leygardagur 13. februar 1954síða 2

Nr. 7 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR VIL DIMMALÆTTING HELDUR HAVA Erlend Patursson og Th. Petersen VIÐ LOYSINGINI ENN javnaðarmenn VIÐ SAMGONGU MILLUM FOR- OYSKU OG DONSKU VINNUMANNASTÆTTIRNAR? Eingin. ið hevur fylgt við føroyskum politikki, kann vera í minsta iva um. at »Dimmalætting« og sambandsflokk- urin hava verið ein láturverja fyri heilsølumenn, útgerðarmenn og allar. teir ið valdið hava haft. Sannleikanum trúgvir skylda vit tó at siga at undantak var undir krígnum. ligari og sosialari náttúru fekk Andrass Samuelsen ikki menn sínar at halda orð og fylgja javnaðarmonnum. Í teirri avgerandi løtuni tapti hann eisini. Hann mátti uppliva ta beisku stund. at sambandsflokkurin gav seg upp til fólkaflokksins hurluvas við sjóvinnu- bankasvullunum og øðrum av sama slag í þosunum. Hetta gjørdi sambandsflokkurin. ti at:fleirtali av hansara leiðandi monnum | hjá fólkaflokkinum fyri at tæna veldis- monnunum. Dimmal. hevdi nú ein dagin grein, ið kundi sýnast, at hon er í iva um, hvar Erlendur Paturssonur ella javn- aðarmenn hava rætt í tjakinum um verkfallshjålpina til fiskimenn. Hevur hon hug til samgongu við tjóðveldismenn, bara teir kunnu vera boysnir móti javnadarmonnum ? »Dimmalætting« veit, at javnaðar- menn gjørdu alt fyri, at hjálp kundi fåast frá »Samvirkende.« Blaðið veit, at tad eydnaðist javnað- armonnum í Føroyum at fáa arbeiðs- mannafeløgini í Danmark at ganga við til at veita hjálp. Blaðið veit. at tveir oddamenn í Sam virkende vóru sendir upp til Føroyar við fullmakt at hjålpa. Blaðið veit, at Erlendur forkom hes- ari hjálp vid ikki at taka ímóti. Blaðið veit. at tað er burtur úr von og viti. tá ið Erlendur Patursson sleing- ir út, at:javnaðarmenn í Føroyum og Danmark hava forkomið nakrari hjálp 13. februar 1954 Blaðið og sambandið hava áður altíð verið ímóti eini samskipan mill- um føroysku og donsku vinnumanna- stattirnar, Menn minnast, hvussu blaðið ley upp undan krígnum, tá ið talan var um samgongu millum dansk- ar og føroyskar arbeiðarar. Tað rópti: við hesi samgongu vilja javnaðarmenn fremja klassahat og klassastríð! Tað bað, eins og øll hini afturhaldsbløðini gera í dag, føroyingar vara seg. Men nú sýndtist eina ferð, sum blaðið heyði vent og var fyri samgongu. Er støðan aftur broytt? Vil blaðið sum sagt heldur hålsfevn- ast við Erlend Patursson, Thorstein Petersen, 14. Sept., Dagblaðið, Norð- lýsið, verði tað seg loysing ella ikki loysing, enn at fremja samgongu millum danska og føroyska vinnu- mannastattin ? Er »samhorighed« bara eitt pynt. ein »floskla«, sum teir sambandsharrar nýta til valagn ? Hetta spyrja ikki bara føroyingar, men ið hvussu er eisini danskir ar- um føri heldur eftir fyri javnaðar- mannakrøvum enn at leggja saman við fólkaflokkinum. At mangir av aftur- | har ið tað haldsmonnum sambandsflokksins skóru | at:fylkjast á tonn og meitaðust inn á hann fyri tað | fram til lát vita allir menn. Ja. teir vóru so beiskir »Dimma skriva tad, botarflaka lá ið Andrass Samuelsen veruliga lat tað standa fremst at stridast móti loys- ingarherdingunum, ið tå gingu frå fólkaflokkinum. Tá gav hann í mong- viðhvørt. at teir kastaðu honum. at hann var í lummanum á Dam, vóru so sinntir. at:teir offraðu alt. florðaði sambandsflokkinum við teimum. ið buðu sær urverja fyri teir múgvandi. ið hon kann fyri at:bera í frá Noregi og Svóøríki. sjálvt teirra gamla høvding og førara, ætling« kann og má nú fyri sambandið. Men tað Men um javnaðarmenn kunnu | skerst ikki burtur og kann ikki fjalast, T ásanna. at teir sum sagt saman við | at samgongan við fólkaflokkin hevur 2) sambandsmonnum og sjálvstýrismonn- | prógva til fullnar, at meirlutin av deid- 33 um tá í nógvum førum vunnu munandi | andi sambandsmonnum er tilikur and- D i sannum samfelagspolitikki. ti poli- | støðuflokkur av fiskimanna og arbeiðs- 5) tikki. sum setur heildina, ta stóru | mannakrøvum. tå ið tey ikki ganga á 6) fjøldina. fram um teir fáu, var tað | borði við reiðara og arbeidsgevara kortini soleiðis. at í mongum aðal- | interessum, at hann er fúsur til enntá at offra >samhørighedeng í tjóðrinum - spurningum av fíggjarligari. vinnu- heiðarar. AÐALFUNDUR Havnar Handverksfelags verður í losjuni sunnudagin 11. februar 1951 kl. 7. DAGSSKRÁ Frágreiðing frá farna ári. Roknskapur til góðkenningar. Val av stjórn. Val av 2 grannskoðarum. Lonåsetan fyri álitisstørv. Ýmist. Stjórnin. Føroysk eplir i handlinum. Ígjøgnum nógv ár hevur verið arbeitt fyri at tryggja handil vid føroyskum eplum. Mangan hevur verið hafi uppi. at tað hevði lættliga kunna verið velt alt. ið brúk er fyri av eplum. og vi! nýtast ikki at ivast i, at hetta er beint. Tann feril av mótboð móti føroyskum eplum, ið hevur vist seg frá teim handlandi, verður vanliga bygdur á tvey fyribrigdi: 1. at føroysk eplir eru so illa útbúgvin til sølu og 2. at tann einsæri framleið arin hevir so lítið at lata, at ein handlendi fær við ovnógvar seljarar at gera. Hetta eru jú atfinningar. sum vit mugu siga hava týdning. Tí mugu fram leiðarar bøta um hesar vansar. Tessvegna samtykti Føroya Búnaðar/elag i 1931 fastar skipanir fyri eplahandli, (sum he; skulu upp- afturprentast). Hesar skipanir vóru eisini samtyktar seinrj sama år av Færøernes Køhmand forening. Afturat hesum beyð felagið sær, at vera millumlið í handlinum, soleiðis, at ein keypandi skuldi ber! hava fyri neyðini at biðja um eina mon d frá felag- inum. so skuldi tað fáa vøruna tilvega Nú skuldi so einki verið til hindurs fyri føroy- skam eplahandli longur Tað bar eisini til al elja í fyrstani. Men skjótt vóru tað hendilshús, ið fluttu inn aftur úr Danmark, og tá ið fyrst handlandi vóru falnir frá, fyledu aðrir eftir. og alt kom aftur í gamla lagi. Onkur lesandi hevur kanska ill- batan av. at tað var prisurin, id elvdi hetta. Men tað var ikki: prísurin á føroyskum ep'um lá eftir prísi á fremandum eplum, tå ið tey vóru [wii higar. Tá ið heimsbardagin kom, varð reis: eitt herróp í Føroyum um at velta, ti nú mistu vit kanska alt samband við umheimin. Hetta førdi til at vit veltu herheima tað vit høvdu brúk fyri. Hervið er so prógvað. at vit kunnu framleiða tey eplir, vit treingja bert vit hava marknaðin. Men so kom tann skipan. vit kenna: oyggjarnar fingu vøru alla tíðina frá ivaleyst ikki bert Bretlandi. Veltingin fór í stein av teimum grundum kortini Nú er aftur hugur til at velta. og nú er sama neyð- in: oyggjarnar verða umsettar við fremmandum eplum. meðan tey heimaframleiddu verða fyri ongum í goymslunum. Tað hevur verið arbeitt við málinum síðan í februar seinasta ár. nú er aftur februar, og aftur skulu menn at hugsa um hvørt teir skulu velta eplir ella ikki. og ikki er rokkið um fliduna. H. J. Jacobsen. Handil við føroyskum eplum. Á felagsins aðalfundi i 1930 varð vald nevnd til at koma fram við uppskoti um reglur fyri eplahandil. Í neyndini vóru Joen Husgaard í Hoyvík, Trond Hansen og M. Winther Liitzen í Tórshavn. Nevndin ejørdi seg lidnan við starv sítt sama árið, og 10. apríl 1931 góðkendi stjórn felagsins hesar handils- reglur og sendi tær til Færøernes Købmandsforen- ing. Seinni i 1931 kom bræv frå Færbernes Køh- mandsforening, at hettar felag eisini góðkennir hesar reglur. ið miða ímóti at føroysk eplir mega verða ein vara sum aðrar handilsvørur, id er tað, id hon heitist at vera, og ikki nakað annað, og at henda vara kann koma keyparinum í hendi sum ein góð vara. Um hesar reglur skulu verða nýttar í handli. mega keypari og seljari háðir partar verða samdir um. at:handilin millum teirra er undirgivin regl. urnar, ið ljóða soleiðis: L. Um reglur Føroya búnaðarfelags fyri eplahandli eru lagdar til grundar fyri handil. galda. um ikki annað er avtalað, hesar treytir. 2. Um seljari og keypari eru samdir um flýgging beinan vegin skal seljarin senda eplini innan 6 gerandisdagar eru farir, ella um einki far hevur verið hesa tíð, tá við fyrsta fari. Er einki avtalað um flýgging beinavegin tá handi- lin er avgjørdur, er flýgging beinan vegin galdandi. Seljari og keypari kunnu avtala, at seljarin skal lata ta eplamongd, keyparin skal hava, so við og við (succesive). og tå skal avgerast, hvussu mógv eplir seljarin skal lata hvørja ferð, og hvussu long tíð skal vera millum hvørja sendingina. Tíðsfrestir innanfyri ein mánað skulu falla so- leiðis, at fyrst í mánaðinum er tíðin frå 1. til 10., miðjan mánaðin er frá 11. til 20., og seinast í mánað- inum er frá 21. til endan. Har einki annað er avtalað, áliggur tað seljaranum at fáa eplin; fraktaði til keyparin. Um »force majeure« herundir frost og brim voldir, at avtala um eplasending ikki kann haldast. verður leveringstíðin longd eftir hesu orsøk. Verður sama orsøk at hindra í longur tíð enn 18 gerandis- dagar. fellur avtalan burtur. Q Í Íløt til sendingina. Eplaíløt skulu vera toluliga eins í útsjónd, turr. rein og heil. Er einki annað avgjørt, skulu 50 kg netto vera í hvørjum. Tað skal avgerast frammanundan, hvør ið skal lata íløt. Áliggur tað seljaranum, letur hann íløt fyri tann prís. hann roknar, leigu ella umbýti eftir avtalu. Áliggur tað keyparinum, sendir hann tey a) fragt- frítt, b) sum høgligast fyri seljaran, c) so tey eru hjá seljaranum minst 4 dagar fyri fyrsta leverings- Fr eingin avtala um íløt, ella sendir keyparin tey ovseint, letur seljarin tey móti gottgerð av ti prisi, hann roknar. i | | |