leygardagur 17. apríl 1954síða 1

| | Foroya Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR Nr. 16 | Lýsingarprísur fyri mm: 20 eyru á | | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og | 97. arg Íslendingar krevja sjómarkið flutt 16 sjó- míl longur út á Eysturlandinum Sjey íslendskir tingmenn av Eystur- landinum hava heitt á Altingið um at flyta sjómarkið á Eysturlandinum, frá Langanesi til Ingolfshøvda, heilar 16 sjómíl longur út enn tað er nú, t. v. s. 16 sjómíl útum tað núverandi markið. Hvørja lagnu hetta uppskot hevur fingið, er okkum ikki kunnugt, men ivaleyst verður ikki rættuliga leingi, áður enn ein fær at frætta frá støðu Altingsins. Hákun Djurhuus aftur úr Ruslandi Við Tjaldrinum seinast kom Hákun Djurhuus, landsstýrismaður, ið saman við Knud Petersen, stjóra hevur verið til sildasamráðingar í Moskva, aftur. Hann letur væl at blidskapi og er sjálvandi væl við úrslitið. Føroyingar kunnu í ár selja 160.000 tunnur til Ruslands. Prísurin er heldur minni enn í fjør: 127 kr. fyri tn. vid færri enn 400 sik, í. 118 kr. fyri tn. við 400—600 stk. og 105 kr. við 600— 800 stk. Í fjør komu Føroyingar og undir- bjóðaðu Íslendingar og seinni aftur komu Íslendingar og undirbjóðaðu Sjálvandi nøgdir Føroyingum munandi. hevur hetta verið til skaða fyri prísin. Tað er ti avgerandi, at sildasølulond sum Føroyar, Ísland og Noreg sam- arbeiða á hesum økj fyri at fáa sum best fyri sildina. Aftur at Ruslandssøluni kunnu vit eisini selja nakað av sild til Svøríkis, so í ár skuldi vit verið væl fyri. Fyrispurningur til Dimmalætting Sambart frágreiðing í Dimm. fyri 27/3—1954 skal Kjærbøl m. a. hava sagt: »Konflikten vilde formentlig hurtigt hvis innanrikisråharri blive bragt til afslutning, Halvorsen ikke kunde varetage sit hverv.« Hvussi hesi ráharra-orð at skilja? Eru tey ynskji um sjúku yvir fólkið eru ella læknan, ella á hvønn hátt ynskist læknin soleiðis fyrikomin, at hann ikki kann røkja sítt starv? Viggo Joensen. 27. juni fara 10 Havn til Noregs, har teir skulu vera vid í fimleikarstevnu i Halden. Farið verður við Tjaldrinum. Leiðari fyri hesum mannsliðinum er Martin Holm. fimleikarar úr 1. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 17. apríl 1954. Helst ongar samráðingar fyrr enn eftir páskir Týsmorgunin í seinastu viku bjóðaði Fiskimannafelagið útgerðar- monnum til nýggjar samráðingar — hesi ferð á heilt nýggjum grundar- lag. Ikki fyrr enn leygarkvøldið kl. 8 komu partarnir saman og vardi fundurin bert tveir tímar. Útgerðarmenn vildu hava nærri útrokningar gjørdar í samband við tey framløgdu uppskot. Hetta hevur Fiskimanna- felagið játtað, men væntuliga koma partarnir ikki saman aftur fyrr enn eftir páskir. Á fundinum seinasta leygarkvøld møtti stjórnin fyri Føroya fiskimanna- felag og fyri útgerðarmenn: Kjartan Mohr, Peter Egholm, Poul Hansen og Hans Oliver Højgaard. Uppskot Fiski- mannafelagsins eru at fáa útgerðar- menn at ganga saman við Fiskimanna- felagnum fyri at fáa tingid at taka sær av ymiskum spurningum í samband við verkfallið — mest peningaligar spurningar fyri at lætta um fiskivinnu- raksturin, m, a. hevur verið nevnt, at heitast skal á løgtingið um at tað skal átaka sær alla lønjavning, alt Grøn- landsgjaldið o. s. fr. Í viðtalu við SOSIALIN Erlendur Patursson, at tað tykist sum útgerðarmenn hava hug at drála til teir kenna støðu gerðarrættsins, ið kemur sigur saman leygarmorgunin kl. 10, og at teir í løtuni eru mest hugaðir at fáa Fiskimannafelagid dømt. Tað avgerandi í løtuni er, at fáa flotan loystan og at hjálpa fiskimonn- um aftur til veiðu. Hetta er sjálvandi aðalmál fiskimanna og fram um alt er hetta ein samfelagssøk, ið viðkemur hvørjum íbúgva landsins. Hvør hugsandi Føroyingur veit, at aðaltátturin, tað at tryggja fiskimonn- um sámuliga úrtøku og livilig kor, ikki við at prosent vinnast í sjálvum sáttmálanum. verður loystur nøkur Hetta vil aldri loysa spurningin til fulnaðar. Vinningurin av hesum vil aldri vera annað enn ein dropi í hav- inum í mun til tað, ið mist verður undir longum verkfalli. Vit hava alla tíðina víst á, at um fiskimonnum skulu tryggjast livilig kor, so má samfelagið alt standa aftan- fyri, tá fyrstan kann henda tryggjan gerast munandi og tá fyrstan kann spurningurin loysast við einum úr- sliti, ið allir partar kunnu verða væl nøgdir við. Tað er ti lågid, at útgerðarmenn ikki beinan vegin eru til reiðar at venda sær til tingið, tí hetta er av sonnum eitt mål, ið hastar. Vilja út- gerðarmenn hava Fiskimannafelagið dømt, so er hetta eitt mál fyri seg, eitt stig, ið altíð kann takast — eisini aftaná at verkfallið er lokið. Størsta áhugamál hjá øllum pørtum er at fáa skipini út aftur at veiða, og tí ræður um at leita tær leiðir, har líkindi eru fyri úrsliti. einum sámuligum Sameinast partarnir ikki umhetta, er heldur eingin von um at tryggja fiskimonnum hampulig livikor. Í dag bløðir alt samfelagið, og tað er tí samfelagsins skylda at lækna hesi sár, áðrenn útbløtt er. kostar kr. 3,20 4 porto um fjórðingsárið SEV vígt 5. mai SEVverkið í Vestmanna verður vígt ð mai. Skráin fyri vígsludegnum er henda: »Tjaldur« fer úr Havn kl. 7.00, í Sørvági 9,30 úr Sørvági 12.00, í Vest- manna 13,30. Farið verður á kraft- støðina kl. 14.00 og síðan til byrg- ingarnar. Døguri í fimleikarhøllini kl. 18.00. Samvera við kaffi umborð á »Tjaldrinum« kl. 21.00. 6/5 kl. 06.00 verdur farid sudur aftur til Havnar vid Tjaldrinum. Norðoyastevnan plagar at verða hildin fyrsta leygar- og sunnudag í juni. Í ár er hvítusunnu- halgan um hetta mundið og tessvegna verður Nordoyastevnan i ár hildin i døgunum 29 og 30 juni. Fiskimenn fylkjast um uppskot okkara Í næstseinasta blaði settu vii fram uppskot um hvussu vit skuldu bjarga fiskimonnum livilig kor og harvið leysa fiskimannaverkfallið. Ein upp- gerð millum fiskimenn og reiðarar vil aldri føra til annað, ja, í besta lagi, Úr Vági Norðfarið og Yvonna eru farin til Grøn- lands, Tey eru sostatt fyrstu Grønlands- skipini í ár. Nøkur av skipunum hiðani eru í Íslandi, men fiskiskapurin hevur verið smáligur. Sant Jaques man vera besta skipið, teir høvdu fyri viku síðani umleið 200 skp. Borgin, ið er við gørnum fyri fyrstu ferð, hevur fingið heilt lítið. Fiskurin er lítil og veðurlagið úr lagi ringt. Her liggja framvegis fleiri skip: Stanley, Carl, Agnes Louisa, Maritana, Suðurland, Selnes og Elin. Hesi skip hava meginpartin av manningini norðanífrá og kunnu sostatt ikki fara vegna verkfallið. Her hevur verið væl av fiskaarbeidi í vetur, men nú er nærum allur fiskurin turkaður. Tað sigst at einstøk konufólk hava vunnið einar 6000 kr. bara við fiskaarbeiði. Skúlabyggingin Sum kunnugt fekk Magnus Tórsheim o. fl. framhaldið av nýggju skúlabyggingini at gera. Kjallarahæddin er liðug stoypt framm- anundan. Tær eru hinar tvær ovaru hæddir- nar, ið teir nú eru farnir at fyrireika. til, at fiskimenn kanska fáa 1 ella hægst 2 pst. aftrat, men fyr; tað er neyðin líka stór í hvørjum fiskimannaheimi. Tað loysir ikki hin stóra spurningin, at skapa fiskimonnum livilig kor i landi okkara. Vit søgdu tí, at nú er løtan komin, tá id løgtingið má taka sær av spurn- inginum og ganga fiskimonnum 100% | á møti í sínum krøvum. Hetta uppskot okkara hevur fingið eina óvanliga góða móttøku millum fiskimenn. Fiskimenn siga beinleiðis, at hetta er einasta sanna uppskot, ið fram er komið um at loysa verkfallið. Alt annað er einkisigandi ímóti hesum. Nú fiski- menn, óivað einmælt, taka undir við okkum, er væl einki annað at gera, enn at tingið verður kallað saman og tekur spurningin til viðgerðar við tí úrslitið, at allir flokkar mugu semjast um at bjarga okkara fiskimonnum — teimum, ið halda landinum uppi — góð og livilig kor. — Løgtingið kann gera tað um tað vil — tí má tað eisini gerast. Tað er okkara og tað er fiski- manna samfelda krav. 361 norskir arbeiðarar domdir at gjalda eina kvart miljón Undir fiskimannaverkfallinum hevur almikið verið tosað um lógligt ella ólógligt verkfall. Vit hava víst á, at tað karn verða vandamikið at leggja út í ólógligt verkfall. Vit hava óhugnalig dømi frá okkara granna- londum. Nýliga hava 361 arbeiðrar á einari norskari verksmiðju verið í ólógligum verkfalli í 25 dagar. Verkfallið var orsakað av, at ein av álitismonnunum varð uppsagdur. Nú eru arbeiðararnir dømdir at gjalda arbeiðsgevaranum 270.800 kr. í endurgjaldi. Hvør av arbeiðar- unum skal gjalda 800 kr., hvør av stjórnarlimunum í felagnum 3000 kr. og sjálvt felagið 25.000 kr. Hetta er øgiligur missur fyri arbeiðar- arnar, men soleiðis hevur arbeiðsrætturin dømt og hervið er einki at gera.