leygardagur 7. november 1953síða 2
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 46
var sum lýst. hildin í Tórshavn í døg-
unum 31. oktober og 1. november. Væl
av fólki fundi.
komnir úr Suðuroy, Sandoy.
var á Umboðsmenn
vóru
Nordoyum, Eysturoy og úr Tórshavn.
Dagsskráðin var:
viðvíkj-
and flokksins støðum og starvi.
2. Blaðið
s. Val av
1. Val av flokksleiðsluni.
5 Møgulig umskipan av felagnum.
6. Ymist.
I. Formannsins frågreiding
formanni og næstformanni
1) Formaðurin byrjaði fundin við at
vnskja fólkinum vælkomið og segði frá.
at hann var glaður yvir. at so nógvir
álitismenn vóru komnir ymsa staðni úr
Føroyum. Síðani greiddi hann frá
flokksins støðu á tingi sum mótmælis-
flokkur hesi síðstu 3 árini. Hann heitti
á partamenninar at gera sítt ýlasta
fyri at vinna áfram og greiddi frå ti
stóra forarbeiði javnaðarmenn aðra-
staðni frammanundan vali.
Hann
ejørdu
segði. at:tað besta. hann helt
vera fyri Føroyingar í teirri nýggju
at hon legði tad
tað skuldi
arbeiðisloysið niðri. so arbeið
erundlógini, var.
skyldu
halda
skuldi skapast fyri allar hendur.
á tað almenna, at
J. H. Danbjørg og J. Fr. Øregaard
talaðu um tingarbeiðið og um ta polit-
isku støðuna. og um hvussu framtid-
ararbeiðið skuldi leggjast til rættis.
J. P. Davidsen ráddi til ikki at spjaða
tjakið yvir ov stór umráðir. so nakað
úrslit kundi fáast burtur úr fundinum
Hann vísti á. hvussi sitandi landsstyri
tók alt vald frá løgtinginum og legði
embætismannaveldið.
tað undir seg
Hesum óskili mátti javnaðarflokkurin
fyrst og fremst koma til lívs. um vit
vunnu so nógv framá. at vit fingu vald
til tess.
9 Kassameistarin greiddi frá blað
sins fíggjarstøðu. Hann segði, at ringt
var at fåa blaðið at bera seg, sjålvt um
haldaratalið var støðugt vaksandi og
leysasølan var ótrúliga stór.
takkaði kassameistara
oc blaðstjóra fyri teirra stóra arbeiði.
Ma
Formaðurin
Hann mælti partamonnum til at:stuc
hlaðið enn betur. bæði við peningi 09
við at fáa haldarar til tað. Hann visti
ex
á. hvussu haldaratalið var økt. síðan
V. Sørensen gjordst blaðstjóri.
Aðrir. ið taladu um blaðið vóru: J
H. Danbjørg. V.
Sørensen. Fritjol úr
Skúvov. B. Johannesen og Chr. Ja
cobsen
3 og 4) Síðan fór valid fram av for-
manni og næstformanni og flokk
leiðslu.
P. M. Dam varð afturvaldur til for
man og E. Waag til næstformann Vei
menn. kring um landið. ið valdir vórðu
í flokksleiðsluna. verða gjordir kúm
við tað við
nei hrævi frá formanni
nún,
FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR
ff f[fyfyfyfyfyfyAfAy[AfAfAfAfAA[AfAAfff[ff[A[fyfyAy[Ay[ AA A[ AAA AA AA AÅA[Ay[ AAA ÅA[A[A[ ———
RINGFELAGSFUNDUR -
FØROYA JAVNABARFLOKKS 1953
5) STEVNUSKRAIN:
Tað var serliga fiskivinnan, ið varð
viðgjørd undir hesum punti. Ýmsir tal-
aðu um málið. J. H. Danbjørg vísti á.
hvussu mólstøðumenn á tingi høvdu
spent bein fyri teim uppskotum, ið
fram vóru løgd av javnaðarmonnum
hæði
málum.
J. Fr. Øregaard
gjølla frá arbeiði sínum í Grønlands-
fe
vóru
í fiskivinnumålunum og øðrum
sreiddi óeviliga
samráðingar
agnum, og hvussu
farnar fram við norsk-danska
felagið og danir um samarbeiði í For
oyingahavnini, og hvussu líkindini fyri
Hann
greiddi eisini gjølla frá, hvussu við
útbyggjan av havnini vóru.
urskiftini vóru har yviri. og hvussu ley
kundu og áttu at verið umskipað.
Ymsir høvdu orðið um endurnýggj-
an av skipaflotanum.
Øregaard mælti til. at um landshand-
avtikin. at flokkur okkara
tå mátti leggja til brots fyri at taka
ilin varð
innflutningin av ymsum stórvørum. og
har hugsaði hann mest um skipaútgerð.
Hann Landshandilin
segði frá, at
hevði veitt sildaveiðini stóran dugna
við fyrst at hava skaffað monnum bíl
iga veiðiútgerð og hartil veitt teimum
stóran kreditt, til
seld. — Tað vildi verða ringt at skaffa
nakað av peningi til stórinnflutning nú.
vildi tað klókt at latið
landshandilin yvirtikið hesa uppgávu.
; ppi
sildin kundi verða
og ti verið
ti hann ræður yvir væl av peningi.
Afturat teirri sosialistisku stevnuni
varð samtykt:
a) »Fundurin letur Jøgtingsmonnum
hendi at royna at fáa
sínum upp í
skipaflotan endurnýggjaðan á tann
hátt. sum flokkurin hevur havt í upp:
skoti áður.
b) Einkarinnflytan av øllum útgerð-
arvørum við ti fyrivarni, at hetta
verður gjørt á forsvarligan hátt.
c) Nationaliseran av bankunum —
við sama fyrivarni.
d) Tikið verður til umhugsan at lata
taka
sum ikki longu liggur
løgtingið alla endurtrygging,
undir Føroya
Tryggingarsambandi, og sum má
haldast at vera forsvarligt.
e) Flokkurin góðtekur javnaðar
manna uppskot á lingi um uppsøgn av
sjómarkssáttmálanum, sum innleiðing
til samráðing við aðrar tjóðir um vid-
kan av sjómarkinum. so grunnar og
fiskimið okkara kunna verða tryggjað
førovskari sjóvinnu; tó varð álagt for
manninum gjørla at samráðast við hin
soslalistiska uttanrikisministaran um
spurningin, so hann kann liggja greid-
flokkinum. tå tingið
saman aftur.
Í) Nútíðarskipan an
samanber flokksins uppskot í
Arbeiði til øll
„ Serliga kravid om munandi
ir fyri kemur
landbúnaði
hum
boklinginum á SJÓÐVI
og landi
studnine til dyrkingar. Steynt verðu
móti eini skipan. hvareftir landid
verður at nýta egna gróði. Føst skipan
verður at fáa, so maður, ið hevur jørð
í hondum, skal standa til svars fyri at
hon verður røkt. og at leigan verður
í mun til jardarstoddina javnbytt
millum menn, ið hava almenna jørð
í hondum.
e) Stuðlan
allir
nýttir:
av idnadarvirkjum, so
møguleikar í landinum verða
Royðigrótsvinna, grótídnaður-
in. kola- og onnur nám verða at stydja
se langt, sum vit orka. (Uppskot frá
J. P. Henriksen og Magnus Tórsheim
um havnabygging er prentað aðra-
staðni í blaðnum).
Tryggja fiskimanninum kontanta
avrokning. tá ið fiskurin verður land-
aður: tó skal hann hava rætt til eftir-
ejald fyri sin part samsvarandi verun-
marknaðarprísin fyri virkaðan
fisk.
i) Tryggja fiskimanninum forskots-
lign
sum óvirkaðan
rindan og minstulønarskipan. soleidis
at gjaldid av forskotsrindanini fellur
í byrjan av hvørjum mánaði. ið hann
er burturi.
k) Eina
húsabygging at koma í kraft
lagaliga lánuskipan fyri
einan-
vegin.
I) Tráðleyst samband við útheimin.
tskúla.
og at veitt verður lærlingum neyðugan
m) At arbeiða fyri einum ko
studning. fyri at:teir kunnu fullføra
læruna.
n) At arbeiða fyri. at tann fólkatrygg-
ing. sum verður gjøgnumførd í Dan-
mark. eisini verður at:gjalda fyri Før-
ovar.
0) Samgonga millum føroysku og
donsku arbeiðara- og fiskimannafjøld-
ina í fylking vid sosialdemokratinum.
eins og tilfellið er við starvsbrøðu-
num í Danmørk. Sviaríki, Noreg, Týsk-
landi og øðrum londum.
p) Avtoka av
|
klæðum i
minkan av útreiðslunum á landshúsar-
tolli á neyðsynja!
vørum og samband við
haldinum.
e) Einkar- ella interkommunalt inn-
keyp av radio og øllum elektriskum
maskinum og greiðum.
r) Kannan av líkindum fyri at fáa
defensor. ið
sett fastløntan aktor og
skulu taka sær av rættargongu mál-
unun,
6) Møgulig umskipan av felagnum.
Fritjof úr Skúvoy legði fram uppskot
um umskipan av flokkinum. og hann
vísti á ymsar okkara
felag og 1. d. danska felagið. Hann
at verða sett at
munir millum
helt. at ein neynd åtti
útarheiða uppskot til umskipan av
felagnum.
y Sørens: 1.
við F. úr Skúvoy heiði lagt hetta mål
blaðstjóri. ið saman
fyri fundin. gav eina gjølla frágreiðing
frá. hvussu teir høvdu ætlað at um-
kipa felagið.
Ýmsir aðrir: P. M.
Petersen. H. J.
um málið. Teir som ikki allir líka ljóst
Poul
talaðu
Dam.
Jacobsen o. fl.
uppá felagsskapin í Føroyum Teir
skutu uppa al sela emma í mannanevnd
al viðvera málið. Í hesa neynd vóru
valdir: | lokksformaðurin Og næst
formaðurin. H. J. Jacobsen. Poul
Petersen, Fritjof Skúvoy. Villi Søren
sen og Poul K. Mouritsen, Henda
7. november 1953
starvsnevnd skal velja ein skattmeist-
ara. — Limagjaldid verður 5 kr. árliga
tilsamans til meginfelagið og ástaðar-
feløgini. Starvsnevndin avger, hvussu
innkrevjingin fer fram. Meginfelagið
fær helvtina av limagjaldinum frá
teimum sum eru limir í ástaðarfeløg-
num, og alt gjaldið frá teimum limum.
sum ikki standa í ástaðarfelag.
7. Ymist. Einki uppskot var inn-
komið undir hesum pkt. og varð sostatt
fundurin lokin.
Rúsdrekkafundur
Mikukvøldi bjóðaði Havnar fyri-
lestrafelag til tjakfundar í K. F. U.M.
um rúsdrekkaspurningin. Teir í løgdu
fyri vóru løgtingsmennirnir P. M. Dam
og Trygvi Samuelsen, ið umboda 6jovn
sjónarmið í hesum spurningi. Trygvi
Samuelsen legði fyri og gav eitt søgu-
ligt yvirlit yvir rúsdrekkaspurningin
líka frá teirri tidini, tá ið monopol-
avtikin og til okkara
dvøldi
handilin var
dagar. Serstakliga hann við
tíðarskeiðið upp til 1907, tå ið nú-
rúsdrekkalóg kom
Hann var av teirri åskodan, at okkara
rúsdrekkalóggáva var góð og átti ikki
galdandi í gildi.
at broytast.
Sum fráhaldsmann segði Dam seg
vilja gera alt fyri ov nógvum drykkju-
skapi. Allar kreftur máttu fylkjast í
ardaganum móti hesum samfelags-
fíggindanum. ið hevði ein so niður-
ávirkan á einstaklingin.
okkara fólk heild.
Hann var ikki samdur við fyrra røðara
;g meinti ikki. at okkara råsdrekka-
g óð.
roytast. so hon var samsvarandi tey
ti :
brótandi
eimini og sum
ósgáva var Lógávan mátti
|
verunligu viðurskiftini. Hetta var einki
lokksmál. segði Dam víðari, men hann
tel! tað verða órímuligt, at útlending-
ar skuldu hava vinning av rúsdrekka-
nýtsluni her á landi. Ein leiðin var ti,
einkarframleiðslu ella
rúsdrekka í
Føroyum. Hetta mátti tó ikki gera tað
at vit fingu
einkarsølu við øllum
lættari hjá monnum at fáa fatur á
rúsdrykkjum. Á henda hátt vildi tað
gerast lættari athava eftirlit við rús-
drekkanytsluni, og so verður pening-
urin í landinum. Allir heilar eiga at
leggjast í blot fyri at finna ein lógar-
okkara
skiftum og sum kann hava tað ávirkan
form. ið samsvarandi viður-
at: vit koma drykkjuóskilinum til livs.
Aftanå
hetta evni og fundurin endaði ikki fyrr
varð tjakast um
á i
dugliga
enn á midnátt.
teir. 10 høvdu orðið aftaná inn-
vangsrøðurnar vóru Niels Ejdesgaard
Dåvur Magnussen, apotekari. Elias
Rasmussen.
Johansen, Jógvan prent
smiðjustjóri. Louis Zachariasen,
Harry Johansen, frm. N. I. O. G. T's,
Nørager. settur fåti, Follend. prestur.
H. D. Joensen. landslækni.
høvdu Trygvi Samuelsen og P. M.
vidari
Dam hvor sína svarrøðu og Chi
Lútæen. skúlastjóri. 19 eisini innleiddi
endaði við at:takka røðarum og fund
arfólki fyri henda åhugaverda fundin.
Orðstýrari var Marius Johannesen
háskúlastjóri.