leygardagur 15. mai 1954síða 4

Nr. 20 Óskerd lønarviðbót til allar fiskimenn Tá fiskimenn sum vituligt er ikki vildu sigla fyri Erlends sáttmálan setti »Føroya Sosialdemoratur« beinavegin (í bladnum 27/3 í år) framm krav til Tingid at koma saman at ganga fiski- monnum á moti og jåtta krøvum teirra fult út. Skilað var til, at kundi mark- naðurin ikki veita betri prís mátti Tingið skoyta upp í inntil vinnan var sámulig at liva av. Nú Erlendur Patursson ikki mentur at fáa so mikið sum ein stav broyttan í sínum sáttmála, ei heldur prísin var at tryggja ein betri pris, leyp hann á, har garðurin so at siga lá niðri, leyp á Tingið. ið stýrt er av einum meira- luta, sum flestu munnu vita bert er á Tingi og ikki millum fólkið. Hetta Tingið eftirlíkaði so fiskimonnum 800 kr. í minstuløn fyri teir, sum eru omanfyri 18 ára aldur tå teir mynstra. Men í Dagbl. týsdagin er annar av stjórnarflokkunum longu farin at mága burtur av hesum ágóða fiskimanna og sum væntandi fyri ti- líkar harrar. blaðið skilar teimum rætt til, um eykaskatturin ikki skuldi rokkið, at skarva av hjá teimum undir 18 ár, ið eiga 500 kr. inntil teir eldru hava fingið nógmikið. Hetta blað vil beinanvegin nú siga hesum monnum, at hetta fer ikki at bera til. Grunnurin má gjalda hesum monnum teirra 500 kr. um hann annars hevði orku til tess eftir gomlu skipan og her verður ikki told nøkur avstøka fyri kanska at lætta Tinginum um eykabyrði tess. Vit koma aftur til tær vinnuvegabøtur ið væl vilja } okkum eitt dik bera frammá, fólkinum at gagni. Frá gerðarættinum Gerðarætturin kom saman týsdagin í Keypmannahavn fyri at taka støðu til endurgjaldskrøv útgerðamanna móti Førova fiskimannafelag. Einki er frætt frá nøkrum úrsliti. Fyri ta tíðina skip- ini hava ligið krevja útgerðarmenn nú dagpening, fyri snørisskip 200 kr., línuskip 275, smærri trolfør 225, garnaskip 500, trolarar 500 og trol- ararnar Vesturskin og Kallsevni 1000 kr. fyri hvønn. Sjómarksmálið Hósdagin hevði 14. grein um sjómarksmálið, og nevndi í samband við hetta Óla Jákup Jensen, skipara, ið hevur verið við í samráð- im við Bretar. jár sigur Dagblaðið, at tað er Sosialinum, ið 14. sept. tekur sjómarks- september Í eftir hetta sleygid uppaftur. Tá ið málið var frammi, søgdu vit, at tað hevði verið meira hóskandi, um lands- stýrið hevði latið ein útróðrarmann úr Klakksvík ella Vági verið til sam- ráðingarnar, heldur enn skiparin Óla Jákup Jensen, ið er umboðsmaður fyri ensk trolarafeløg. Hetta fara ivaleyst allir útróðrar- menn at halda við okkum. AV TVØROYRI Uppmåtingarnar byrjaðar. stuttum komu tey bæði upp: mátingarskipini >Tycho Brahe« og „Ole Rømer til Føroyar. Tað eru ceodætisk institut, ið skulu menn Írá uppmåtingar og kortleggja gera Føroyar. Seinni koma amerikumenn við flogførum at hjálpa til við arbeið- inum. »Tycho Brahe« hevur ligið á FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Tvøroyri og er nú farin til arbeiðis. Jens í Dal; åtskiftingarstjori er teim- um til hjálpar. Johs, Enni, lærari fyrireikar nú fyri- lestrarkvøld. Fyrsti fyrilestur varð hildin næstseinasta hóskvøld. Eivind Wilhelm. prestur, helt fyrilestur um Jákup Dahl, próst. Stóri Albert hevur fingið nýggjan 200/240 hk. Hundested motor, men trupulleikar vóru við at fáa hann at ganga. Umstýringslegan gekk heitt, men nú hava teir verið á Havnini og fingið motorin í rættlag. Sakarmál P.M. Dams móti Erl. Patursson Hjá semingsmanninum møttj Erl. P. ikki. Fyrsta rættarfuninum møtti hann men mánadagin. tá rættarfundur skuldi vera, møtti hann heldur ikki. Allar ferðirnar hevur maður møtt fyri P. M. Dam. ið staddur er á Fólka- tingi. Lærara- og studenta- provtøkur Skrivliga próvtøkan hjá 4. flokki í læraraskúlanum er endað. 3 vóru lærugreinirnar: enskt, danskur og føroyskur stílur. Føroysku stílaeynini vóru: 1. Vinnulívsmøguleikar í landi okkara. 2. Støða smámannsins í Føroyum tey seinastu 100 árini. Lýs lyndið hjá einum ella fleiri persónum í einum føroyskum skald- averki og greið harútfrá hugsan yrkjarans. Føroysku unum vóru: 1. Sjómarkið. 2. Líkindi fyri bókmentum og list í Føroyum. 3. Bretska samveldið. 10 næmingar ganga til endaliga próvtøku á læraraskúlanum, alt mann- fólk. Til studentapróvløkuna ganga eisini 10. 6 dreingir og 1 genta í matematisku deildini og 3 gentur í málsligu deildini. stílaeynini hjá student- Arbeidarafylkingin >Arbeiderbladet< skrivar um 1. mai og nevnir í sambandi við henda dag, hvussu javnaðarflokkarnir í Vestur- heimi á mongum økjum hava ført arbeiðarafylkingina til sigurs. Fyrsti 1. maí varð hildin í 1890 aftaná ein sosialistafund í Paris. >Arbeiderbla- det« sigur m. a.: „Hitt fyrsta stóra og sameinta kravið galt 8-tímadagin. Tá var vanliga ar- þeiðstíðin 10 tímar. Nógvir høvdu eisini 11 og 12 tíma arbeiðsdag. Hava teir ungu arbeidararnir hugsa um, hvat henda stytting hevur at týða? Frá 10 til 914 so 9 síðani 814 og endiliga 8 tíma vanligan arbeiðsdag, sum nú er alment viðurkent. Seinni kom frítíðarspurningurin fram. Fyrst 4 dagar, síðani 6 og 12, so eitt afturstig til eina viku, men hesin ósigurin varð skjótt afturvunnin, og so varð miðað ímóti at vinna 3 vikur, hvat nú er lógfest. Tað liggur eitt øgiligt arbeiði og stór offur aftanfyfi g hesar landavinningarnar.« MIØLL vaskievni er gamalkent her i Føroyum »Fålkasokkarnir« koma nú. Fyri stuttum mælti donsk kvinna til, at sokkaverksmidjurnar føru undir at framleida sokallaðar »folkasokkar«, Teir skulu vera vakrir, ikki alt ov tunnir finnast bert í fáum sløgum og fáum litum. Sokkaverksmiðja í Kolding er farin undir hesa framleiðslu, og nú í mai—juni koma teir fyrstu sokk- arnir á marknaðin. Teir eru gjørdir av 45 denier nylongarni, ið er sama tilfar, ið brúksráðið mælir til at nýta fyri at fáa tað røttu haldgóðskuna. Litirnir vera 3: ein ljósur, ein myrkur og ein gráligur. Longd- irnar vera eisini trinnar: 74—78 cm, 78—82 cm og 82—86 cm. Hildið verður at hesir nýggju >fólkasokkarnirg koma at kosta 7 kr. parið. Tannrøkt barnanna. Um barnatannrokt sigur kendur barna- tannlækni, at nógvastaðni koma 7 ára gomul børn á skúlatannklinikkirnar við helmingi- num av teirra mjólkatonnum heilt ella lutvis burturbrendum. Um 20 pst. av teirra 6 ára tonnum, ið nýliga eru komnar fram, eru longu farnar at brenna. Umleið 70 pst. av hesum børnum hava bruna í tannamerginum ella tannhaldinum orsakað av teim hrennandi tonnunum. Verjan móti hesum er fyrst og fremst at forða børnunum ovurnýtslu av sukurvørum. Gevur ein børnum ov søtan mat, meðan tey eru smá, venjast tey til ov nógva sukur- nýtslu. Seinni verður vónleyst at venja tey av aftur. Forkastiligt er at lata sukur uppá narrisuttuna hjá smábørnum. Bert av hesum óvananum, sigur læknin seg hava sæð 4 mjólkatenn brenna burtur í bert 2 mánaðir. Rætta brúkið av sukri skal lærast og til- venjast í smábarnaaldrinum. Á hesum øki er hetta hin mest avgerðandi pædagogiska reglan. TGB mme Rættleiding. Av misgåvum vóru partar av Klakksvikar- tíðindunum í seinasta blaði komin at standa skeivt. Tað, ið sagt var um sjúkrakassan og millumskúlapróvtøkuna skuldi standa undir Klakksvíkartíðindunum. Útvarpið. Vikuyvirlit og veðurtíðindi Føroysk tíðindi — Uttanríkispolitiskt yvirlit — Svend Henningsen (upplestur) — Um »Tjaldur«, samrøða við Z. Niclasen, stjóra Í nevnd Føroya arbeiðsgevarafelags eru valdir Esmar Fuglø, form. Georg Thomsen og Páll á Dul. Lorna hevur lasta kassafisk til Suður ameriku. Til limir 15. mei 1954 MAI 1954 SM T M H. 2 8 4 5 6268 vv 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 MERKISDAGAR: 15. Halvarðsøka. 25. Fyrsti summardagur (summarfjórðingekr byrjar) 27. Kristi himmalsferðardagur. MANASTØDURNAR: 15. longst frå jørðini. 17. full sól. 25. seinna kv. 30. næstur jørðini. SKIPINI: >Tjaldur<: 14. úr Keypmannah. 21. úr Føroyum. 28. úr Keypmannah. »Trondhjem«: 14. úr Føroyum. 21. úr Keypmannah. 28. úr Føroyum. 10. Komin til Grønlands: Austerlitz, Vón, Columbus og Elsa. 13. »Cerecia« komin úr Lieth við stykkja- góðsi og koli. Kobenhavn, 14. »Trondhjem« komin úr Aalborg og Lieth. 15. Just Hansen, Klakksvík 80 år — 16. Landskappingarnar í fót- og hondbólti byrja. 18. Sakarmálið móti Sjóvinnubankamonn- unum fyri rættin í Havn. 20. Føroya samv. neytatrygging aðalfund í Klubbanum kl. 20. 20. Skipafelagið Føroyar hevur ársaðalfund kl. 20 í Klubbanum. — P/f Álaker hevur eykaaðalfund á skrivstovu felagsins kl. 17. 23. Jóhan Nielsen úr Sandvík innsettur sum prestur við Zions kirkjuni í Keypmanna- havn. Úrdrag år donskum stili vid heitinum: Min fødeby. … Hvad politik angår, så har man i … været meget begejstret for Folkeflokken, men dette vil uden tvivl forandre sig til det kommende lagtingsvalg; måske skyldes det en bedre oplysning i disse dage. — Førova Maskinisfelags Felagið vil siga limum sínum frå at tað er haldari av tí danska tíðarritinum fyri maskinmeistarar >Maskinmesteren< sum kemur út eina ferð um mánaðin og ligg: ir eitt eintak á hesum plåssum: Sjómannsheimið í Havn — Bókasavnið í Vestmanna Bókasavnið í Klakksvík Bókasavnið á Tvøroyri Nevndin SKRIVSTOVUNÆMINGUR Pláss sum næmingur á telefonverksskrivstovuni er leyst. Skrivlig umsókn verður at senda til Telefonverk Føroya Løgtings HAVNARUMSJÓNARMAÐUR Ávísandi lýsing frá 2. apríl 1954 viðvíkjandi setan av havnar- umsjónarmanni við Tórshavnar havn verður her gjørt kunnigt, at umsóknarfreistin er framlongd til 1. juli 1954, og umframt tær fyrr lýstu treytir verður nú kravt, at tann, sum settur verður í plássið, eisini hevur navigasjónsprógv. HAVNARNEVND TORSHAVNAR BÝRAÐS, 12. mai 1954.