leygardagur 24. apríl 1954síða 3

24. apríl 1954 Føroya S0SIAL-DEMOKRATUR | Blaðstjóri VILLI SØRENSEN telf. 2172 Postbox 76 Prent: A. OSTER Verkfallsfundurin i Landsstyrinum Eftir åheitan frå formanni Føroya Fiskimannafelags hava hesir av nevnd felagsins: Erlendur Patursson, G. Hentze, Skopun, A. Vesturskarð, Kald- bak, Frederik Hansen, Søldafirði, og Andreas Jensen, Sørvági, verið til fundar í landsstýrinum í dag kl. 14, har nevndin gav frágreiðing frá støð- uni og bar fram m. a. ynski um at fáa tingið saman at finna ein veg burtur úr verandi fiskivinnusteðgi. So statt skal landsstýrið úttala: Eftirsum tað av fiskimannafeløg- unum 2. marts 1954 lýsta verkfall er ein rættarkonflikt, sum hevur fingið viðgerð í Føroya rætti og skotin burt- ur haðani og síðan; av útgerðamanna- feløgnum skotin inn til viðgerðar hjá fasta valdgerðarrættinum í Københava, sum 17. í hesum hevur sagt upp úr- skurð, at verandi fiskivinnusteðgur er ólógligur, og at Føroya Fiskimanna- felag skal loyva sínum limum at fara til skips beinanvegia, heldur lands- stýrið hvørkk seg olla tingið hava nakra heimild at taka dagar partanna millum og kan heldur ikki geva seg til at midla partanna millum, so leingi verandi ólógligu viðurskifti valda. Men beinanvegin sum verandi ólóg- ligu viðurskifti eru av, sigur lands- stýrið seg tilriðar at fáa partarnar samaa Lil viðgerðar av lønarviðurskift- um fiskimanna í tráð við ta avtalu, sum liggur undir verandi lønarsátt- málum, og um at royna at sleppa fiski- monnum undan møguligari eadur- gjaldsskyldu eftir gerðadómi. Landsstýrið ynskir at skila til, tá talan er um nýjáttanir úr landskassa- aum, at landsstýrið er bundið av gald- andi fíggjarlóg, og so sum longu monnunum á fundinum sær landsstýrið seg ikki í løtuni ført fyri ai gera uppskot til inatøkulógir, sum kunnu veita stórar nýjáttanir úr lands- kassanum. K. Djurhuus. Løgmaður. sagt Håkun Djurhuus. Landsstyrismadur. MW. Ellendersen. Skeiv verkfallstidindi Nógv hevur verið talað og skrivað um følsk og skeiv verkfallstíðindi. Tær mest løgnu søgur ganga úti á teim ymisku bygdunum. T. d. verður ságt, at tað vóru Dan- bjørg og sóknarformaðurin í Klakks- vík, Hans J. Frederiksen, ið nú er við »Sjårdaberg«, ið ráðløgdu og fingu verkfallið í lag. — Hesir menn hava tó aldri borið orð saman um verkfallið. Eisini verður sagt — við einum av stjórnarlimunum í Føroya Fiskimanna- felag sum heimildarmanni — at Dan- hjørg segði Suduroyar Fiskimanna- felag úr verkfallinum, uttan at hann læt Føroya Fiskimannafelag vita av hesum. Sannleikin var tó tann, at Dan- bjørg læt Erlend Patursson vita av hesum mánadagin fyri sum verkfalls- avlysingin stóð i Dimmalætting miku- dag. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR A. T. endurreisingin Sum vit áður hava nevnt kom ikki at ganga so væl við teirri endurreising- ini av A. T., id fór fram i 1951. Nú eru aðrar endurreisingarætlanir við statsstudningi til umrøðu. Danski vinstruflokkurin krevur nú kanning av hesum virki og alla mannagongdini lagda fyri Fólkatingið. Tá seinasta endurreisingin fór fram, vórðu allir roknskapir lagdir fyri tingið, men vóru ongar atfinningar at gera — øll roknskaparføringin var fullfiggjad og fullkomuliga greið. Tó at einki var at finnast at, viðtóku afturhaldsflokk- arnir at seta stýrið, har P. M. Dam hevði verið formaður, frå, og sjálvir tóku teir ábyrgdina fyri leiðsluni. Tað verður so helst Landsstýrið við síni »åbyrgd«. ið kemur undir hesa kanning. Týsdagin endar Dagblaðið eina grein um hetta evnið við hesum orðum >Vit kunnu bara siga um javnaðar- risans YMISK TÍÐINDI — Rikard Long, landsstýrismaður er í Danmark, har hann hevur samráðingar við handilsmálaráð; um lærlingaviður- skifti og navigatiónsskúlamál. »Trondhjem« fór úr Keypmh. í gjár. Á vegnum fer hon inn í Aalborg og Lieth. x Ravmagn í Hvannasundi Fleiri og fleiri bygdir fáa nú rav- magn. Fyri stuttum lýsti bæði innan- og ultandura í Norðdepli. Nú eru Hvannasundsmenn eisini farnir undir sítt privata ravmagnsverk. Teir hava keypt ein 12 hesta motor úr Kollafirði fyri 2000 kr. Hann kom til bíggjar tætt framman undan páskahalguni. Annað tilfar er einki komið enn; men teir hava t. d. í boði sera ódýrar steyrar og málarar. Motorhúsið, ið skal standa miðskeiðis í bygdini er í gerð. Aftur ímóti vetri verður so at lýsa í hvørjari vrá. Í vetur vendu teir sær til tingið og bóðu um peningaligan stuðul. Teir einastu, ið talaðu til frama fyri máli- num vóru Norðoya tingmenn og P.M. Dam fyri javnaðarflokkin. Hópur av Russum vitjar inn á Hvannasund. Av og á eru menn um borð og vitja teir, serliga ungdómurin flokkast umborð um kvøldarnar at hyggja at kvikmyndum. Hetta er frálíkt í lítlari bygd, har eingin kvikmyndahøll er — og so er tað ókeypis. Teir, ið eiga m/s »Vidanes« hava í umbúna at keypa sær eitt far aftrat. Talað hevur verið um Njarðling, men endalig avgerð er eingin tikin enn. Njarðlingur er í ringum standi. Hann skal nú á sleipustøð, har kannast skal eftir, hvørjar ábøtur tørva. x Av Viðareiði. Veðurlagið hevur verið heldur baldrut nú um páskahalguna. Kavin hevur ligið rættuliga langt oman og í erva í fjøllunum er væl av kava enn. — Meginparturin av skipsfólkinum er framvegis heima, einstakir hava valt um vegir; teir flestu hava velt fittliga væl og eru so smátt farnir at hugsa um váringina. — Tað er nakað síðan tey fyrstu lombini komu, men ikki fyrr enn nú er farið at lemba av álvara. — Presturin Børge Hersaa, ið hevur verið her eini 9 ár fór langafríggjadag aftur til Danmarkar, har hann hevur menn, at teir kunnu lesa sær uppá danska orðatakið >Hvo der graver en grav for andre ...c Av misgåvum hevur Dagblaðið iva- leyst gloymt seinni helvt orðataksins. ið sigur frá, hvat hendir við teimum. Undirgravingar- arbeiði skrivar Dagblaðið um verkfallsmálinum: Týsdagin dómin í >Vit vilja skoyta uppí, at ikki verður tað gott at hoyra javnadarmenn hovera um henda dóm, tí tann synd- arliga leið, sum ósemjan í fiskivinnu ni nú hevur fingið; er krúnan á verkið á tað undirgravingararbeiðið sum javnaðarmenn í áravís hava ført í Féroyum…« Framh. á 4. síðu fingið starv við kirkju á Frederiksberg. Prestahúsini fáa nú nýtt tak — asbest og so flag omaná. x 7 trolarar tiknir. Fyri stuttum vórðu 7 trolarar tiknir í Íslandi fyri at hava trolað innan fyri mark. Tað vóru 4 íslendskir, 2 enskir og 1 belgiskur. Belgiski trolarin royndi at flýggja, men flogfar eygleiddi hann til verjuskipið kom til hansara. Heldur ikki tá vildi hann geva seg. Verjuskipið tók at skjóta við skørpum, men ikki fyrr enn hann fekk eitt skot, ið fór tvørtur í gjøgnum trolaran aftanfyri brúnna, gav hann seg. Bótin. var 74.000 kr.. allan reiðskapin og allan fiskin. Grunningur siglir å marknadin vid 800 ks. *x Nýggjur skúli. Skúlaviðurskiftini i Oyndafird; hava verið ring tey seinastu árini. Skúla- stova hevur eingin verið. Eina tíð varð skúli hildin í missiónshúsinum og nú tey tvey seinastu árini hevur skúli verið hildin í einum sethúskjallara. Nú verður nýggjur skúli gjørdur. Seinasta mikudag byrjaðu menn at grava fyri grundini. Útskiftingin í Vági. Vágur. Útskiftingin, ið farin er fram 8 tey seinastu árini, er nú endiliga liðug. men innan millum húsini er tó ikki rættuliga liðugt at seta mark. Ikki er greitt enn, um menn fara at appelera ella ikki. Húsabygging, ið hevur verið nógv forðað av hesi útskifting, fer fram í stórum nú. Til kappróður gera Vábbingar nýtt 10-mannafar. Tað er Símun Hammer, ið ger bátin. Hann hevur somuleiðis gjørt l0-mannafarið hjá næminga- felag Studenta- og preliminerskeiðsins. Peningurin er fingin til vegar við basari og sjónleiki, sum áður umrøtt í hesum blað. Báturin verður liðugur til kappróðurin í summar. Vágbingar fáa væl av fiski nú, installeringar fáa upp til 30 sentnarir. Úr Hovi. Seinasta vetur hevur eingin stubbi verið gjørdur av Oyggjarvegnum. Áður hava myndugleikarnir skotið seg Nr. 17 undir, at teir ongan veg kundu fáa at gera í Hovi, fyrr enn vegformaður varð valdur. Hóast fleiri mánaðir eru farnir, síðani hesin varð valdur, er ikkj annað komið burtur úr, enn at maður hevur verið her suðuri og mált veg uppaftur av nýggjum. Porkeringar hava í vetur vælt um vegin Porkeri-Hov. *x Av Tvøroyri. Lítið hevur verið at fingið hjá út- róðranbátunum hesa seinastu vikuna, — almikið av hávi hevur verið. Rankin stendur á Skipasmiðjuni í Havn og skuldi havt verið liðugur seinast i hesum mánaðinum men bíðar nú eftir ketilrørunum. Hans Mortensen (Hans hjá Palla í Mýruni) verður skipari. Lítið hevur frættst frá fiskiskapi úr Íslandi men er veðrið gott nú. Sjúrða- berg hevur fiskað saltið upp. * Uratkvøda F A.s Uratkvøða Føroya Arbeidarafelags um samhugarverkfall við fiskimonnum er liðug. Stórur partur av limunum hava atkvøtt blankt, men endaliga teljingin var so ikki liðug í gjár, og tað er ein spurningurin um henda uppteljing yvirhøvur verður gjørd. aftaná at verkfallið er dømt ólógligt. Suðuroyingar noktaðu at taka lut í hesi atkvøðing. Tað er óhugsandi, at F. A. kann styðja verkfallið aftaná at tað av fasta gerðarættinum er dømt ólógligt. % Mau-mauarar. Síðan læknastríðið í Klakksvík byrjaði hevur onkur havt frægd av at skýrt Klakksvíkingar fyri Mau-mau- arar. Fyri stuttum fóru 12 ungfólk á internationala háskúlan í Helsingør, teirra millum vóru fleiri úr Klakksvík. Á hesum háskúla hevur hin kndi Mau- | mauara leiðarin gingið í síni tíð. AT um javnaðarmenn høvdu havt rátt í Føroyum hevði einki verkfall verið í dag. AT vit sambært uppskotið um >Arbeiði til øll á sjógv og landi, í dag vildu havt ein fult út nýmótans fiski- flota við t. d. 25 1ýmótans trolarum. AT hvør einasti fiskimaður vildi havt fyrstaflokks far og fyrstaflokks arbeiðsamboð. AT frábýtingarrætturin fyri fleiri árum síðan vildi verið skrásettur við lóg. AT minstaløn fiskimanna vildi verið 700 kr. um mánaðin. AT hvør einasti fiskimaður vildið fingið fult forskot. AT avrokningartíðin vildi verið skrá sett við lóg og AT fiskimenn vildu fingið avrokn- ingina gjøgnum Fiskimannafelagið. AT øllum hesum uppskotum hava fólkaflokksmenn og sambandsmenn verið ímóti og felt.