leygardagur 19. juni 1954síða 1

LL Føroya Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR 25 | Lýsingarprísur fyri mm: 20 eyru á | Leygardagin 19. juni 1954. Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og | 97. Ár I. sid, 15 og á 3. og 4 síðu ENDURGJALDSKRAV REIÐARANNA Hósdagin visti 14. sept. at siga frá, at Reiðarafelagið og Trolara- eigarafelagið kravdu Føroya Fiskimannafelag eftir 251.000 kr., sum felagið við gerðadómin var dømt til at rinda, Hesin peningur var ikki goldin til ta ásettu tíðina, og fútarætturin hevur tí gjørt úttøku í ognum felagsins. Vit vita ikki at siga frá, hvussu mikið av peningi og ognum fiskimannafelagid eigir (og tað veit formaður felagsins heldur ikki); men um so er, at felagið ikki er ført fyri at rinda allan peningin, so kunnu limirnir IKKI verða kravdir eftir restini, so sum talan hevur verið um. >DAGBLAÐIÐ< OG BANKAMÁLIÐ Tað er ikki eiti á, sum Dagblaðið oysir upp frá grunni, hvørja ferð skrivað verður eitt sindur um sjóvinn- ubankamálið, og teir menn, sum bank- anum og fólkaflokkinum hava stýrt. Dagblaðið rínur og hvínur sum stung- in grísur, bara eitt blað tekur okkurt upp frá rættargongdini. Ræit er tað, sum teir gomlu tóku til: >Stevning fellir ongan mann !< Tað skal prógvførsla til, áðrenn ein maður verður dømdur í okkara samfelag nú á døgum. Og tað álit hava vit á dóms- valdinum, at hin óseki verður frí- kendur, og hin seki verður dømdur. So má svíða sum svøllur, hvør hann er. Tað má hvørki verna honum til frama ella til skaða, um hann er ein av teim stóru ella ein av teim smáu í samfelaginum — øll megu standa javnsíðis undir lógini. Her er nú talan um leir báðar menninar, sum stóðu á odda fyri fólkaflokkinum, ja, ein kann væl siga, sum ráddu heilt og aldeilis fyri hesum flokki, og sjálvsagt má tað kennast Dagblaðnum sárt at síggja teir í tí støðu, teir nú eru staddir í; men hetta eigur avgjørt ikki at teimum nakra serstøðu fram fyr; aðrar. Tað skuldi verið tvørtur Fólkið skuldi heldur havt krav uppá at kunna sett seg væl inn í málið, so tað kundi fylgt við og fingið alt at vita, sum fram er farið. Dagblaðið ger blóð- skeivt í at royna at breiða veingir sín- ar út yvir tað, sum fram er farið dómhúsinum í hesum máli og hylja tað í myrkur, tí eisini — og ikki minst —fólkaflokksveljarar fingið eina sanna og greiða frágreiðing um, geva ímóti. áttu at ið teir hava valt til hvat teir menn, sínar = politisku álitismenn, standa ákærdir fyri i dag. So kundu teir gjørt sær eina mynd av, hvat ið verun- liga er farið fram, og hvussu flokksins leiðsla hevur røkt tað álit. veljararnir Tá kundu teir tikið um fólkaflokkurin hava givið henni. støðu til, var ein flokkur, kunna styðja, ella teir hildu seg hava grund til at farið úr honum. Bert reyp í Dagblaðnum man vera nakað teir framvegis hildu seg lítið fyri hesar menn. Rætt er tað, at »stevning fellur ongan mann,« so nú er bara at bíða eftir dóminum. Men so mógv er fram- komið í hesum máli, og so harðar eru løgið skuldi tað verið, um teir ganga fríir. Men so er eitt enn at siga við Dag- blaðið. Og tað er, at tað sær so løgið út, tá tað, hvørja ferð sjóvinnubanka- ákærurnar, at málið verður nevnt her í blaðnum, blakar skarn eftir A. T. og P. M. Dam, sum vildu teir reinska sínar oddamenn við at dálka aðrar. At A. T. ikki stendur væl í dag, tað er tíverri satt. Og tað eru helst fleiri stórvirki, ið rilla. Tann stóri munur er tó á A. T.- leiðsluni og sjóvinnubankamonnunum, at eingin við minstu grund kann vísa á, at A, T. leiðslan á nakran hátt hevur brotið nakra lóg. Og hartil er so eisini at siga, at tingið á sinni kravdi alla A. T, stjórnina frá — har ímillum eisini P. M. Dam — og legði umsjón- ina av felagsins rakstri undir lands- stýrið. Dagblaðið kann sostatt eisini fyri ein stóran part takki síni egnu flokks- leiðslu fyri, at A. T. liggur stilt í dag. Barnasanatorium í Jakobshavn. Nú í summar verður farið undir at byggja barnasanatorium í Jakobshavn í Grønlandi. Hetta sanatorium skal hava seingjarpláss til 30 børn, og roknað verður við, at tað kemur at kosta 1,1 milj. kr. Tað er >Foreningen til hjælp for grønlandske børn,« ið letur byggja tad. Sjålvt rædur felagid roknad verdur yvir 350.000 kr., og vid, at finansútvalgið vil jåtta 300.000 kr. Restin av peninginum ' fæst frá »Kongeparrets grønlandsfond<. Nakrir spurningar til landsstýrið. Nú eru brátt farin 4 ár, sidan; nú- sitandi landsstýri tók við ræðið í landi okkara, og nú halda vit veljarar, at tit og hinir limir landsstýrisflokkanna mega greiða okkum eitt sindur frá, hvat tit hava útrættað hesi 4 árini. Enn til valið verður, og tit halda, at eg kundi steðg- eru nakrir mánaðir að til í heyst at spyrja; men eg haldi, at tað er rættari at geva tykkum góðar stundir at svara,, og tessvegna er best at spyrja í so rúmari tíð framman- undan valinum, at tit fáa høvi til at greiða gjølla frá tí nógva, ið gjørt er hesi 4 árini, og tað skal hava rúm í tykara tvíburðabløðum >Dimmalætt- ing« og »Dagbladid«, Fólk nevna nak- að fyri siamesisk tvíburðabørn. Nakað soleiðis eru omanfyri nevndu bløð, men kortini veit eg, at lað fer at knípa við plássi fyri teirri stóru frágreiðing, sum landsstýrið fer at geva, og tí er best at byrja í góðari tíð. havi leingi væntað tílíka frá- greiðing og mong eru tey, sum saman við mær bíða harðliga av longsli eftir eini tilikari. Satt at siga kundi tað hent, at onkur av okkum hevði farið á valg í heyst og sett ein kross fyri øðrum av teim siamesisku flokkunum — tað ger nevniliga tað sama, antin ein velur sambands. ella fólkaflokkin — alt kemur í sama leypin til endans. Men sum sagt: Vit megu fáa at vita, hvat ið gjørt er hesi farnu 4 árini, og hvat tit ætla at gera í framtíðini. Veljari. kostar kr. 3,20 4 porto um fjórðingsárið | | derborg frå 1. HJØRDIS SOKKIN Týsdagin kom eldur í Hjørdis, i fiskaði við Grønland. Eldurin det frå eini spreinging i motorinum, og hann breiddi seg skjótt, so eisini olju- tangarnir stóðu í loga, ið kom á staðið, sleipa Hjørdis inn, og manningin fór Viðoy, royndi at frá borði og varð øll bjargað. Men eldurin tað var øgjørligt at bjarga skipinum — tað sakk. Skipið hevði um 120 tons av fiski inni, og var skip og veiða tryggjad var so nógvur, at fyri stiva 14 milj. kr. í Færdernes gen- sidige Forsikringsforening og Trygg- ingarsambandinum. Tað var útgjørt sum trolskip, bygt í 1921 av eik og hevði 420 hk motor. Fuglafjarðar trol- arafelag átti skipið. Skipari var Sofus Olsen år Rituvik. Vagn Hansen, ríkisumb., verður amtmaður í ' Sønderborg. Ríkisumboðsmaður Vagn Hansen hevur fingið amtmansembætid í Søn- aug. Eftirmaður hans- ara í starvinum er longu útnevndur, tað verður Elkær Hansen, stutta tid í fjør var settur ríkisumboðs- ið eina maður í Foroovum, Bankamálið farið til dóms. Miðvikudagin var síðsti tingfundur í rættinum viðvíkjandi bankamálinum. Ikki kann nær dómurin verður Nú er tað farið til dóms. við vissu eigast, at falla; men helst verður tað ein av døgunum aftaná sólmyrkingina. HVØNN KALLAR HON »REBELLAR«? Blyanturin er ikki tað amboðið, liggur best í hondum mínum; men kortini haldi eg meg noyðast at skriva nøkur orð í Sosialin. Eg hevði væntað, at onkur annar hevði trivið í hasa >frágreiðingina frå læknastíðinum í Klakksvik«, »Dimmalætting« nýliga bar fram. Men so varð ikki, beista illa fór hon við okkum adressu- sum og tað undrar meg; tí so monnum, at:tað er nógv fyri at standa tigandi og taka móti einj slikari av- smyrjing. Hvønn vágar »Dimmalætting« sær at kalla »Rebellar« og >Oprørerex í Klakksvík? Eg vil fegin vita tað; ti mær kunnugt er fólkið í Klakksvík ikki øðrvísi enn tit har suðuri í Havn Og tað er mógv fyri hjá hampafoiki at taka og hvar sum helt í Føroyum. ímóti slíkum ókvæmisorðum í almenn- um blað. Ikki hevur samarbeiðið millum løg- fólkatings- mannin á Strondum i seinastum roynst mann, Dimmalætting og so haldgott; men her tykist at vera eitt mál, sum hesir stóru menn eru samdir um: at niðurbinda fólkaviljan í Klakksvík. stýrið og biður teir vælsignaðar hjálpa Løgmaður heitir á ríkis- sær, fólkatingsmaður Poulsen stendur niðri í Keypmannahavn og rópar um allar geilar um »den færøske rets- bevidsthed«, sum er við at hvørva og bønar um at fáa »de skyldige« í lækna- Framhald å 4. síðu.