fríggjadagur 1. mai 1953síða 1

FRÆLSI 1. MAJ Lýsingarprísur fyri min: 20 eyru á I. síðu, IS oyru á 3. og 4. síðu FØROYA LANDSBOKASAVN Føroya Sosial-Demokratur JAVNAÐUR Arbeiði og sociala trygd til oll. Afturhaldið má rekast av av hverjum palli! Tað er herráp arbeiðaranna og fiskimanna Afturhaldið hevur rent landið í rot. Fiskimaðurin er komin á grúgvu. Arheiðsmaðurin gongur arbeidsleys- ur. Hvat hav av ólukku týðir ikki hetta ræðuliga óskilið! Mads Winther sáli skrivaði á sinni søguna um hungur. Hann lýsti frå, hvussu tann neyðar mamman royndi til tað seinasta at krógva neyðina. Hon skammaðist. Kendi tað sum eina vanlukku. ein skendsil at koma á tað undir mannatung almenna koma u. verða eymkað og harmað a teimum sjálvgóðu, teimum. ið kanska ongatíð høvdu kent sakn. tuktað við ókvæmisorðum sum: hatta óvættið. handa ónytta. Soleiðis var tíðarandin tá bara tann sterkari hevði rætt til at liva sitt egna lív. Hann. ið kom fyri óhappi. undir sjúku ella aðra armóð, kendi alt sítt lív sum eina náði av øðrum; og fekk hann hjálp, varð hann settur út sum eitt fuglarað. Og oftast var tað so, at hin treingjandi tagdi neyðina og hungurin inni og fór heldur til grund ar enn at geva seg upp til náði hjá øðrum. Og er her á landi stórvegis hroytt í hesum anda „hesum hugsunnarhåtti? Man tað ikki vera so i dag, at í mongum heimi ræður svongdin og svidin av arbeiðsloysinum og tí mis eydnaða fiskiskapinum ? Frh. á 3. siðu. | TEIR FORRÁDDU Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og | kostar kr. 3,20 4 porto um fjórðingsárið BRÓÐURSKAPUR » Læknastríðið í Klakksvík. Alt í botni Fundur var so í sjúkrahússtýrinum. Dams og Robert Joensens semingar uppskot kom fyri. Men tað vann ikki: Bæði tað førovska og danska lækna félagið søgdu: Lækni Halvorsen kann aldri verða limur aftur í læknafelaginum Tad skrivið. hann i desember 1951 hevdi fingið um at kunna gerast automatisk! limur aftur í læknafelaginum var aft urtikid og galt ikki longur. Ov varð sagt frá læknanna síðu. at um Haivoi FISKIMANNIN: Aðalfundurin í Fiskasølun! sigur frå sær einkarrættin frå 1. juni 1953. Avvisti allar skyldur viðv. forskotsrindan og lønjavning Javnaðarmenn vóru varnir við. at tað fór at henda. at teir stóru innan- | | at skjóta allar teir smærri ikki rættinum skipseigarar. og teir. sum eru fyri reidarafelagid, ið undir skjól av | slopnir til at fáa sær samband við teir einkarrætti og ti dominerandi um- bodsstådu, sum teir hava haft i fiska- søluni, hava fingið sær øll sølukort upp á hondina, fóru at gera nýtslu av Jóhan Poulsen, Kristjan Djurhuus og teirra sambandsklika avreiddi seg. KANN NAKAR ÆRLIGUR SAM- BANDSMAÐUR GLOYMA, at Jóhan Poulsen, Iversen og aðrir sambandsins oddamenn á tingi — við undantak av Tr. Samuelsen — leiddir av Kristian Djurhuus, gjørdu gerabýti við Tórstein Petersen og ta klikuna, sum undir krígnum vildi eta alt, ið bar ferðil av donskum, og hetta varð gjørt tross harðasta mótmæli frá flokksins gamla førara, Andreas Samuelsen: skuldu sleppa at vera við at halda maktina og Sambandsins = oddamenn sessarnar. Johann Poulsen, Kristjan Djurhuus og teirra menn skuldu so afturímóti geva buktina og báðar endarnar til Tor- stein Petersen og hansara í landsstýri- num. Haraftrat skuldu Jóhann Kristjan Djurhuus og felagar á tingi gera alt fyri, at hol ikki skuldi verða Poulsen, sett á Tórsteins veldi. Fólk minnist athurðin hjá Ld. log: manninum í framlegging síni av upp skotinum um hjálp til bjarging av Tad skuldi eita seg at vera hjálp til fiski. Sjóvinnubankanum (Tórseini). Vinnunua | Í Í bandsins At hesir menn skulu hætta sær al venda sær til nakran ærligan sam- bandsmann um at velja seg! Trúgva teir, at ærligir sambands- menn hava bitið høvdið av allari skomm og lata sær alt bjóða? Um nakar tryr, at Tórsteins sam- bandsmenn vóru fúsir til og enn og minni tóku initiativið til at fáa viður- skiftini kannað. fer hann so eiggiliga skeivur. Tvørturímóti!! Við Sambandinum á odda vildi afturhaldið avreiða 4 av marshallmillónunum til Sjóvinnu- bankan? Javnadarflokkurin fekk forðað hesari gerð, men ístaðin at natio- nalbankin við ståtinum í inum hjálpti bankanum? Ídnastu talsmenn fyri at lata tær 1 milliómisrnar av okkara marshallpen- vóru Mótstøðan javnaðarflokkinum, ið før ingi til Sjóvinnubankan sam- umboðsmenn. kom oyingar soleiðis kunnu takka fyri. at frå vit hava 4 milliónir fleiri marshall- milliónir til taks í dag. Hetta dømi kann betri enn flest rættu og bestu fiskakeypararnar, »ud i den kølde sne« åt å berum botni. vid ongum »forbindilsum«, og ongum erfaringum og ongum peningi at royn- a at finna sær keyparar til fiskin. Hin- vid øllum »kennskapinum«, sum teir hava ir sila øllum >forbindilsunum<. fingið í kraft av einkarrættinum, ståts- og løgtingsvælsignilsunum og beinleid- is peningastudulinuf frá tí almenna, og so hava teir tær stóru rúgvurnar av fiski, peningin og allan vøruhand- ilin at nýta, um talan skal verða um afturímótikeypi. Jú, nú fer at bera til hjá teimum. halda teir. Tað hendi altso, sum javnaðarmenn høvdu verið bangni rfyri: Stórreiðararnir tveittu einkarrættin frá sær. fyri at taka alt sjálvir! Teir ikki burtur, men teir vístu frá sær allar tær vístu bara einkarrættin reglur. id eru samanbundnar við eink arrættinum, her er talan um forskots- rindan. lønjavning og annað, ið var sett í gildi fyri at hjálpa fiskimann- inum. Ánandi tað illa løgdu javnaðarmenn í seinastu tingsetu fram eitt fullfiggj- að uppskot til eina fiska- og sildasølu. skuldi hava eins nógv at siga sum útgerðar hvar ið fiskimannastatturin menninir í leiðsluni og í allar mátar fiskasøluni viðv. Hetta uppskotið vildi javnaðarflokkurin hava tingid at sam so landsstýrið kundi seta tað onnur sýna. hvønn veljararnir betri kunnu líta á javnaðarmenn ella sam bandsmenn sen so tiggjusinni við hesum skrivi kundi trýst ígjøgnum at verða limur. vildi felagið í ekskludera hann. somu Jøtu Harnæst varð set frá Eivind Rubek Nielsen lækna, at hann ikki vildi taka við starvinum á Tvøroyrar ella øðrum sjúkrahúsi, um tað varð honum boðið og at hann kundi heldur ikki sera tað sum limur í læknafelaginum. Sjúkrahússtýrið samtykti so a! pyrja Halvorsen við hvørjum rætti os ábyrgd. egnara ella undir hvørjari annaramanna. hann sat á sjúkrahúsi num í Klakksvík. har ið annar maður var settur. P. M. Dam kundi ikki greiða at kvøðu fyri hesum. tá ið hann helt. at fram mátti verða hildið við at fáa eina hann dugdi hørðu støðu myndugleikarnir semingarskipan í lag. og læknafelagið og heldu: fata ta so eymum máli fólkið og sum lækn høvdu í einum viðurskiftini arnar. millum Annars søgdu bæði yvirlækni Dahl og landslæknin ógvuliga rósandi orð um E, R. Nielsen skurðlækna. Dahl greiddi frá, at E. R. Nielsen nú sum hevdi verið vikarur fyri hann og gjørt fleiri stórar og farligar operatiónir, ið vóru sera væl eydnaðar. Ríkisumboðsmaðurin spurdi yvir- lækna Dahl, hvønn hann helt vera due iligari lækna Halvorsen ella E. R. Niel sen. Tað segði Dahl einki um. Men landslæknin ivadist ikki i, hvør hevdi helt Nielsen sóðan hann munin, so vera. Rikisumbodsmadurin upplysti, al tað altid hevdi R. Nielsens ideal og dreymur at verða sjúkrahús- lækni verið E. hann hevði ti roynt at Frh. á vera 5. síðu. ——— ur í gildi, um teir stóru innanfyri fiska søluna fóru at gera tað sniðlop“ móti fiskarunum og teimum veiku og smáu skipaeigarunum at skjóta teir burtu úr og kråma alt undir see WEN SAMBANDIÐ OG HÅKUNS OG TORSTEINS MENN GÓVU UPP SKOTINUM IKKI EINA EINASTI ITKVOÐU. TAÐ VARÐ Ti FELT! HVUSSU KANN JÓHANN POUI SEN OC HANSARA MENN AFTAN Í HESA ÓGERÐ HÆTTA SÆR 41 BIÐJA EINA EINASTI FISKI MANNAKONU, EIN EINASTA SMÅ AN OG VEIKAN SKIPSEIGARA ELLA MANN OG KVINNU, SUM HAVA HJARTALAG FYRI FISKI HONNUM, STEMMA UPPÁ SEG FAD MÅ SICAS? 1f VERA MEIRI ENN STIVT GJØRT