leygardagur 13. mars 1954síða 1

8 lr Førova Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mín: 20 oyru á : r | Blaðið verður bilagt á sthúsi | Nr. 11 | I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 13. mars 1954. kostar "ig per + te Em fjórdingsárið | 27. árg SS SR SS [ff ff ET —— —- PO | — 19. APRÍL SÁTTMÁLIN, Erlends Paturssonar egna verk, henda dráps- gerðin mikla móti Foroya fiskimonnum, ið teir órættvíst mugu svíða fyri í dag Hví er verkfall í dag, og hvør hevur alla ábyrgdina av tí? Erlendur tapti seinasta verkfall so mirðiliga. Fiskimenn vendi honum baki, fyri hesa ræðuligu misgerð; fyri tað, at hann, stutt aftaná at allir Føroya fiskimenn við uratkvøðu einmælt høvdu samtykt at halda áfram til sigurin var vunnin, gekk við til at seta í gildi sáttmálar, ig vóru verri enn teir framman undan — og verst av øllum: til sátt- málar, ið galda skuldi til 1. januar 1955. Tak t. d. grein 8, stk. 3., ið er soljóðandi: Tá ið skipið fiskar við línu frá skipinum við línu- spæli, fær manningin hvort heldur snøri og bátar við línu verða nýttir ella ikki 33 1/3 pst. Vit eru kunnugir vid, at Erlendur Paturssonur sjålvur hevur sett hetta stykkid saman, hvar eftir manningin verður avroknað við 331/3 % og sjålvir gjalda kostin. Hettar er fullgott progv fyri, at Erlendur ikki er búgvin at vera formaður fiskimannafelagsins, men tað verður verri enn, tí ta ið ein kemur til seinastu grein í sáttmálanum, grein 18 stendur við Erlends Paturssonar egnu orðum m. a. soleiðis: » . . . verða allir sátt- målar millum feløgini galdandi til 1. januar ella til nýggir såttmål- ar koma í gildi« Erlendur sleppur ikki undan at hava sett sítt navn undir hesa grein, sum í dag vísir seg at vera versta mis- gerð, ið nakrantíð er gjørd móti Før- oya fiskimonnum. Hetta eiga allir fiski menn at taka til umhugsunar og leggja sær í geyma. Reiðarar sínumegin hava í nógvum ikki hildið sáttmálan i. d. viðv. avrokn- ingarfrestini, sum í sáitmálanum er | pr sej 2 = Ktilson í di 2 + FI GNAGS ; krøv teirra, vóru teir øtiliga illa nøgdir. sett til 4 vikur aftaná selt er. Men hví hevur Erlendur einki gjørt fyri at verja fiskimenn móti hesum sáttmálabrotum. Okkum kunnugt hev- ur Erlendur ikki eina einastu ferð roynt at vart fiskimenn eftir grein 17 í hesum sáttmála. Henda greinin sigur: «Allar trætur um rættu fatan av sáttmálanum skulu avgerast av ein- um gerðarrætti. Fiski- mannafeløgini velja 2, útgerðarmenninir tveir menn og hesir 4 velja uppmann, men semjast teir ikki um hann, set- ur rætturin hann úta Í staðin fyri tveitir hann fiskimenn út í verkfall, í fyrsta lagi uttan eitt einasta oyra at hjálpa iskimonnum meðan verkfallið heldur á. Maður, ið soleiðis hevur borið seg at móti Føroya fiskimonnum, hvussu kann hann hefta svikaranavn á nakran. — | 775.000 til endurreising av pf. Hjelm, Vági Fór hetta virki, vildi tað kenst eins sárt og tá ið A/S Mortensen Eftf. fór á Tvøroyri tí so stórt tiltak til hjálpar! Hesin peningur verður læntur av marshallmilliónunum. Hann verður nýttur til at útloysa lánið í Føroya Banka, gera eitt skip ístand (kr. 100.000) og til eina akkord við teir simplu kreditorarnar. Felagsins banki verður hereftir Sjó- vinnubankin, ið vedheldur fyri um helmingin av marshalláninum og átek- ur sær annars alla finansiering av rakst inum. Hetta at Sjóvinnubankin garan- terar, er tað sama sum at løgtingið og ståturin garanterar ti Sjóvinnubankin hvílir nú á løgtingsins og státsins garan tium. Hitt nýggja stýri felagsins er Andreas Djurhuus, sóknarstýrisins- formaður og løgtingsmaður, Jóhan Dahl, stjóri á Gørðunum, neyndarlim- ur Sjóvinnubankans, stjórnarformaður Grønlandsfelagsins, sóknarstýrislimur og ein høvuðsmaðurin í Føroya Fiska- sølu, Winther stjóri hjá Baslev & Co í Havn. Stjórin er Th. Vilhelm, heilsølu- maður. Eitt ódnartak fyri Vágsbygd — vit ynskja tí nýskapta virkinum hjá Hjelm alla góða framtíð. Tess stovnari, gamli Hjelm var ein av teimum stóru bulun- um í forrættningsverðini. Um verkfallið D. P. Danielsen, sakførari Suður- oyar fiskimannafelags, um streikuna. Tað sigst, at D. P. Danielsen sakfør- ari skal halda fram yvir fyri monnum. at spurningurin um lógligt ella ólóg- ligt verkfall og harav um endurgjalds- krav yvir fyri teimum einstaku limun- um kemur í aðru rekkju. Tað, ið ráddi um var at vinna streikuna og noyða reiðararnar at falla frá endurgjalds- kravinum. So spæla teir hazard við fiskimonn- um. | i SAMRØDA VIÐ J. H. DANBJØRG, formann Suðuroyar Fiskimannafelags Seinasta týsdag — sama dag sum Suðuroya Fiskimannafelag avlýsti verkfallið — fór Danbjørg, sum verið hevur í Havn síðani 12. januar og tessvegna ikki hevur havt høvi til persónligar samráðingar vid felagslimir sínar, aftur til Suduroyar við Drottningini. Áðrenn hann fór, eydnaðist tað okkum at fáa eina samrøðu við hann um støðu Suður- oyar Fiskimannafelags til verkfallsspurningin. — Vit hava frætt, at SF hevur tikið seg burtur úr verkfallinum. Hví hava tit gjørt tað? — Tað ið Suðuroyar fiskimenn hin 19. apríl í fjør frættu, at Erlendur Patursson hevði undirritað sáttmálar- nar, ið hvør einasti fiskimaður beinan vegin var greiður yvir, vóru væl verri enn teir sáttmálar, ið verið høvdu frammanundan, og lógu langt niðan fyri tey krøv, id allir Føroya fiskimenn við uratkvøðu høvdu sagt vera minstu — Tú vart við til at lýsa hetta verk- | fallið? — Tá ið nú Erlendur Patursson og hansara menn kunngjørdu mær, at FF høvdu avgjørt at gera verkfall og spurdu meg, um SF vildi standa soli- dáriskt í stríðnum, svaraði eg, at Suð- uroyingar ongantíð hava borið seg undan at standa øxl móti øxl, tá ið fiskimannastætturin var í stríð fyri betri livikorum, men sjálvandi var tað við tí fyrivarni, at verkfallið var lógligt — Tit hava nú tikið tykkum burtur úr aftur verkfallinum? — Var tað so, at PF helt seg kunna vinna eitt verkfall, vildi S.F. sjálvandi ikki bera seg undan at standa við liðina Men nú, tá ið heitt er á semingsmannin og hann ber seg undan at kalla part- arnar saman og viðvirka til at loysa | førari Fiskimannafelagsins er Trygvi trætuna, tí, sigur hann, siríðið, sum nú er, kann ikki viðgerast sum vanligt verkfall, men má avgerast av dómstóli, — HVOR um tað er lógligt ella ikki. Tá ið so lóg- kønir menn, ið eg havi samráðst við, halda, at verkfallið sambært sáttmálan, ið Erlendur Patursson gjørdi seinasta vár, er ólógligt, må eg 5. F.s vegna avlýsa felagsins luttøku í verkfallinum, ið — um tað verður dømt ólógligt — kann bera við sær endurgjaldskrøv til hvønn einstakan fiskimann. Eitt slíkt endurgjaldskrav kann koma at verða so stórt og drepandi fyri fiskimenn, at teir aldri í lívinum sleppa undan at kenna sviðan av hesum. Eitt slíkt verk- fall, ið lættliga kann leiða til slíkt óføri, kann eg, sambært samvitsku mína ikki vera við til at reka okkara fiskimenn útí. | Verkfallsspurningurin | fyri rættin mánadagin Sum kunnugt hava útgerðarmenn reist sakarmál móti Føroya fiskimanna felag, tí teir halda verkfallið vera ólóg- ligt, Eftir vanliga nýttum rættarreglum skuldi hetta mál ikki komið fyri rættu- liga enn, men dómarin, ið heldur hetta vera so álvarsligt mál, hevur avgjørt at málið skal fyri rættin mánadagin kl. 10. Dómurin i verður so i øllum førum at falla í komandi viku. Sak- Samuelsen og sakførari útgerðarmanna Leif Waagstein. SVEIK FISKIMANNIN Jóhan Danbjorg ella Erlendur Patursson Nú svíður av 19. >Johan Danbjørg stakk fiskimannin í bakid«, sigur Erlendur Patursson í blaði sínum. Tað er harmiligt at hoyra Erlend Patursson tveita tilik skemdarorð móti harra Danbjørg. Hvor einasti Føroyingur veit. al heitari talsmann enn Danbjørg hava fiskimenn ikki átt. Allastaðni — í skrivt sum í talu — hevur hann barst fyri betri korum hjá fiskimonnum. Ofta hevur leikað hart á, men Danbjørg hevur altíð kent sína skyldu og ta tungu ábyrgdina av formannskallinum hevur tí leitt frígeringarstríð fiskimann sins við skyndsemi og altíð tikið til tey ráð. ið verið hava fiskimonnum at mesta gagni, eins og hansara mikli kunnleiki til umstøður fiskimanna apríl svikagerðini hevur hildið honum á so beinari kós, at tað aldri hevur verið honum fyri at rátt ljskimonnum illa ella leitt teir í Aftur ímóti hevur leiðsla harra óhegnislig og ódugnalig, at aldri hava umstøður fiskimanna verið so ringar og hættis- 6fori. Paturssons verið so ligar sum í dag. Tann sáttmáli. ið Erlendur Patursson bant fiskimenn til hin 19. apríl í fjør, er so ringur, at leitast skal í minsta lagi 25 ár aftur í tíðina fyri at sam- metingar yvirhøvur kunnu gerast. Støða Danbjørgs Tá ið Danbjørg fyri nærum hålvum øðrum ári síðani var greiður yvir, at tað bar mót; verkfalli, tók hann til orða Frml. á 4. s.