leygardagur 18. apríl 1953síða 2

16 Nr. SÁTTMÁLASTRÍÐIÐ | | | Reidararnir hava haft fund, og hava samtykt at biðja fiskimenn um at fara aftur at fiska fyri teir somu sáttmálar, sum vóru í gildi i 1952. Fin má spyrja, hval reidararni hugsa fyri sær. Teir megu vita, at liskimenn hava verið við | nava ongantíð hesar sáttmálar og aldri vóðkent Miski- menn hava ongantíð við góðum nøgdir leir. eingið undir hesar sáttmálar, sum teir eru dømdir undir av einum valdgerdarriætti, sum tað kapilal- istiska Meirtalid á Føroyva løgtingi setti monnum. Hin |. 1917 tók undu ritaði á Fyrsta sinni við sum fiski- ímóti protest frå javnaðar- | | januar mannalelagsformaður saman við Daniel Klein, og vit báðir og allir okkara kravdu, at fisk. imenninir skuldu fáa netto, lá ið okkum varð lovad, at fiskimenn skuldu kr. 500,00 aðin í lønarviðbót og forskot. Tá høvdu fiskimenn toluligar inntøk- ur eisini. Men nú er alt øðrvísi. MENN fáa um mán- að er so javnliga versnað år ið var tað og undan ári. inntil 1952. ringasta árið av øllum. Um Føroysa Fiskasølu er so nóg skrivað, at eg ikki vil troytta les- ararnar við mongum orðum um henda men har liggur ein grundarsteinurin yvirklassamonopol. undir teirri ósemju. sum er í løt- uni. men tíverri. at aðrir eru eis- ini. Lønarviðbótin er minkað niður í einki. Ja, eg veit ikki vist, lí menn hava enn ikki fingið lønar- viðbót fyri 1952. og vit vita ikki. um teir fáa nakað ella einki. Vit ogiftir minnæst, al nåsitandi landsstyri við sínum monnum á tingi i des. mánaða 1951 viðtók. at ógiftir skuldu ikki fáa lonarvidbot, og eingin skuldi fáa forskot. Um hatta var streika seinasta vár. — Fiskimenn vunnu. men seinri vísti tað seg, at forskotið munaði lítið. og nú sær vánaligt út fyri lønarviðbótini hjá teim ógiftu. Mid hevur gingið vánaliga hjá fiskimonnum al fáa tann pening, teir eiga fyri tann fiskin, teir hava veitt. At enda fingu vit javnadar- menn lroðkað igjognum, at pen- ingur fiskimanna skuldi verða av- tikin í Fiskasøluni. konto og fara gjøgnum avvarandi iskimannafelag til fiskimennin- ar. Men einans i 1951 óein í gildi. so tók landsstýrið ser- eitur á Var henda við sínum partamonnum hesa fyri iskimenn so góðu lógina av aft ur. og tessvegna hava fleiri fisk. menn ikki fingid teirra pening yri 1952, og kan láa teir hann ongantíð. Omanå alt hetta og meira ann að eru reiðarar so framligir at FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR vága sær at bidja okkara sjógarp- ar fara aftur åt å havid fyri tey somu trælakor, sum teir hava liv: að undir nú í fleiri ár. Fiskimenn krevja nú bruttøsåtl- málarnar aftur, sum teim vórðu Fyrr enn fiskimenn dømdir frå. fáa henda rættin aftur, verðu: eingin friður um nakrar sáttmál- ar, Vit hava roynt nettosáttmálar- nar nú í nøkur år, vil hvat klandur, ið hevur staðið. Eg havi fyrr í vår her í blaðnum skrivað um allar tær klagur, id eru yvir uppgerdirnar, og hví er tað? Jú, alt kemur av nettosåttmål- Í stendur t. vild, oo unum. Í sáttmálanum SR (í d., at 25 % av trygging skal rokn- ast av óbýttum. Reidarar hava roknad 100 %. Vit hví, og fingið lað svar, al hava spurl * Á reið- aralélagið er komið á samt um. al soleiðis skal sáttmálin skilj- ast. Ég má spyrja, um reiðarafel agið einsamall skal leggja annan týdning í sáttmálan. enn orðaljóð- ið sigur? Soleiðis kann ein spyrja spurn- ing aftaná spurning. men lat hetta vera nokk fyri hesu ferð. Hava reiðarar einki annað al hjóða fiskimonnum uttan tað at fara fyri fyri teir sáttmálar, ið vóru í gildi í 1952, so verða skip- in; liggjandi. J. H. Danbjørg. 1883 = 1953 24. apríl Mangt kann sigast um menn — bæði rættvíst og órættvíst — men tá ið sagt verður um Petur havnar- meistara í Havn, at hann er ein av dygdarrikastu sonum Føroya, so er tað so satt, sum nakað kann vera tað; um leitað varð millum menn bygd úr bygd og oyggj í oygg), so kundi Havnin ikki hav- a fingid betri havnarmeistara; hann hevur avgjørt fasta støðu, av- bæra sterkan vilja, og enn hevur ongum eydnast at rokka honum at sam- víkja frá tí, sum hansara vilska sigur honum rætt at vera í starvi sínum; tað gav at bíta, tå hann undir krígnum tók skansa- kommandantin við horninum: tað vildi annars hava kostað honum áralong fongsul. »Hoyr tú. Karl á Kák: hevur tå nakramtíð verið til sjós saman við Petri í Pætursastovu, og hvuss- u dámar tær hann?« >Vað havi eg ofta verið. Hann var av allrabestu sjómønnum. Vil vóru eins og brøður. Undir fyrra krígnum vóru vit og 11 aðrir við okkum við »Sireymoynni« skótn- ir niður á bankanum og bjargaðu okkum í lítlum Imannafari inn á Sandavág. Tad var svárur róður. Jú. og hartil er hann gott menn- iskja.« Hetta sigur so Karl, sum sjålv- ur hevur verið ein av bestu sjó- monnum Føroya. >Hvussu dámar tær Petur havn- armeitara, og hvussu hava tit ar: beitt saman?« spyrji og hr. Solus Christiansen. »Sera væl, Vit hava nú í 2: 1 << ar arbeitt saman. og í øll hesi árini ferð komið upp á kant, og so var tað sera lítið og heiði ongan týdning. ikki yusKl mær al arbettt samun Við.< Og hetta siga allir hinir á havn- hava vit bert eina einastu Nei. betri mann kundi eg arskrivstovuni, Petur hevur halt sera gott og hugnaligt heim. Kona hansara, Pe- trina, hevur verið honum sera góð, som. Hon er ætlað úr Oyndarfirði. Påpi hennara var klokkari við kirkjuna har. og kærarin í bygdini var deknur. At síggja teir báðar fylgjast í kirkju! Guds stuðul og avbæra arbeiðs- á halgidogum Tað var eins og signing skein úr eygum leirra. Petur og Petrina hava ikki al- y 5 tíð dansað á rósum í heimi sínum: langar svárar sjúkur hava herjað heim teirra. Men bæði hava tey dugað at:tikið tað rætt og borið þyrur sínar manniliga, Tað verðu mo 1 ' . rr 1 . komandi hátíðurdegi g, sum á hesum ynskja Guds signing yvir heim teirra. og tað sama ger Slingur. UR FÅMJIN Kolahøggingin byrjar av nýggj. Seinasta ár vórðu 240 tons av koli flutt út av bygdini. Av hesum 18. apríl 1953 TOR SHAVNAR LÍKKISTUGOYMSLA hevur telefon nr. 706 ymiskir prisir | JACOB C. JOENSEN vard meginparturin seldur til adr- ar bygdir i Suduroy, Tíverri vísti tað seg, = at hin nýggi tráðbanin var ov veikur. Løngu tíðliga seinasta heyst fór havn, og síðani tað hevur kolahøg- ingin ligid still. Tað vóru bukkar- nir, ið halda tráðbananum uppi, ið fóru. Trýstið á bananum er umlid 9 tons. Koyrt verður oman í kurv- um, einar 10 kurvum í alt. Hvør kurvin tekur 70 pund. Dagligu verða 7-—8 tons koyrd oman í bygdina. Torført er at koma níðan ul kolanámini. Tað tekur um 3 kor- ter at ganga niðan. Alt strekkið et um leið 1300 metrar og ógvuliga þratt. hevur tað verið. at eingin telefon er nidan til Stórur saknur kolanámini. Teir fyrstu telefon- steyrarnir eru nú fingnir til veg- ar, so væntuliga verður tað ikki leingi til telefonsambandið fæst í lag. Kolahøggingin er nú byrjað alt- ur: tað ednaðist at fáa gott tilfar rå SEV í staðin fyri teir gomlu ukkarnar, so nú fer ivaleyst at alda. Kolanåmini standa nú í einar 100.000 kr. Av hesum eru 30.000 ir, stuðul frå løgtinginum. Ravmagn er einki í bygdini. men heilt óhøgligt er ikki, tí beina leið il Vágs man vera umleið 3000 metrar. Bátarnir hava verið á floti. — Einki bar til. Teir fingu ikki so mikið sum at kóka. Hvat Bretar fáa burtur úr trolveiðu síni Av tí at so nógv verður skrivað um før og sáttmálar, loyvi eg mær at geva eina stutta frágreiðing um viðurskifti við skotskum trolarum. Sjálvur havi eg verið stýrimað- ur og skipari 1 24 ár — har- av tvey ár stýrimaður 1, ár skipari við síðani havi eg verið við til allar veiðuháttir u!tun snurruváð. Sein- ast havi eg verið 10 túrar við skotskum bátum. Eg havi gjølla roynt at kanna, hvussu teir fáa trolararnar at bera seg. Sjålvt um vit ikki sjálvir bjóða til at fåa bera seg, eri eg o og trolara, og trolararnar at komin til tað úrslit, at hetta lætt- liga kann gerast. um vit gera sum Gretar. Sparsemi neyðugt. Fyrst og fremst ræður um at spara upp á alt, ið pengar fara til og harnæst uppá fólk. og lá serliga maskinmenninar. Við Bretum fyra teir sjálvir undir fiskari, men hav- at lempa kolið til. hjálpa dekkararnir a ein mann Undir sigling til. Hvat teir fáa burtur úr. Hvat fáa teir so burtur úr veið- uni? Tann seinasti báturin, ið eg var við. gjørdi 19 túrar og seldi fyri 30.000 stp. seinasta ár. Vinn- an hjá einum dekkara var 12.000 kr.. styrimonnunum 24.000 og skiparanum 36.000. (Við besta trólaranum í Føroyum í fjør fingu dekkararnir umleið 18.000 kr. og skiparin umleið 98.000 kr. Her er dekani stórur munur. bladstj. ) Hvussu eru sáttmálarnir? Fegin vildi eg, at:allir Føroy- ingar skuldu havt slíkar sáttmál- ar. so var ikki so torført at verid føroyskur fiskimadur, sum tað er í dag. Vónandi fáa vit slíkar sátt- málar, tí teir eru beinleiðis neyð-