leygardagur 18. apríl 1953síða 4

Nr. 16 KROSSUR og grundlógar- viðgerðin Krossur finst at fólkatingsmonn- um okkara. Teir hava ikki røkt starv sítt til lítar, heldur blaðið, erundlógarmálinum. tekur sum dømi viðgerðina av skulu beinleiðis hava forsømt skyldu sína við ikki at verið við umdir ríkisdagsins viðgerð av mál- Veir hava inum. Er blaðið so skilaleyst? Ella skrivar tað so rangvørgt vid vilja? Tað átti ið hvussu so er at vita, at fólkatingsmenninir til stedis bæði undir fyrstu, adru og triðju viðgerð og at nøvnini á báð- vóru um finnast millum teirra, ið hava greitt atkvøðu fyri grundløgini. Og um blaðið ikki hevur sovid, megu tess menn hava sæd taluna, ið P. M. Dam helt á ríkisdegi um grundlógarmálið. Vit fara uttan at skammrósa P. M. Dam at halda, at henda tala hansara var so dygg og góð, at sjålvstyrismad- ur kundi neyvan gjørt hana betri. Um tað var, at:sjálvstýrismaðurin hevði vikið tað frå Dams støðu. at hann hevði kravt føroysku fólk- atingsmenninar valdar av ting- enn fólkinum, inum heldur av hevði hann bert sýnt seg mikið minni demokrat enn Dam. Hetta við at hava valmenn at velja umboðsmenn á fólkating ella á løgting ella á annað alment ting, er ein leivd av hálvum demokrati, sum so sum allar mentaðar tjóðir eru farnar ella eru við at fara burt- ur frá. Landstingið varð valt við valmonnum, tað av grundunum til, at tað verður av- tikið. Høvuðsgrundin til avtøkuna er kortini tað vita vit — at menn ikki vilja hava ein tvíkamr- aðan ríkisdag. Blaðið má vita tað ber ikki til annað — at undir allari hes- ari áralongu viðgerðini av grund- føroyingar og er ein lógarmálinum, hava haft mann í grundlógarneyndini, fyrsti Tórstein Petersen, síðani Poul Niclasen. Og hevur sjálv- stýrisflokkurin haft nakað álvar- ligt á hjarta viðvíkjandi grundlóg- arinnihaldinum, hevur tað staðið honum frítt at lætta av sær yvir fyri tí føroyska nevndarmannin- um, ið so skyldaði at borið tað víðari til hinar neyndarlimirnar. Flokkurin kundi eisini vent þeinleiðis til státsministaran ella bidid føroysku fólkatingsmennin- ar ella landsstyrid ella rikisum- sær boðsmannin ella á einhvønn ann- an hátt fingið hugsan sína gjørt kunnuga fyri ríkisdagsins monn- um, Hvat um flokkurin í góðari haft fleri ár hevdi haft sett tíð hann hevur til umhugsingar ína á løg- tingi. Um hevði haft vunnið meirluta fyri sær, vildi fram hugsan og støðu hann So FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR SL AAA [f[f———[[|—|—|————=""———"————————= —————— málið farið víðari ígjøgnum landsstýrið og fólkatingsmennin- ar niður á danating. Men, Krossur, feilurin er, at sjálvstýrisflokkurin = annaðhvørt innast inni einki hevur á hjara í grundløgarspurninginum — í hvussu er einki, sum hevur avger- andi týdning fyri hann, ella at hann hevur sitid og syvjad og YV- irhøvur ikki fylgt við. Bæði eru líka ring. Bæði diskvalifisera hann til í heila tikið at kunna tala við í grundlógarmálinum. Tað hevur altíð verið so, at før- oyskur fólkatingsmaður helst eis- ini skal vera løgtingsmaður, tí tað eru felagsmálini viðgjørd av løg: tinginum, sum hann skal røkja á danatingi. Annaðhvørt tað hevur verið talan um ÁA. Samuelsen, P. M. Dam, Johan Poulsen ella annan mann, so hava teir noyðst at verid á løgtingi fyri at kunna rokja løgtingsmálini væl á dana- tingi. Tað kann sigast um bæði P, M. Dam og Johan Poulsen, at teir hava verið á danatingi. tá ið teir eru slopnir til tað fyri løg: tinginum. Tað er rætt, at i yvirganginum til nýskipanina hevur løgtingið sitið meiri saman enn vanligt, og at fólkatingsmenninir av teirri grund ikki hava kunnað sitid so nógv á danatingi, sum teir ann- ars sjálvir høvdu ynskt. Men teir hava kortini verið við til at við- gjørt allar føroyskar sakir á dan- atingi. Tá ið løgtingsarbeiðið verður at koma í fasta legu, verða stund- irnar betri á ríkisdegi fyri før- oysku fólkatingsmenninar. Læknastríðið . . Framhald av 1. síðu. kunnu finna ein útveg at koma fólkinum á møti uttan at missa, sum maðurin segði, »andlitid«. Eingin missir »andlitid« við at ásanna veruleikan og rætta av- gerðir sínar hareftir. Men tað ger ein, sum bara »pukker på sin magt<. Eitt er givið, at tað fremur ikki ein sannan autoritet at halda fast uppá eina avgerð, sum er ímóti øllum folkinum, og so ikki at eiga makt at seta vilja sín ígjøgnum. Ein tílík støða brýtur allan au- toritet og kann bera ringar fylg)- ur við sær. Ein kann taka feil ella koma at gera gerðir ella taka avgerðir. ið visa seg ikki at eiga botn í sjálv- um lívinum. tí samlaða tólkinum. Og 1å eru tað klókir menn, sum rætta avgerðir sínar ella laga tær soleiðis, at allir partar. ikki bara verða nøgdir, men ásanna, al tað sanna stórsinnið var til steðis, sum av sønnum lyftir menn upp um tað hvønndagsliga gøtuhornatjak- ið og trætið. 18. apríl 1953 ———— EN ———wIIWÝWWWiHW————i€ivir1i2 Sjálvandi má Halvorsen lækni verða limur í læknafelaginum. Tað kann óivað fáast í lag. Hann hevur bræv uppá frá sjálv- um formanninum í læknafelagi- num, at so brátt hann rindar sítt millumverandi vid læknafelagid, o.u. 600 kr., verður hann automa- tiskt límur aftur í felaginum. Verður so Eivind Rubæk Niel- sen. ið óivað er ein góður lækni, at:fáa eins gott embæti ella eitt eins gott sjúkrahús at arbeiða á. skuldi alt verið í lagi. Okkum er kunnugt, at:sjúkra- håsstjornarlimirnir P. M. Dam og Robert Joensen hava sett fram eitt so háttað kompromisuppskot til sjúkrahússtýrið og læknafelag- 10. Um allir partar seta tað lækna- liga fremst og eru hugtiknir av at fáa frid í hesum »eyma« og við spreingistoffi fylta máli, skuldu teir haft lætt vid at gingid við til at loyst málið á henda sámiligu og fridarliga hátt, heldur enn a! sett hart ímóti hørðum. Og hvar ber tuð at seta hart ímóti hørðum“ Sigur nú læknafelagid Iros: sítt av 3. januar til Halvor nel bræv sen til at taka Halvorsen upp aftur í let nafelagið ella vil sjúkrahússtýrið >pukke magt« og ikki gera avgerð sína umaftur ella vil Eivind R. Niel- sen lækni ikki ganga vid til at taka eitt annað líka gott sjúkrahúsem- bæti, so einki kompromis, eingin semingarskipan kann fáast í lag! Hvat vilja so fólkini í Norð- på sin oyar læknadømi gera? Tann eini landsstýrismaðurin, ið er hægsti maður í teim føroysk- u sjåkravidurskiftum, hvat ið ti peningaliga viðvíkur, viðgongur, at sjúkrahúsið har norðuri kommunurnar í Norðoyum. Allir menn, ið har norðuri hava elga verið, kunnu vátta, at talan fell. ur soleiðis millum manna: „Sjúkrahúsið eiga vit — tað kunnu vit nýta til læknarøkt. Á fíggjarlógini hjá tinginum er- u játtaðar 240.000 til sjúkrahús- Vit kunnu til okkum , røktar i rinda henda pening Nordoyum. ÅVARING Svanarnir í Tórshavn plantasju eru hættsligir fyri børn, nú meðan teir hava reiður. Foreldur verða tí hervið ávaraði um at tað kann ske skaði um børn koma inn um tær avsperringar, ið eru settar um gongubreytinar. Líkaleiðis verða vaxin biðin um ikki at fara um hesar sperringar. sjálvan og standa til svars fyri, at hann bara verður nýttur til sjúkra- húsarrøktina. Hetta er kanska ju- ridiskt ikki rætt, men moralskt forsvarligt, vi vit brúka peningin ikki til annað, enh hann er ætl aður til. Sjúkrakassarnir okkata. Verða, at teir missa státsstudning- eru in, um myndugleikarnir ber á landi mæla til tess. Men sjálvt um teir juridiskt hava rætt, so hava teir ikki moralskt rætt vil pening- aliga at skerja sjúkrarøktna. Í øllum tilfelli: Vit gevast ikki!« Soleiðis stendur leikur. Vit vóna fyri sjúklinganna skuld. at myndugleikarnir, har undir E. R. Nielsen, lækni og læknafelagið ganga við til eina skilagóða semingarordning. Okkara land tolir ikki annað. Vit skulu vissa teimum í, at tel bara vinna og einki missa við tað. Til gamans og álvara Eg havi nakað stórt frá. segði konan. at siga tæt Tað er væl ikki eitt lítið. svaraði maðurin. Tú. segði hann fyri tær. at hann var forlovaður við mær? Nei. ikki beinleiðis. men hann segði. at hann hevði gjørt fleiri dár averk hesa seinasta tíðina UR: FÆRØERNE I DAG Det var i eftersommeren 1949, Sammen med folketingets finansudvalg var en del pressefolk på en herlig rundrejse på Fær- derne. En solskinnende middag kom vi til Klaksvig, sin gronne skønhed. Det var så herligt, at der åbenbarede sig for os i al en af de danske gæster over for en Klaks- vig-boer måtte give udtryk for sin begejst- ring over naturen, og han udbrød: Ja, Klaksvig er alligevel det skøn- neste sted, vi endnu har set. Pludselig kom den danske gæst i tanke om, at manden, han talte med, måske var en af turens deltagere fra Thorshavn, og da gæsten vitterligt også havde været be- gejstret over naturen der, tilføjede han: Men kont Thorshavn. der er naturligvis også ved Den formodede færing bragte imidlertid gæsten ned på jorden, da han trøt bemær- kede: Ja, jeg er ligeglad, for jeg er fra Aar- hus Det viste sig, at manden havde boet i Klaksvig i 15 ár, men at han var fra Aar- hus. Tórshavnar býráð. FUNDUR Havnar arbeiðsmannafelag hevur fund í Tórshøll í kvøld kl. 8. Carl P. Jensen og Kaj Nielsen flyta røðu. BERT FYRI LIMIR NEVNDIN