leygardagur 20. februar 1954síða 4

= gg Nr. 8 : FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 20. februar 1954 week-END a Í did my duty. Få, Pætur, hetta er seinasta ávarðing mín; Svøríki er sum kunnugt fyrsta land, ið | heldur tú ikki uppat at fríggja til konu dagin, tá ið konurnar | mína, so endar tað bert við, at tú fær hana. heldur ein »konudag«, fáa frí, meðan menninir halda hús. Millum mangar góðar menn, ið stákaðust heima, var svenski forsetin Tage Erlander. Til enska blaðið >Daily Herald« segði hann aftaná konudagin: Eg eri ikki matkønur, men eg gjørdi mína skyldu. MILLUM UNGFÓLK At halda røður uttan at hava lisið uppá er sum at fara yvir um gøtuna brókarleysur. Eg hevdi ynskt nú at átt allar teir | Tey, ið ung eru, hava ofta lætt vid at sita pengarnar. ið eg havi brúkt her í hesi øl- uppi út á náttina. Skal ein tíðliga til arbeidis stovuni. verður ov lítið sovið. men so eru tað sjálv- Hvat skuldi tú gjørt við teir? andi eisini tey, ið sova meginpartin av — Ja, fyrst skuldi eg havt nøkur gløs av | morgnunum, kanska seinnapartin við. Her øli. eru nøkur orð frá 75 ára gomlum manni um svovn: Svøvnur, góður og ríkiligur svovnur, hevur verið medisinið, ið lekt hevur allar veikleik- ar. Tilfarid í einum verður at avgera, hvussu leingi ein skal soya. Summi sova ov stutt: tey ganga við høvuðpínu, onnur sova ov nógv. tey eru ofta lkasæl og orka einki. Tey flestu læra tí at meta um. nær nóg mikið er sovið. Svøvnur må til og skal til og skal renna av sær sjálvum. Ein skal vakna, ikki vakjast. Verður ein vaktur, er tað rímiligt, at tað kemiska virksemið í heilanum undir svøvn- inum ikki heldur uppat á náttúrligan hátt. Kann vera, at orsøkin til støðuga stimulans- trongd hjá nýmótans menniskjum er at finna her. Vekjaraklokkan er tí eitt nýmótans for- bannilsi, >hygieiniskt<. Ein skal vakna, ikki -Er Janus framvegis ógiftur? Ja, hann er ov vitugur at gifta seg við einari kvinnu. ið er so tåpulig, at hon vil hava hann. | — Um eg sigi nakað við teg, fer tað inn gjøgnum annað oyrað og útaftur gjøgnum hitt. Og tå ið eg sigi nakað við teg, góða kona. so fer tað inn gjøgnum bæði oyruni og útaftur gjøgnum munnin, Ein kvinna er vanliga erpin ai mannsiæs arbeiði — sjáldan at hansara útsjónd. Ein maður er erpin av útsjónd konu sínar men sjald- an av arbeiði hennara. vakjast. Unglingar rýma — urtirnar følna. børnini blikna, brosið Frh. av 3. síðu. á vørrum sæst valla meira, undantikið So er skikkað í Føroyum í dag. Hvat gera teir. sum stýra okkara hjá teim fáu, sum koma á ta grønu greinina. landi royna teir at bøta um hesi Ravnar gorra í homrunum, vænta viðurskifti? Einki sæst til tess enn o gnú fer sær ræð. Neyðar Føroyaland neyðar fólk — fátæka land spjadda fólk. henda tingsetan at enda um stutta tíð. Stóðu vit saman Føroya synir, sterk- Føroyaland í mosa liggur, allastaðni lyngur breiður seg. At grønka landið | ir, kundu vit útint mangt eitt roysnáis- hevur eingin ráð, tí tungt er at gera verkið. haga til bo, einki er at liva av, meðan Ognarleysir á landi og sjógvi fylkist. dyrkað verður — eingin vón er um Suduroyar fiskimenn rætta arbeid- - havnabygging | at fåa veg til tradir arum bróðurhond. Vónandi taka øskukalt hvar enn tú | arbeiðarar væl ímóti okkum nú, tá ið øll er stedgað avgerdin verður tikin. J. H. Danbjørg hyggur. Hin kalda hondin í Tinganesi legði armóð og myrkur víða hvar. LÝSING Stjórn Føroya Fiskimannafelags hevur sagt frá til Føroya Reið- nl arafelag, at fiskisáttmálarnir, sum semja varð gjørd um 19. apríl 1953, eru farnir úr gildi. Hóast tað er ein verunleiki, at allir sáttmálar millum feløgini eftir semingini av 19. apríl 1953, skuldu vera galdandi til 1. januar gildi, fastheldur stjórn Føroya 1955 ella til nýggir sáttmálar koma í Fiskimannafelag hesa ólógligu støðu. Førova Reidarafelag ynskir tí at gera vart við til allar limir av Føroya Fiskimannafelag, at vii hvørki kunna ella vilja góðtaka ta støðu, stjórn Føroya Fiskimannafelags hevur tikið í hesum máli. Vit halda semingina av apríl 1953 vera so greiða, at Fiskimanna- felagið, um tað nú brýtur hana, kemur undir endurgjaldsskyldu. Vit leggja afturat, at um Føroya Fiskimannafelag ikki ætlar at y halda teir sáttmálar, sum gjørdir eru, so er ógjørligt frameftir at fora samråding millum feløgini um nýggjar sáttmálar. Tórshavn, 16. februar 1954. FØROYA REIDARAFELAG Læknamålid á Fólkatingi Danska útvarpið visti mikudagin at siga frå, at innanríkisráðharrin hevði givið fólkatinginum frågreiding um læknamálið í Norðoyum. Enn er einki fullfiggjad orðaljóð av hesi frágreið- ing, og innanrikisrådharrin lovaði al koma vid meira gjøllari frågreiding seinni. Teir, id beinleiðis ganga Norðoy- ingum ímóli, royna nú eins og áður al såa misljóð og at drepa allar vónir um eina endiliga loysn av læknamálinum, men hetta verður vónandi at miseydn- ast teimum. ti verunleikin er tann, at donsku = myndugleikarnir framvegis standa við lyfti sítt um, at teir vilja gera sítt besta í somu løtu sum føroy- sku myndugleikarnir vilja ganga við til eina loysn. Hetta er fyrst og fremst eitt føroyskt mál, ið einans kann loys- ast um landsstýri og løgting eru hugað at loysa tað, men sum kunnugt róku sambandsmenn, teir flestu fólkaflokks- menn og tjóðveldismenn málið av tingi, og so leingi sum núsitandi lands- stýri vegna tingmeirlutan verður at geva donsku stjórnini frágreiðingar og vegleiðingar, so vita vit, at verri um- boð valla kann hugsast. Vælvildarorð donsku myndugleik- anna hava vit, eftiri er bert at finna teir føroysku myndugleikarnar, ið vilja virka fyri, at málið verður loyst; so leingi tað ikk; er hent, kunnu vit ikki skuldseta danir fyri at ganga Norðoy- ingum ímóti. Bach, statsadvokatur, civildómari í Aarhus — Sjóvinnubankamálið greitt fyrst. Statsadvokaturin A. Bach. ið skal greiða Sjóvinnubankafløkjuna og reisa ákæru móti teimum. ið skuldsettir eru fyri ymisk lógarbrot í hesum máli, verður ætland; um stutta tíð at taka við starvinum sum sivildómari í Aar- hus. Bach var politiadvokatur í Keyp- mannahavn frå 1935 til 1939, tá hann gjørdist 2. statsadvokatur í Viborg. Frá 1914 hevur hann verði statsadvokatur við Østre Landsretskreds. Áðrenn hann tekur við embætinum í Aarhus verður Sjårdaberg, ið nú verður umvaldur, skal hava nýggjan radar. Í gamla radarinum sást bert 12 fjórðingar í nýggja 50 fjóðringar. Tokulúður á Akrabergi Poul Petersen greiddi frá. at málið um tokulúður á Akrabergi hevur verið 3 ferðir fyrr til viðgerðar og allar ferð- irnar samtykt á tingi. lkki løgið um Andrass Djurhuus kveitti og bildist. Hann trúði nevnliga at måild ikki hevur verið á tingi fyrr enn nú í år, og at hann eigir æruna, tí hann ætladi at leggja målid inn Ferðamannafelagið sigur frá. at:10 týsk kvikmyndafólk frá Rotofilm í Hamburg koma higar við egnum báti »Meteor« fyrst í apríl at taka upp náttúrumyndir. Pólska ferðamannaskipið >Batory< fer úr Keypmannahavn 20. juni Leiðin gongur til Føroyar, Ísland, Norður- Noregs og aftur til Keypmannahavnar. Úr Svøríki væntast eisini ferðafólk. Tað er svenskt blad, ið skipar fyri hesi ferð. hann at fullføra Sjóvinnubankamálið. ið kemur fyri rættin í Havn í apríl ella mai. Sakførari Th. Petersen hevur kravt. at Arne Esken, bankeftirlitsmann yvir- hoyrdan. Handilsmålarådharrin skal geva loyvi at yvirhoyra harra Esken. Donsk bløð halda. at hetta loyvið fer at verða givið. Tveir danskir politimenn eru fram- vegis í Føroyum og gera ymiskar rann- sóknir í samband við ta ákæru. id nú verður reist. På . me Fólkatingsmannalønin Tå ið uppskot kom á ting um, at rikiskassin — eins og hann ger í Dan- mark — skuldi rinda vikarlønina hjá føroyskum fólkatingsmonnum — um hesir vóru lærarar — tá ið hon fór upp um ein triding av læraralønini, stóð verunliga í eftir uppskotj frå skúlastjórnini. Sum skrivinum, at hetta var kunnugt eru báðir fólkatingsmenninir — P. M. Dam og Johan Poulsen — limir av skúlastjórnini. Tað var ikki smávegis 14. sept. og Dagblaðið gott- aðu sær av hesum. Ein betri kjansur at tveita skarnbyttuna eftir P. M. Dam kundi valla hugsast — og teir dýktu á. Á tingfundi hósdagin greiddi ríkis- umboðsmaðurin frá, at hetta var ein misskiljing. Hetta mál hevði ongatíð verið fyri í skúlastjórnini, men ríkis- umboðið hevði av misgávum — í apríl mánaði í fjør — í samband við tvey skriv, annað frá skúlastjórnini og ann- að frå ríkisumboðnum, har nevnda uppskot varð viðmælt — verið orsøkin til, at uppskotið var at skilja sum sent av skúlastjórnini. HAVNAR ARBEIDSMANNAFELAG Havnar arbeidsmannafelag hevur aðalfund miðvikukvøldið 3. mars kl. 20 i KFUM, Hoydalsvegur. Dagskrå: i. Roknskapur fyri 1953. 2. Lógbroytan. 3. Kolasøluroknskapurin. I. Ymist. NEYNDIN