ikki at tryggingin er hjá skipunum. hvussu stór Hóast vita, sáttmálin at trygging skal av óbýttum, tó ikki yvir 25 % fyri hvønn sigur, túrin, síggja vit, at útgerðarmenn rokna 24.000 kr. fyri eina skonnart fyri ein Grønlandstúr og 12.000 kr. fyri eina slupp. Hevur skipið verið inni í Íslandi, stendur í uppgerðini navnið á umboðsmanninum og so tús- undar av krónum aftanfyri. Eitt orðið eitur ymiskt, tað hevur sníkt seg inn eisini, so og So nógv hundraðir eftir støddini á skipinum; iskt stendur ikki í nøkrum sáttmála, men fiskimenn skulu gjalda. So verður ofta sak millum fiski- mannafeløgini og reiðarar --lógfrøð- ingar skulu eisini liva — ið ofta draga leingi út. At hetta skilaloysi, ið varð tvingað inn á fiskimenn við gerðardómi, skal halda áfram, ynskir Dimma sambært eru fiskimenn men nú nú hevur svøvnurin ver- grein teirra; við at vakna; ið drúgvur. (ei. nú skal takast lógvatak millum fi 7. februar 1953 lagsbrøður, nú mugu vit standa sum ein maður, til vunnið er á mál. oks. Læknaviðurskiftini í Suðuroy Ein skuldi trúð, at nú læknaskifti var á Tvøroyri, at hvør sjúklingur, ið søkti til lækna, varð væl móttikin (um- favnaður); men ikki haldi eg tað — eg haldi tvørturímóti — tað vísir seg, sum hesir nýggju læknar visa seg al hava so nógv at gera, at teir ikki hava tíð at tosa við ein og hvønn, ið kemur at søkja sær læknahjálp. Hvat var orsøkin til, at læknin Ny- gaard varð fråkoyrdur? Tað liggur nú soleiðis fyri, at hesin læknin. ið nú er, hevur viðtalutíð frá kl. 10—11 f. p., og má tað sigast vera ein heilt óhóskandi tíð, og serliga fyri | avbygdafólk. Ikki liggur tað altíð s væl fyri hjá avbygdafólki at mn: hitta læknan so tíðliga sum kl. 10— -1l á morgni; hetta skuldi ikki verið so ringt at fata. Ein og hvør má hava rætt at krevja. at Jæknavidurskiftini — serliga á løgd læknum, ið soleiðis til rættis av skulu røkja læknavaktina, at ein og hvor, ið søkir hartil, má verða væl mótitikin, Tvøroyri — verða teimum og at læknin má geva sær stundir at tosa við fólk, tí tað er jú tað, ið hann er til. Og ein viðtalutíð má vera fyri avbygdafólk, sum búgva á Tvøroyri. Lat okkum vóna, at á Tvøroyri kann koma ein lækni, sum verður øllum menniskjum til vildar; tí minnist meg, var tað kanska tí, ið okkara háttvirdi ækni Nygaard varð avsettur. Til síðst kann eg siga, at ringt verð- ur at fáa ein slíkan lækna aftur, sum Knút Nygaard. X TRYGGINGARSAMBANDID FOROYAR 372 372 Føroya Kríggstrygging -- telf. Førova Brunatrygging .. telf. Føroya Sjóvátrygging --- telf. 372 Føroya Vanlukkutrygging telf. 221 Vit tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs bilar o. a. F øroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging — CE | Hovuðsskrivstova: | TVURSHAVN | Tlf. 6, 50, 365 Renta av leygardag Bankin er opin 10—12 og 14- 16 Suduroyar deild opin kl. P.F. FØROYA BANKI | (Stovnaður 1906) Suduroyar deild.. TRONGISVAGI Tlf. 32 Renta av innskoti vid uppsøgn uppá 3 mánaðar 4%, p. a. bankab6k 3/2 %/o p. 2. — Leygardag 10—14 10—12 og 13—15. - 10-12 og 13—14. Ef [ff Af [f[Af[fAA[|[[A[A[|[ | Skipafelagið Føroyar Telefonir 209 171 274 Térshavn Ll ————