leygardagur 23. mai 1953síða 2

Nr. 22 síðu. Framh. av 1. Hví eg eri . .. fyri 30 % av øllum, sum hava rætt at stemma. 5. Tað hevur verið síður uttan at staðið í grundløgini, men er komið nú í rundlógaruppskotið, at tå ið ríkisstýrið fær eitt óálitisprógv, má tað leggja frá sær. 6. Grønlendingar fáa sama umboðsrætt í følkatinginum sum foroyingar, 2 menn. Dóttir kann arva krúnuna, um kongurin ikki eigur son, 8. 5/6 av fólkatinginum kunnu samtykkja lóg, ið slakar í suveren- itetinum, um tað gerst neyðugt fyri hermál- averjusamgongu við onnur lond. Hetta sein- asta eru menn ójavnir á máli um. Men so hættisligar sum tíðirnar eru, er hermálið vorðið eitt livsmål eisini hjá teimum smærri tjóðunum; eystan og vestan standa og benda sum illir tarvar hvør móti øðrum. broytingar og Allar hesar ískoyti eru neyðugar ábølingar og upp- demokratisk framstig, sum hvør frí- sinnaður førovingur kann styðja og vera við til at samtykkja Men gr. 76. petti 1, ið setir arbeiði til øll sum eitt erundlógarkrav, er tað, ð hin arbeiðandi fjøldin í Føroyum hevur størsta áhug fyri at:fáa bjargað. Latið okkum vera við í takinum at fáa bjargað hesum rættinum fyri ar beidarafjoldini! Á Ívøray tann 18. mai 1953 P. M. Dam. Í seinastu viku var sangkórið í Vági her og sang fyri fólki í í Sjónleika "hús- inum og K. F. UM. Sonestjórin. Edith Dahl, sýndi her fólki. hvussu vakur kirkjusangur er, tå hann verður væl framborin. og vit, ð av og á hava hoyrt hetta kór í kirkjuni har suðuri. kunnu bert gleða hvussu væl tey vóru fagn- okkum yvir. aði he Stort spell er. al so nógvar av leim- im fråliku mannfólkarøddunum ikki vóru við: kundu tit ikki roynt at kom- ð aftur higar. tá hesir koma aftur. so kórið kann vera fullmannað. Harra Louis Za- chariasen Vinmadur! Skilji av grein tíni i »Tingakrossi« tann 20. í h.. at tå fegin vilt hava tað síggja soleiðis út. at tíni álop á meg einans eru svar uppá tiltalu. På skjýtur til. hvat >Føroya Social- Demokratur« skal hava byrjað við. Men tú kanst einki vísa á meg al tet uttan. at tå skalt vera hálva Id aftaná í fatan tíni um, hvussu rík- dagsmenn skulu verða valdir. Få. hetta er einki álop. men bara okkara javnaðarmanna skiljan mír og ella metan av tíni fólkatingsmann- støðu og hon skuldi sigast til valið. Uttan at elva tjak ella gera tær nt haldi eg. at eg kann siga. at fara vit neta bløðini »Tingakross« og >Før- í Socialdemokrat« saman. hvat ið Jvikur ålopum ella byrjan av orð- hvørt móti øðrum. verður 1 1iCIKI »Krossur« at vinna. Tad. sum elvdi mær at siga nøkur orð til tín. var tin merkiliga brikslan í læknastríðnum Henda brikslan Vat Ó onn og ogrundad Bróðir lín ov leiðandi parlamenn tínir vóru saman við mær í Klakksvík Ég veil. at:teir sum heidursmenn eins og hvør einasti Norðoyingur, ið FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR —————————— AAA AA AA AA [AA [AAA ———viv [| taladu vid meg ella hoyrdu meg tala privat ella alment kunnu vátta, ikki einasta eggjandi orð, ikki tikið títt navn uppá tunguna í læknastríðn- hoyrdu meg siga eill at teir at teir hava hoyrt meg um. Hvussu láturligt. L. 7., at spilla tíð og blekk við at illgita, at eg ella nakar skulu hava skuldsett teg hava fort pennin i fyri at læknabrævinum! Hevur tå ikki hjåklad fyri læknun- um, men heldur tå viðKlakksvíksking- um og Nordoyingum er tað gott, at i ti tað hevur fingið høvi at:siga tað. mótsetta var á munni uttan at eg gav tí víðari eætur ella við einum orði kolporteraði tað víðari í Norðoyum. Men hoyrt tað. eftir sum tú skrivar. Men at Norðoyingum í onkur Norðoyingur hevur so maður tín var við Klakksvík í lækn astríðnum veit eg, tí eg havi eintak av skjali, sum hann hevur undirskrivað. At hann hevði aðra næsti støðu í Havn skilti ev ikki. men gjørdi mær ilt. Tú fert. vinur mín. at taka aftur skuldsetan oe óstortlign skrivan tína um mee í læknastríðnum. Mín lutur í hesum stríði er opin og á ongan hátt undir heilum. Í Havn, 22/5—1953 P. M. Dam. Valutaráðið og veruinnfiytanin Undan krígnum var einki valutaráð í Føroyum. Hann. ið ynskti at flyta inn vørurúr útlandinum. kundi úr bankanum fáa tað gjaldoyra. honum tørvaði. Men undir krígnum varð sett á stovn eitt valutaráð. og í 8 1 í regl. »Rådid skal åtlendishandil ugerdini slendur: eftir- ansa. at Føroya fe fram á tryggum grundarlagi og at landsins gjaldoyra verður hildið í lagi.« Undan krignum og líka aftaná kríggið høvdu føroyingar avlop av enskum gjaldoyra. men um heystið 1917 var vend komin í. so vit tá komu í valutatrot. Í 1948 varð avtala gjørd millum Føroyar og Danmark um eina betalingsskipan, hareftir vit kundu fáa uppískoyti frá danska nationalbank- anum. men hetta varð tó treytað at ein valutaplánur varð gjørdur fyri eitt ár í senn. Í Danmark er valutastøðan tey sein- astu árini so nógv batnað. at flest allar vørur eru settar á frílista. Ársakað harav setti javnaðarflokkurin fram uppskot um. at valutastýrið var av- tiki og at bankarnir (sum undan krignum) umsótu valutaina. men var sambands- og fólkaflokkurin av aðr- ari áskoðan og er li enn fremmandur valuti undir serligum stýri. Valutastýrið var tó av ti åskodan. al linkast fremmandum gjaldoyra, og kundi um skamtanina a setti lí uppskot í 1952 um. at nýtt kundi vera til innflytan av vørum frá øðrum lond: Dan- Val um enn Danmark 16.2 mill. (år innfluttningurin friur og hann i 1952 37,8 nevndin fek kuppskot samtykt á tingi. mark er mill.) Men figgjar at áleggja valutastýrinum. at ansa eft ir. at ikki mátti vera innflutt íalt meira ) mill. enn 18 milliónir. tað vil siga í jónir úr øðrum londum enn Danmark. Hetta var so tað. valutastýrið hevdi ið skal nýt ídnaðarvirki. lítið at ráða yvir. og tá tað. ast til fiskivinnuna og fyrst og fremst skal játtast. wa og einki eftir til aðrar vørur. | | | Tá nú Knud Wang blaðstjóri Dagblaðsins, ábyrgdina fyri at flest allar vørur, ið Danmark. sjálvt um upprunalandið er eitt annað. ið einki hald skrivar. at eg havi koma um innfluttar vera. so er hetta bert illgitan, er í. Eg havi gjørt líka tað mótsetta, við fyrst saman við hinum javnaðar- monnum á tingi at hava sett fram upp- skot um at taka av valutastýrið fyri meira enn einum ári síðani, men tá kallaði Knud Wang í Dagblaðnum hetta uppskot okkara fyri eitt >prop- Seinri havi eg í við til ið samtyktur aganda-uppskot valutastýrinum verið gjørt ein so rúman valutaplan, var av danska nationalbankanum, at tað hevdi verið møguligt at komið øll- um umsokjarunum á moti, men meir aluti løgtingsins viðtók at skarva av 8 milliónir, og komu tí flest allar inn- fluttar vørur i 1952 år Danmark liggur skal at landsins kolamålinum Viðvíkjandi annarsleiðis. Valutaráðið landið sum fyrr neynt ansa eftir. men í løtuni hava 30 vit tørva ikki ejaldorka er í lagi, vit bretskan valuta, innflytanini av Men kol eigur at av tí grund 1 støðga útlendskum brenni. hvorvitt meira ella minni verða innflutt er sjálvandi ein arbeiðsspurn- ingur, eins og 140 er tað við eplum. mjólk og øðrum búnaðarvørum ella ídnaðarvørum. sum framleiddar verða Eg skal 10. í Føroyum. við tað at: navn mítt í fleini bløðum er nevnt í sam þandi við innflytanina av koli upp- lýsa. at síðani kolamenn úr Hvalhø saman við løglingsmonnum úr Sud- uroy heittu á valutastýrið í vetur um at hjálpa Hvalbingum vid at fåa A.S Thorshavns Mælkeforsyning & Margarinefabrik verid vid til at givid innfluttningsloyvi fyri útlendskum brenni. Men tá ið tað gongur so illa hjá við kol ársakað av Hvalbingum við at sleppa av teirra, so er ikki at meira kol verður flutt inn enn áð- hetta ur, tvørturímóti. Tey trý seinastu år- ini er innfluttningurin støðugt mink- aður: £ 1950 var innflutt fyri ......… 85.849 (051 var innflutt fyri = ...... 59,551 1952 var innflutt fyri ...... 43.684 Hetta umfatar eisini kol innflutt úr øðrum londum enn Onglandi, men sjálvt brúkið av koki er minkað mun- andi, bæði tí meira tory verður skorið nå enn árini frammanundan, og eisini tí at tíðirnar eru so nógv versnaðar. J. Fr. Øregaard. Frá Ferðamannafelagnum Týsdagin bjodadi formadur Ferd- amannafelagsins Stig G. Rasmussen til blaðmannafund. Seinastu Tjaldursferðina úr Føroy- um fóru hann og Poul Joensen til Nor- við norðmenn um um ferðalíkindini. Hesa 29 ferðafólk úr ovum í land í Kristiansand. Nøkur av i Noregi. Danmarkar. har teir høvdu samráðingar tas, somu ferd fóru Før- hesum vórðu verandi onnur hildu Somuleidis komu nøkur heim aftur við 3 Klakksviksgentur, - Jøtu ofora leiðina víðari til Tjaldrinum. m. a. ið høvdu verið í Oslo. Tær væl at:ferðini. Úr Noregi summur, koma ferðafólk og segði Stig helta eingi higar í vera orsakað av. at ov stutt tíð hevdi verið til stórvegis propagandu fyri at vekja áhuga fyri hesum ferðum. OSTUR og SMØR Vithava feskan, feitan OST og frikst føroyskt SMØR. Aberdeen 2. Bretlandi verdur stongdur: juni 1953 juni 1953 Fiskivinnuskrivstovan VITA N2 1 VITAMINISERET selt tað kol. ið høgt var, ikki havi | | | | | | Fiskamarknaðurin Í Grimsby 25. mei og Í Hull, Fleetwood og Tórshavn, 19. mei 1953 FÆRØSK MARGARINE FÆRØSKT PRODUKT | FINT PRODUKT KUNNGERD Hervid verður gjørt kunnugt, at rokningar uppá tann til figgjar- árið 1953/54 álíknaða skattin til Landskassan eru sendar øllum teim- um persónum, virkjum og ina. feløgum, id eru skattskyldug sambart lóg- Møguligar klagur hesi skattaálíkning viðvíkjandi verða at stíla til Skattanevnd løgtingsins degi. Mianå leiðis sum tilskilað er á rokningini. áðrenn ein mánaða frá niðanfyrineynda i. juli í ár eigur renta at verða goldin av skattinum so- Minnt verður á. at:útflýggjan av råsdrekka (spiritus, vin og sterkt B6 - treytad av. at allur til g øl) e FØROYA GJALDSTOVA, 21 gjaldingar Í goldin. 1953. J. Nicolaisen. fallin skattur er mai | 22. mei 1953 Tórshavnar líkkistugoymsla hevur telefon nr. 2206 ymiskir priste JACOB C. JOENSEN snikkari Í Danmark hava teir havt samráð- ingar vid ymiskar ferdamannastovnar, m. a, samråddust teir vid Kampmann hypotekbankastjora, leiðaran fyri ferð- apropagandutænastuni í Danmark, hr. D. F. D. S. Poul Danmark og Lichtenberg, Joensen er framvegis samráðingarnar halda áfram, Danska ferðasambandið er til reið ar at veita Føroya Ferdamannatelag stuðul. M. a. hava teir bjóðað sær til at lata prenta serligan propagandabók- ling um foroysk ferdamannalikindi at senda til grannalondini. Ferðamannafelagið arbeiðir fyri at kunna veita ferðafólki betur »service« og líkindi eru til at fólk, ið ætla sær til útheimin, bert við at støkka inn á gólvið kunnu fáa teirra terða viðurskifti greidd har. Í Keypmannahavn var blaðmann hjá Ferðamannafelagnum og gistingar afundur umborð á Tjaldrinum. har Z. Niclasen og Stig G. Rasmussen greidd blaðmonnum frá føroyskum ferðalíkindum. Ein hin størsti meinbogin tykist at eistingarviíðurskiftini rits- vera og drekkas purningur in. Ítróttatíðindi år Sørvági Ein rættur ítróttadagur var í Sør vági síðsta sunnudag, 10. mei. Fyrst leikaða skúladreingir úr Sørvági móti skúladreingjum úr Miðvági fótbólt, í slitið varð 2—1 til Sørvág. Síðan fór fram landskappingardystur i bolti, vågi, hond- tað var 1. lið »Diågvan«, Sør- ið leikaði móti Dúgvan vann Søljuna lið >Søljane úr Sanaavági. við 2—0. Nú leikaðu vaksnir dreingir úr Sandavági móti dreingjum úr Sør- vági hondbólt, her stóð á jøvnum. 5-—5. Seinast leikaðu skúlagentur úr Miðvági móti skúlagentum úr Sør- vági. Miðvágsgentur vunnu leikin við | æikað Sørvingar Veðrið var av tí allarbesta. varð á leikvøllinum. sum hava gjørt niðri á Dungasandi. og sum nú er at kalla liðugur. Nógv var fólkið. ið fylgdi við í hes- um vøkru leikum, og aftaná samlaðust íðka frælsan ítrótt. Spennandi var at síggja øll uttan um økið. har unglingar teir lofta sær í stangarlopi upp í nær- um triggja metra hædd. Op so handanfólkið, fór syngjandi itråttasang Mikkjals á sum í bilum Ryggi: >Á leikvøllum funnust í forð- um«, setti ein hátíðardám á dagin. Kristi himmalsferðsdag 14. mei leik- aðu Sørvingar hondhólt og fóthólt móti monnum av vaktarskipinum »Thetis«: Sørvingar vunnu báðar leik- irnar: Hondhóltin 3—2 og fótbóltin T—3. Servin. Grótídnaðurin Menn siga, at um tær røttu maskin- urnar fåast vilja stórir møguleikar opna seg fyri grótídnaðinum í Havn. marshalllán (a Umsókn er um donsku milliónunum). Lítið av hvali, mest spermur hevur verið at fingið. Pige søges snarest fru Valdemar Liitzen.